Bộ Y tế đang đẩy nhanh quá trình xây dựng danh mục thuốc bảo hiểm y tế mới, trong đó dự kiến bổ sung 30 loại thuốc điều trị ung thư, chiếm 35,7% tổng số thuốc bổ sung. Đây chủ yếu là các thuốc phát minh mới, có giá thành cao, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến
Thông tin được bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế), chia sẻ bên lề Hội nghị Đánh giá công nghệ y tế Việt Nam năm 2026 diễn ra tại Hà Nội từ ngày 6 đến 8 tháng 5. Hội nghị có chủ đề: Nâng cao chất lượng bằng chứng trong đánh giá công nghệ y tế và các giải pháp ứng dụng trong xây dựng chính sách chi trả bảo hiểm y tế.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, mặc dù tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tại Việt Nam đã đạt trên 95% và chất lượng khám chữa bệnh không ngừng được nâng cao, nhưng chi phí y tế nói chung và chi phí cho các loại thuốc, vật tư, công nghệ y tế mới đang gia tăng. Ông nhấn mạnh: Thực tiễn này đặt ra bài toán làm thế nào để người dân tiếp cận dịch vụ y tế và công nghệ điều trị tiên tiến, hiệu quả, nhưng vẫn đảm bảo sự công bằng và khả năng chi trả bền vững của Quỹ bảo hiểm y tế, bảo vệ quyền lợi an sinh lâu dài cho nhân dân.
Để giải quyết vấn đề này, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho rằng đánh giá công nghệ y tế (HTA) là công cụ thiết yếu và hiệu quả, đã được nhiều quốc gia áp dụng. HTA cung cấp bằng chứng khách quan về chi phí-hiệu quả và dự báo tác động ngân sách của các công nghệ y tế, giúp cơ quan quản lý có cơ sở khoa học, minh bạch trong việc ưu tiên nguồn lực, lựa chọn thuốc, vật tư và công nghệ y tế thực sự có giá trị để đưa vào danh mục chi trả bảo hiểm y tế.
Ứng dụng HTA để tối ưu hóa chi tiêu
Việc ứng dụng HTA một cách bài bản không chỉ giúp sử dụng hiệu quả Quỹ bảo hiểm y tế mà còn góp phần giảm chi phí tiền túi cho người dân. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là các bằng chứng khoa học phải đảm bảo chất lượng, độ tin cậy và tính phù hợp với thực tiễn Việt Nam. Việc tiếp cận các dịch vụ y tế và công nghệ điều trị tiên tiến cũng nằm trong chiến lược đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Tại hội nghị, các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ y tế từ nhiều quốc gia trong khu vực đã chia sẻ kinh nghiệm về HTA, các phương pháp xây dựng dữ liệu phục vụ đấu thầu và phân bổ nguồn lực trong hệ thống y tế.
Bà Trần Thị Trang dẫn chứng: Nếu một loại thuốc tương tự có hiệu quả tăng 10-20% nhưng chi phí tăng 50% hoặc 100%, thì cần xử lý thế nào? Khi áp dụng HTA, cơ quan quản lý sẽ có bằng chứng khoa học rõ ràng từ các báo cáo, nghiên cứu về hiệu quả điều trị so với chi phí, từ đó đưa ra quyết định lựa chọn chính xác hơn, bảo vệ quyền lợi người bệnh và Quỹ bảo hiểm y tế.
Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế cho biết, hiện Việt Nam đã bắt đầu áp dụng HTA nhưng chưa đồng bộ. Nếu làm tốt, HTA sẽ hỗ trợ cập nhật danh mục chi trả bảo hiểm y tế, đàm phán giá thuốc và thiết bị y tế, tối ưu hóa chi tiêu từ quỹ, từ đó bảo vệ quyền lợi người bệnh tốt hơn.
Mở rộng danh mục bệnh hiểm nghèo
Bên cạnh việc bổ sung danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm, Vụ Bảo hiểm y tế cũng đang đánh giá thực hiện Thông tư 01 liên quan danh mục 62 bệnh hiểm nghèo được đến thẳng cơ sở y tế cấp chuyên sâu. Bộ Y tế đang lấy ý kiến từ các bệnh viện và sở y tế địa phương để đánh giá thực tiễn triển khai, từ đó có thể mở rộng thêm một số bệnh để người bệnh được tiếp cận tuyến trên nhanh hơn, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
