Ngày 6/5, Bệnh viện Nhi Trung ương thông báo đã lần đầu tiên ghi nhận và điều trị thành công một ca bệnh sơ sinh có nhóm máu cực hiếm. Bệnh nhi là một bé trai 4 ngày tuổi, quê ở Hà Tĩnh, sinh ra khỏe mạnh nhưng chỉ sau 8 giờ đã xuất hiện vàng da tăng dần.
Tại bệnh viện địa phương, trẻ được chẩn đoán thiếu máu nặng với huyết sắc tố 86 g/l. Mặc dù đã thực hiện nhiều xét nghiệm, các bác sĩ vẫn chưa tìm ra nguyên nhân và tình trạng của trẻ không cải thiện. Ngày 12/4, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng vàng da nặng, nhiễm khuẩn sơ sinh và suy hô hấp.
ThS.BSNT Phạm Thảo Nguyên, Trung tâm Sơ sinh, cho biết kết quả xét nghiệm cho thấy huyết sắc tố của bệnh nhi giảm còn 71 g/l, vàng da nặng, buộc phải chỉ định thay máu khẩn cấp. Do người mẹ vừa trải qua ca sinh mổ nên chưa thể hiến máu ngay. Các bác sĩ đã khẩn trương xét nghiệm đối chiếu giữa máu của trẻ và các đơn vị máu cùng nhóm O hiện có nhưng không tìm được mẫu phù hợp.
Mẫu máu của bệnh nhi được gửi đến Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương để xét nghiệm chuyên sâu. Kết quả xác định trẻ mang kháng thể anti-Jk3, thuộc nhóm máu cực hiếm Jk(a-b-3) trong hệ Kidd. Ngân hàng máu không có sẵn đơn vị máu tương thích. Người thân trong gia đình được xét nghiệm, nhưng chỉ một người có nhóm máu tương thích lại mắc viêm gan B, không đủ điều kiện hiến máu.
Trước tình huống cấp bách, các bác sĩ quyết định lấy máu từ người mẹ dù cô vừa sinh mổ. BS Thảo Nguyên cho biết: "Đây là nguồn máu duy nhất có thể đáp ứng trong tình huống cấp cứu. Trong quá trình lấy máu, các bác sĩ theo dõi chặt chẽ và đảm bảo an toàn tối đa cho người mẹ. Máu trước khi truyền cho trẻ được xử lý tách thành phần hồng cầu và sàng lọc theo quy trình nghiêm ngặt để hạn chế nguy cơ phản ứng miễn dịch."
Sau 2 ngày được truyền và thay máu, tình trạng bệnh nhi cải thiện rõ rệt, trẻ không cần hỗ trợ hô hấp hay chiếu đèn. Gần hai tuần điều trị, bệnh nhi đã được xuất viện.
BS Thảo Nguyên giải thích: "Ngoài hệ nhóm máu ABO quen thuộc, khoa học đã xác định 43 hệ nhóm máu khác nhau. Nhóm máu Jk(a-b-3) thuộc hệ Kidd, xuất phát từ đột biến gen SLC14A1 trên nhiễm sắc thể 18, khiến hồng cầu không có các kháng nguyên Jka, Jkb và Jk3." Sự thiếu vắng này khiến việc tìm máu tương thích rất khó khăn, đặc biệt khi người bệnh hình thành kháng thể anti-Jk3, chỉ có thể truyền cùng loại. Do đó, nhóm máu này được xếp vào diện "máu cực hiếm".
Trong năm 2025, Trung tâm Sơ sinh ghi nhận 359 trẻ nhập viện vì vàng da (chiếm 10% bệnh nhi nội trú), trong đó bất đồng nhóm máu chiếm 28,7% (ABO 25,3%, Rh 3,3%) và 2,5% trường hợp tiến triển thành vàng da nhân. Ca bệnh lần này nằm ngoài các nguyên nhân thường gặp, góp phần bổ sung dữ liệu về nhóm máu hiếm tại Việt Nam, mở ra hướng tiếp cận chủ động hơn trong sàng lọc, lưu trữ và kết nối nguồn máu đặc biệt, nâng cao hiệu quả điều trị và an toàn truyền máu trong tương lai.
