Bộ Y tế đẩy mạnh cập nhật danh mục thuốc BHYT, tập trung vào ung thư và bệnh mạn tính
Ngày 26/2, đại diện Vụ Bảo hiểm Y tế thuộc Bộ Y tế cho biết, cơ quan này đang tích cực rà soát và cập nhật danh mục thuốc nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu khám chữa bệnh trong thực tiễn. Dự thảo Thông tư mới dự kiến sẽ bổ sung tổng cộng 84 thuốc hóa dược và sinh phẩm, với trọng tâm đặc biệt vào các nhóm bệnh nan y và mạn tính.
Ung thư chiếm ưu thế trong danh mục bổ sung
Nhóm thuốc điều trị ung thư được xác định là chiếm tỷ trọng lớn nhất trong đợt bổ sung này, với 30 loại thuốc, tương đương gần 36% tổng số. Các loại thuốc này chủ yếu là những phát minh mới trong y học, bao gồm thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và liệu pháp miễn dịch tiên tiến. Hiện tại, việc thanh toán chi phí thuốc cho người tham gia Bảo hiểm Y tế đang được thực hiện theo Thông tư số 20/2022/TT-BYT của Bộ Y tế, có hiệu lực từ ngày 1/3/2023.
Danh mục thuốc ban hành kèm theo Thông tư này bao gồm 1.037 hoạt chất, thuốc hóa dược và sinh phẩm, được chia thành 27 nhóm lớn, cùng với 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu. Tuy nhiên, danh mục này chủ yếu kế thừa từ năm 2018 theo Thông tư số 30/2018/TT-BYT, chỉ bổ sung một số thuốc điều trị Covid-19 theo chỉ đạo của Chính phủ và mở rộng một số thuốc cho trạm y tế xã.
Nhu cầu cấp thiết từ sự phát triển của y học
Trước yêu cầu thực tiễn điều trị và sự phát triển không ngừng của y học hiện đại, Bộ Y tế đã giao Vụ Bảo hiểm y tế chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan để rà soát, cập nhật, sửa đổi và bổ sung Thông tư số 20/2022/TT-BYT. Theo danh mục hiện hành, nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch có 81 thuốc thuộc phạm vi chi trả của quỹ BHYT.
So với các nhóm khác như ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn có 182 thuốc; tim mạch có 110 thuốc; tiêu hóa có 75 thuốc, thì ung thư vẫn là một trong những nhóm có số lượng hoạt chất được thanh toán nhiều. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, số lượng thuốc ung thư mới được phát minh và đăng ký lưu hành tại Việt Nam đã tăng lên đáng kể, dẫn đến nhu cầu cấp thiết phải cập nhật danh mục này.
Bổ sung thuốc cho bệnh mạn tính và bệnh hiếm
Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung 24 thuốc mới điều trị các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường, hô hấp, tâm thần, tiết niệu... chiếm 29% số lượng thuốc bổ sung mới. Trong tổng số 84 thuốc bổ sung, có 18 thuốc điều trị bệnh hiếm, chiếm 21,4%, trong đó 14 thuốc là dành cho ung thư.
Các bệnh hiếm, ung thư và bệnh mạn tính thường có thời gian điều trị kéo dài và chi phí lớn. Việc bổ sung thuốc cho các nhóm bệnh này sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi của người tham gia BHYT, đồng thời giảm bớt gánh nặng chi phí trực tiếp từ người bệnh và gia đình họ.
Đảm bảo khả năng chi trả và mở rộng tiếp cận
Để bảo đảm khả năng chi trả bền vững của quỹ BHYT, việc bổ sung thuốc, đặc biệt là thuốc điều trị ung thư, đã được nghiên cứu và tính toán một cách thận trọng, xem xét kỹ lưỡng tác động ngân sách và quy định tỷ lệ thanh toán phù hợp. Dự thảo cũng dự kiến sửa đổi, bổ sung điều kiện và tỷ lệ thanh toán của 52 thuốc đã có trong danh mục; trong đó nhiều thuốc được mở rộng điều kiện và nâng tỷ lệ thanh toán, tạo điều kiện tăng khả năng tiếp cận điều trị cho người bệnh.
Một nội dung đáng chú ý khác trong lần sửa đổi này là việc mở rộng danh mục thuốc cho trạm y tế xã, phù hợp với chủ trương phát triển, nâng cao chất lượng và hiệu quả y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW và Chỉ thị số 52-CT/TW. Việc tăng cường thuốc tại tuyến cơ sở sẽ giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, đồng thời giảm chi phí đi lại và chi phí điều trị không cần thiết tại các tuyến trên.
Tiến độ và kế hoạch triển khai
Theo Vụ Bảo hiểm y tế, dự thảo Thông tư đã cơ bản hoàn thiện nội dung, bao gồm hai danh mục ban hành kèm theo: Danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm và Danh mục thuốc phóng xạ, chất đánh dấu. Như vậy, việc Bộ Y tế nỗ lực đưa các thuốc này vào danh mục BHYT thanh toán (có thể BHYT chỉ đồng chi trả 30%, 50% thay vì 100%) sẽ mở ra cánh cửa sống cho rất nhiều bệnh nhân ung thư.
Thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục thành lập các hội đồng chuyên môn theo từng nhóm thuốc để xem xét cụ thể việc bổ sung mới, điều kiện và tỷ lệ thanh toán của từng thuốc. Dự kiến Thông tư sẽ được ban hành và có hiệu lực trong năm 2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc cải thiện hệ thống y tế và bảo vệ sức khỏe người dân.
