Chúng tôi đã lên tiếng cảnh báo về điều này ngay từ đầu, nhưng tình hình lại diễn ra trong im lặng. "Không có nhiều sự quan tâm dành cho dịch bệnh này", bà Hasina Rahman, Phó giám đốc khu vực châu Á của Ủy ban Cứu trợ quốc tế nhận định khi nói về một đợt bùng phát bệnh sởi thảm khốc ở Bangladesh, theo Đài phát thanh NPR ngày 24.5.
Kể từ khi virus gây bệnh sởi bùng phát vào giữa tháng 3, Bangladesh đã ghi nhận hơn 60.000 ca nghi nhiễm sởi và 528 ca tử vong nghi liên quan bệnh này. Phần lớn những người mắc bệnh và tử vong là trẻ em dưới 5 tuổi. "Đợt bùng phát dịch lần này rất lớn, gây áp lực rất lớn lên hệ thống y tế", bà Rahman nhận định.
Đầu tháng 4, Bangladesh đã cảnh báo với Tổ chức Y tế thế giới (WHO) về sự gia tăng đột biến của bệnh sởi. Có gần 20.000 trường hợp nghi nhiễm ở 58 trong số 64 quận, với hơn 150 ca tử vong. Kể từ đó, dịch bệnh tiếp tục lan rộng.
Theo báo chí Bangladesh, số ca tử vong hằng ngày đôi khi chỉ ở mức một chữ số nhưng thường cao hơn. Trong đó có một ngày, ngày 4.5, có tới 17 trẻ em đã tử vong. Số ca nghi nhiễm mới trong hầu hết các ngày đều vượt quá 1.000 và có những ngày lên tới 1.500 ca.
Đợt sởi hiện nay là đợt bùng phát lớn nhất ở Bangladesh trong nhiều thập niên. "Đây là một đợt bùng phát lớn với tỷ lệ tử vong cao", tiến sĩ William Moss, chuyên gia về bệnh sởi tại Trường Y tế công cộng Johns Hopkins Bloomberg (Mỹ), nhận định. Ông Moss giải thích rằng, ngoài những rủi ro liên quan việc mắc bệnh sởi, virus này còn làm suy yếu hệ thống miễn dịch và bệnh nhân có thể mắc phải các bệnh nhiễm trùng thứ phát cần được chăm sóc y tế.
Bệnh viện quá tải
Khi cô Mim Akhter nghi ngờ đứa con duy nhất của mình - Rizvi Ahmed Raihan (9 tháng tuổi) bị nhiễm sởi, cô đã rất sợ hãi. Những câu chuyện về số người chết ngày càng tăng cứ hiện lên trong đầu cô. Khi đứa trẻ khó thở và bị mất nước nghiêm trọng, cô đã lái xe 3 tiếng đồng hồ để đưa con từ nhà ở quận Manikganj đến bệnh viện ở thủ đô Dhaka. Nhưng tình hình ở bệnh viện cô đến rất tồi tệ. Có quá nhiều bệnh nhân sởi đến nỗi cô và con chỉ có thể tìm được một chỗ trên sàn với một tấm nệm mỏng ngay trước thang máy.
Từ đó, đứa bé được cho thở oxy bổ sung, truyền dịch, bù nước, được chăm sóc bằng những biện pháp hỗ trợ khác vì không có phương pháp điều trị đặc hiệu cho bệnh sởi. Sau 5 ngày, tình trạng của đứa trẻ được cải thiện nên đã được xuất viện.
Các bệnh nhân được Đài NPR phỏng vấn, cũng như một báo cáo được công bố đầu tháng này từ văn phòng Liên Hiệp Quốc tại Bangladesh, mô tả không chỉ tình trạng quá tải mà còn cả tình trạng chăm sóc y tế không đầy đủ. Thiếu nhân viên y tế trầm trọng và thiếu hụt các vật tư y tế thiết yếu. Hai bệnh nhân mắc bệnh sởi thường phải nằm chung một giường trong phòng chăm sóc tích cực.
Ngoài việc phải vật lộn với gánh nặng tinh thần khi có con bị bệnh, nhiều bậc cha mẹ ở Bangladesh cũng đang chật vật về tài chính. Tuy chăm sóc y tế được miễn phí tại nhiều bệnh viện ở Bangladesh, nhưng các chi phí khác có thể nhanh chóng trở nên quá đắt đỏ.
Đó là những gì anh Mohammad Kamal Hossain đang phải đối mặt. Anh kiếm được khoảng 4 USD/ngày từ nghề lái xe kéo ở quận Bhola. Nhưng giờ đây, sau 20 ngày chăm sóc con gái 9 tháng tuổi, anh không thể đi làm.
Sau khi con gái anh bị viêm phổi, một biến chứng thường gặp ở bệnh sởi, anh được khuyên nên đưa con đến Dhaka để bé được chăm sóc y tế chuyên sâu hơn. Anh cho hay đã chi 160 USD để đến thành phố này và mỗi ngày anh phải tự trả tất cả các chi phí sinh hoạt trong bệnh viện.
"Con gái lớn của tôi đang học lớp 9 và giờ tôi không biết làm sao để đóng học phí tháng này vì tôi đã mắc nợ nhiều do chi phí đi lại và sinh hoạt ở bệnh viện", anh Hossain nói.
Phản ứng của chính phủ
Chính phủ mới của Bangladesh, được bầu vào tháng 2, đã phát động một chiến dịch tiêm chủng sởi quy mô lớn vào ngày 5.4. Hiện nay, các quan chức cho hay họ đã đạt được mục tiêu tiêm chủng cho khoảng 18 triệu trẻ em. Ưu tiên tiếp theo của họ là tìm kiếm những trẻ em bị bỏ sót trong chiến dịch tiêm chủng hàng loạt này "để đảm bảo không có trẻ em nào bị bỏ lại phía sau", theo tiến sĩ Halimur Rashid, Giám đốc kiểm soát dịch bệnh thuộc Tổng cục Dịch vụ Y tế (DGHS) của Bangladesh.
Tiến sĩ Rashid cho biết thêm văn phòng của ông cũng đang nỗ lực để đảm bảo các bệnh viện có phản ứng phù hợp. "Tất cả các bệnh viện đã được chỉ thị mở khu cách ly dành cho bệnh nhân sởi, và trẻ em bị ảnh hưởng đang được cho uống viên nang vitamin A", ông nói.
Bất chấp phản ứng hiện tại của chính phủ, một số phụ huynh và chuyên gia y tế vẫn cảm thấy thất vọng. Đã có những lời kêu gọi đóng cửa trường học cho đến khi dịch bệnh được kiểm soát và tuyên bố tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng.
Trong khi đó, tiến sĩ William Moss, chuyên gia về bệnh sởi tại Trường Y tế Công cộng Johns Hopkins Bloomberg (Mỹ), hy vọng mọi thứ sẽ được cải thiện. Ông nói: "Có thể mất ít nhất một tháng trước khi bạn thực sự bắt đầu thấy tác động [của chiến dịch tiêm chủng]. Nhưng tôi nghĩ chúng ta sẽ bắt đầu thấy số ca mắc bệnh giảm xuống nhờ chiến dịch tiêm chủng sởi quy mô lớn này".
Tình hình dịch Ebola và virus Hanta
Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus ngày 24.5 thông báo số ca nghi nhiễm Ebola ở CHDC Congo đã tăng lên hơn 900, trong đó có 101 ca được xác nhận, theo AFP. Quốc gia này đã tuyên bố bùng phát dịch bệnh vào ngày 15.5 do chủng Bundibugyo gây ra.
Trong bản cập nhật trước đó được công bố vào 23.5, Bộ Y tế CHDC Congo cho hay đã có 204 ca tử vong được ghi nhận tại 3 tỉnh của quốc gia này, trong số 867 trường hợp nghi nhiễm.
Trong khi đó, ông Tedros hôm 24.5 thông báo tình hình dịch bệnh do virus Hanta gây ra "đang ổn định", theo báo The Hill. Ông Tedros cập nhật thêm rằng WHO đã ghi nhận 12 trường hợp nhiễm virus Hanta và 3 trường hợp tử vong, không có thêm trường hợp tử vong nào được xác nhận kể từ ngày 2.5. Dịch bệnh được cho là bắt nguồn từ Nam Mỹ sau khi những du khách nhiễm bệnh lên du thuyền MV Hondius hồi đầu tháng này.
