Cảnh báo: Những bộ phận cá chứa ký sinh trùng, kim loại nặng cần làm sạch kỹ
Cá là loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, được ưa chuộng trong nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, không phải bộ phận nào của cá cũng an toàn để tiêu thụ. Một số phần có thể chứa ký sinh trùng, kim loại nặng, thậm chí độc tố cao, gây nguy hiểm cho sức khỏe nếu không được xử lý đúng cách.
Bộ phận cá tiềm ẩn rủi ro cao
Theo các chuyên gia, việc ăn cá đúng cách là rất quan trọng để tận dụng lợi ích dinh dưỡng mà tránh các mối nguy. Dưới đây là những bộ phận cần đặc biệt chú ý khi sơ chế:
- Da cá: Mặc dù giàu collagen và axit béo không bão hòa, da cá dễ tích tụ kim loại nặng như thủy ngân và chì, đặc biệt ở các loài cá lớn từ đại dương.
- Mang cá: Chứa DHA, EPA và collagen, nhưng mang cá là nơi dễ ẩn náu độc tố và ký sinh trùng. Cần làm sạch kỹ lưỡng trước khi chế biến.
- Màng đen trong bụng cá: Đây là phần tanh và có mùi bùn nhất, chứa lượng lớn histamine, lipid và lysozyme. Ăn phải histamine có thể gây buồn nôn, nôn mửa và đau bụng.
- Nội tạng cá: Có giá trị dinh dưỡng hạn chế nhưng lại tích tụ nhiều độc tố, kim loại nặng và ký sinh trùng. Theo PGS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên cán bộ Viện Công nghệ Sinh học - Công nghệ Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, ruột cá là bộ phận bẩn nhất, dễ chứa vi khuẩn, ký sinh trùng, trứng giun sán, đặc biệt nguy hiểm là giun xoắn.
Mật cá: Nguồn độc tố nguy hiểm
Mật cá chứa nhiều độc tố như axit cholic, taurine, axit deoxycholic taurine và axit xyanhydric. Trong đó, axit xyanhydric có độc tính cao, thậm chí vượt cả asen ở cùng liều lượng. Dù được nấu chín hay ngâm rượu, các thành phần độc hại này không bị phá hủy, dẫn đến ngộ độc nếu ăn phải.
Đặc biệt, túi mật của các loại cá phổ biến như cá chép, cá diếc, cá mè đều có độc. Cá diếc thường có kích thước lớn, sản sinh nhiều mật, nên số ca ngộ độc do ăn túi mật cá diếc là cao nhất. Ngộ độc mật cá có thể gây suy thận cấp, tổn thương gan, với các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, thậm chí co giật và hôn mê.
Khuyến cáo an toàn khi ăn cá
Để đảm bảo sức khỏe, người tiêu dùng cần:
- Làm sạch kỹ các bộ phận như da, mang, màng đen bụng và loại bỏ nội tạng cá trước khi chế biến.
- Tránh ăn mật cá dưới mọi hình thức, kể cả khi nấu chín hoặc ngâm rượu.
- Ưu tiên chọn cá từ nguồn nuôi trồng an toàn, ít ô nhiễm để giảm nguy cơ nhiễm kim loại nặng.
- Đặc biệt cẩn trọng với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch, vì họ dễ bị ảnh hưởng bởi độc tố hơn.
Bằng cách tuân thủ các hướng dẫn trên, bạn có thể tận hưởng lợi ích dinh dưỡng từ cá mà vẫn bảo vệ sức khỏe gia đình khỏi những rủi ro tiềm ẩn.
