Bé gái 11 tuổi ở Phú Quốc qua đời vì viêm màng não mô cầu diễn tiến nhanh
Một bé gái 11 tuổi tại Phú Quốc, Kiên Giang, đã ra đi trong sự tiếc nuối của gia đình và cộng đồng do mắc phải căn bệnh viêm màng não mô cầu. Trường hợp này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về mối nguy hiểm khó lường của bệnh truyền nhiễm này, vốn có thể diễn tiến từ nhẹ sang nặng chỉ trong vài giờ, vượt ngoài khả năng cứu chữa của y học.
Diễn biến nhanh chóng và đáng tiếc
Em T.H.N.Y., học sinh Trường Tiểu học Dương Đông 4, Phú Quốc, ban đầu chỉ có biểu hiện sốt nhẹ, mệt mỏi và đau đầu thoáng qua. Gia đình tưởng rằng đây chỉ là triệu chứng cảm sốt thông thường nên chủ quan. Tuy nhiên, tình trạng nhanh chóng chuyển biến xấu khi cơn sốt tăng cao, các nốt ban xuất hiện lan nhanh khắp cơ thể và em bắt đầu khó thở. Ngay lập tức, người nhà đưa bé vào bệnh viện trong tình trạng tím tái, nhưng mọi nỗ lực hồi sức tích cực của các bác sĩ đều không thể cứu được em. Kết quả xét nghiệm từ Viện Pasteur TP.HCM xác định bệnh nhi mắc viêm màng não mô cầu nhóm B.
Căn bệnh này thường được mệnh danh là "bệnh tử 24 giờ" bởi tốc độ diễn tiến cực kỳ nhanh chóng. Từ những triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn với cảm cúm, bệnh có thể khiến sức khỏe người bệnh lao dốc không phanh, để lại rất ít cơ hội cho việc can thiệp y tế nếu phát hiện muộn.
Thông tin về bệnh viêm màng não mô cầu
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Neisseria meningitidis, thường cư trú âm thầm ở vùng mũi họng. Ước tính khoảng 1/10 người mang vi khuẩn này mà không có biểu hiện bệnh, nhưng khi chúng vượt qua hàng rào bảo vệ tự nhiên và xâm nhập vào máu hoặc hệ thần kinh trung ương, hậu quả có thể rất nghiêm trọng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhấn mạnh rằng, với thể viêm màng não do vi khuẩn, cứ 6 người mắc thì có 1 người không qua khỏi, và khoảng 20% người sống sót phải đối mặt với các di chứng nặng nề như tổn thương thần kinh hoặc mất chi.
Bệnh thường biểu hiện dưới hai dạng chính:
- Viêm màng não: Vi khuẩn tấn công lớp màng bao quanh não và tủy sống, gây phản ứng viêm dữ dội.
- Nhiễm trùng huyết: Vi khuẩn xâm nhập vào máu, phá hủy thành mạch và gây xuất huyết lan rộng.
Triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu, bao gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, dễ bị nhầm với cảm cúm thông thường. Vi khuẩn lây qua dịch tiết đường hô hấp như nước bọt, nhưng cần tiếp xúc gần hoặc kéo dài, chẳng hạn qua hôn, dùng chung vật dụng cá nhân hoặc sống trong không gian kín. Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh, đặc biệt là trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người có hệ miễn dịch suy yếu.
Phòng ngừa và điều trị
Vaccine được xem là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Hai loại vaccine chính hiện nay là MenACWY (phòng nhóm C và Y) và MenB (phòng nhóm B). CDC khuyến cáo trẻ tiền dậy thì, thanh thiếu niên và nhóm nguy cơ cao nên tiêm chủng. Ngoài ra, người tiếp xúc gần với ca bệnh thường được chỉ định dùng kháng sinh dự phòng để hạn chế lây nhiễm.
Trong điều trị, bác sĩ thường chẩn đoán dựa vào xét nghiệm máu hoặc dịch não tủy, nhưng nếu nghi ngờ bệnh, việc điều trị sẽ được khởi động ngay mà không chờ kết quả. Tùy mức độ nặng, bệnh nhân có thể cần hỗ trợ hô hấp, dùng thuốc nâng huyết áp, hoặc can thiệp ngoại khoa.
Dù không phải là bệnh phổ biến, viêm màng não mô cầu vẫn là mối đe dọa khó lường do diễn tiến nhanh và hậu quả nặng nề. Việc tiêm vaccine đầy đủ và nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm thiểu những ca bệnh đáng tiếc như trường hợp bé gái ở Phú Quốc.
