Bé trai 4 tuổi tử vong vì tay chân miệng do nhập viện muộn, dịch bùng phát ở phía Nam
Dịch tay chân miệng đang vào mùa và gia tăng mạnh mẽ tại các tỉnh phía Nam, với số ca mắc và diễn biến nặng đều cao hơn so với cùng kỳ năm trước. Sự xuất hiện của virus EV71, một chủng có độc lực cao, đang khiến nguy cơ dịch tiếp tục diễn biến phức tạp và khó lường.
Trường hợp đau lòng: Bé trai 4 tuổi không qua khỏi
Một trường hợp điển hình cho thấy mức độ nguy hiểm của bệnh tay chân miệng là bé trai khoảng 4 tuổi, quê ở Cần Thơ. Trẻ mắc bệnh nhưng được đưa đi khám và điều trị muộn, sau đó phải chuyển từ tuyến tỉnh lên Thành phố Hồ Chí Minh trong tình trạng rất nặng.
Trao đổi với báo chí, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), cho biết khi tiếp nhận, bệnh nhi gần như không đo được mạch và huyết áp, rơi vào tình trạng ngưng tim kèm theo tổn thương tim nghiêm trọng. Ê-kíp y tế đã lập tức tiến hành hồi sức tim phổi, ép tim và điều trị tích cực, giúp tim đập trở lại, song diễn tiến bệnh vẫn rất xấu.
Sau đó, trẻ tiếp tục được hồi sức tích cực, tuy nhiên chỉ sau khoảng hai ngày, kết quả chụp CT ghi nhận tình trạng phù não nặng. Theo bác sĩ Tiến, với những ca tay chân miệng nặng như vậy, dù có thể duy trì điều trị để kéo dài sự sống, nguy cơ để lại di chứng não là rất lớn.
Bé trai được tiên lượng gần như tổn thương vĩnh viễn não, ảnh hưởng nghiêm trọng đến vận động và nhận thức. Trước tiên lượng quá xấu, gia đình đã xin đưa trẻ về và bệnh nhi không qua khỏi.
Bác sĩ Tiến nhấn mạnh với trẻ mắc tay chân miệng, việc phát hiện sớm và đưa đến cơ sở y tế có khả năng hồi sức chuyên sâu kịp thời có thể tăng đáng kể cơ hội cứu sống. Ngược lại, nếu nhập viện muộn như trường hợp này, nguy cơ không qua khỏi và di chứng nặng là rất cao.
Dịch tay chân miệng bùng phát với số ca tăng mạnh
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do nhóm virus đường ruột gây ra, phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Bệnh đặc trưng bởi tình trạng sốt, loét miệng và phát ban dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông.
Trẻ mắc bệnh thường có biểu hiện sốt, loét miệng và nổi bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc mông. Phần lớn các trường hợp diễn tiến nhẹ và tự khỏi sau 7-10 ngày. Tuy nhiên một số ca có thể trở nặng, gây biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm cơ tim nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Theo Bộ Y tế, trong gần 3 tháng đầu năm, cả nước ghi nhận 25.094 ca mắc tay chân miệng, trong đó có nhiều trường hợp không qua khỏi. Riêng khu vực phía Nam chiếm phần lớn với 18.031 ca, tương đương 71,9% tổng số ca cả nước. Bệnh chủ yếu ghi nhận ở trẻ từ 1-5 tuổi, chiếm tới 92,7%.
Số lượng bệnh nhi đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế tăng nhanh, đặc biệt tại các bệnh viện tuyến cuối khu vực phía Nam như Bệnh viện Nhi đồng 1, Nhi đồng 2, Nhi đồng Thành phố, Bệnh Nhiệt đới TP.HCM và các bệnh viện chuyên khoa nhi, sản nhi ở các tỉnh.
Dấu hiệu cảnh báo và biện pháp phòng ngừa
Về công tác chuyên môn, bác sĩ Tiến cho biết ngành y tế đang đẩy mạnh đào tạo, tập huấn cho tuyến cơ sở. Tuy nhiên không nhất thiết phải triển khai toàn bộ phác đồ điều trị, mà tập trung vào việc nhận diện sớm các dấu hiệu bệnh.
Đối với tay chân miệng độ 1, trẻ còn tỉnh táo, chỉ có biểu hiện hồng ban, chưa có dấu hiệu nặng thì có thể theo dõi. Nếu xuất hiện bất kỳ biểu hiện nào vượt quá độ 1 thì phải chuyển tuyến ngay, không nên giữ lại điều trị tại cơ sở.
Các dấu hiệu cảnh báo bệnh chuyển nặng cần đặc biệt lưu ý gồm:
- Trẻ giật mình chới với
- Sốt cao không hạ
- Thở bất thường
- Nôn nhiều
- Run tay chân
- Đi loạng choạng
- Lơ mơ khó đánh thức, thậm chí hôn mê, co giật
- Da nổi bông, vã mồ hôi lạnh
Trong một số trường hợp, mồ hôi có thể xuất hiện khu trú nhưng vẫn là dấu hiệu nặng. Ngoài ra, các biểu hiện liên quan đến thần kinh trung ương (sốt cao, lơ mơ, giật mình), vận động (run tay chân, ngồi không vững, đi loạng choạng), tăng áp lực nội sọ (nôn nhiều) và rối loạn thần kinh thực vật (thở bất thường, co kéo lồng ngực, cơn ngưng thở…) đều cần được theo dõi sát.
Sự xuất hiện của EV71 trong các ca bệnh gần đây tiếp tục dấy lên lo ngại về nguy cơ gia tăng các trường hợp tay chân miệng diễn tiến nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Ngành y tế đang khẩn trương triển khai các biện pháp chống dịch, bao gồm giám sát các điểm nóng và tăng cường phòng ngừa tại cộng đồng.
