Bộ Y tế đề xuất lộ trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí từ năm 2026
Bộ Y tế hiện đang tiến hành lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Trong đó, một đề xuất nổi bật là lộ trình ưu tiên thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho các nhóm đối tượng cụ thể, nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng bệnh trên toàn quốc.
Khắc phục khoảng trống pháp lý sau hơn 18 năm
Theo Bộ Y tế, sau hơn 18 năm triển khai Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007, đã bộc lộ nhiều tồn tại và hạn chế. Đặc biệt, có khoảng trống pháp lý trong việc điều chỉnh quản lý các bệnh không lây nhiễm, rối loạn sức khỏe tâm thần, yếu tố dinh dưỡng và cách ứng phó với các dịch bệnh mới nổi. Do đó, việc ban hành Nghị định này là yêu cầu cấp thiết và khách quan để triển khai đồng bộ, thống nhất các giải pháp, đảm bảo thực hiện Luật Phòng bệnh hiệu quả và khắc phục những khó khăn trong công tác phòng bệnh.
Lộ trình ưu tiên khám sức khỏe miễn phí
Dự thảo nêu rõ nội dung khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí sẽ do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định. Đối tượng được hưởng chính sách này ít nhất mỗi năm một lần bao gồm người lao động theo pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động và các nhóm khác trong cộng đồng. Đối với người lao động, việc khám sức khỏe sẽ tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành.
Đáng chú ý, lộ trình ưu tiên được đề xuất như sau:
- Từ năm 2026: Ưu tiên thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho các nhóm bao gồm người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo và cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo và đặc khu.
- Từ năm 2028: Mở rộng thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho các đối tượng còn lại trong cộng đồng.
Cơ chế tổ chức và tài chính
Dựa trên kết quả khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ ban hành kế hoạch và tổ chức thực hiện cho người dân trên địa bàn. Căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách và nguồn huy động của địa phương, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có quyền quyết định mở rộng đối tượng và danh mục dịch vụ khám sức khỏe miễn phí. Hoạt động này có thể được thực hiện tại các cơ sở y tế được cấp phép hoặc tổ chức lưu động tại cơ quan, đơn vị, đảm bảo tuân thủ quy định chuyên môn của Bộ Y tế.
Mục tiêu hướng tới hệ thống y tế công bằng
Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, mục tiêu của chính sách không phải là miễn phí hoàn toàn mà nhằm giảm tối đa chi phí người dân phải tự chi trả, đồng thời mở rộng độ bao phủ bảo hiểm y tế. Chính sách hướng tới phát hiện sớm bệnh tật, giảm tỷ lệ tử vong và xây dựng một hệ thống y tế công bằng, bền vững. Trong định hướng lâu dài, Nhà nước và quỹ bảo hiểm sẽ chi trả cho các dịch vụ y tế cơ bản và thiết yếu, trước hết áp dụng cho các nhóm yếu thế. Các dịch vụ theo yêu cầu hoặc vượt mức cơ bản vẫn cần sự đồng chi trả từ người dân để đảm bảo sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả.
