Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa tiếp nhận và phẫu thuật thành công cho một bệnh nhi 4 tuổi bị đứt lìa hoàn toàn cánh tay phải do áo chống nắng cuốn vào bánh xe máy. Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 3 giờ, các bác sĩ đã tái lập tuần hoàn cho cánh tay, hiện bệnh nhi đang được theo dõi tại Khoa Nhi.
Diễn biến vụ tai nạn và quá trình cấp cứu
Theo lời kể của người nhà, khoảng hơn 7 giờ sáng ngày 27/7, bệnh nhi ngồi phía sau xe máy và mặc áo chống nắng. Trong lúc di chuyển, áo chống nắng bị cuốn vào bánh xe, khiến cánh tay phải của trẻ bị nhổ giật và đứt rời hoàn toàn. Ngay sau tai nạn, trẻ được sơ cứu tại cơ sở y tế địa phương, phần chi đứt rời được bảo quản trong môi trường lạnh và chuyển đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Khoảng 5 giờ sau chấn thương, bệnh nhi được chuyển đến bệnh viện. Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ thuộc các chuyên khoa Cấp cứu, Gây mê, Hồi sức, Nhi, Phẫu thuật mạch máu, Chấn thương chi trên và vi phẫu thuật đã khẩn trương hội chẩn, thống nhất chỉ định phẫu thuật cấp cứu trồng lại cánh tay đứt rời.
Chi tiết ca phẫu thuật phức tạp
Theo Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Trường, Khoa Chấn thương chi trên và vi phẫu thuật, trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp ghi nhận toàn bộ cánh tay phải bị nhổ giật và đứt rời ngang vị trí 1/3 trên cánh tay. Ngoài ra, phần chi đứt rời còn có tổn thương gãy lồi cầu xương cánh tay và gãy mỏm khuỷu. Các mạch máu và thần kinh đều bị tổn thương kiểu nhổ giật, không thể nối trực tiếp.
Sau khi cắt lọc tổ chức dập nát và cố định xương cánh tay, lồi cầu và mỏm khuỷu về đúng vị trí giải phẫu, các bác sĩ đã sử dụng đoạn tĩnh mạch hiển lấy từ cẳng chân để ghép phục hồi động mạch cánh tay và các tĩnh mạch. Đồng thời, đoạn thần kinh trụ được sử dụng làm mảnh ghép để tái tạo thần kinh giữa và thần kinh cơ bì.
"Sau khoảng 3 giờ phẫu thuật căng thẳng, ê-kíp đã hoàn thành ca mổ và tái lập được tuần hoàn cho cánh tay", bác sĩ Trường cho hay.
Thách thức và nguy cơ trong phẫu thuật
Theo chuyên gia này, phẫu thuật trồng nối chi thể đứt rời ở trẻ nhỏ luôn là thách thức rất lớn, đặc biệt với tổn thương theo cơ chế nhổ giật, vì các cấu trúc giải phẫu bị phá hủy trên diện rộng. Bệnh nhi mới 4 tuổi nên kích thước mạch máu và thần kinh rất nhỏ, đòi hỏi kỹ thuật vi phẫu có độ chính xác cao. Bên cạnh đó, thời gian thiếu máu của chi đã kéo dài tới khoảng 6 giờ, làm tăng đáng kể nguy cơ biến chứng.
Một trong những nguy cơ lớn nhất sau khi tái lập tuần hoàn là hội chứng tái tưới máu. Sau thời gian dài thiếu máu, các chất chuyển hóa tích tụ trong chi thể có thể theo dòng máu trở lại cơ thể, gây rối loạn chuyển hóa, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh. Chính vì vậy, trong suốt cuộc phẫu thuật, các chuyên khoa đã phối hợp chặt chẽ để rút ngắn tối đa thời gian thiếu máu, nhanh chóng phục hồi lưu thông mạch máu, đồng thời theo dõi và xử trí tích cực các nguy cơ toàn thân.
Tình trạng hiện tại và khuyến cáo
Hiện tại, bệnh nhi đang được tiếp tục theo dõi và điều trị tại Khoa Nhi. Sau phẫu thuật, cẳng tay và bàn tay phải hồng ấm, tuần hoàn chi được duy trì tốt, cho thấy tình trạng tưới máu của cánh tay được bảo đảm. Do tổn thương phần mềm dập nát trên diện rộng và nguy cơ phù nề sau tái lập tuần hoàn, các phẫu thuật viên chủ động khâu thưa vết mổ vùng cánh tay nhằm tạo điều kiện dẫn lưu dịch, giảm áp lực mô và thuận lợi cho việc theo dõi tình trạng chi.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Trường khuyến cáo, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi cho trẻ em ngồi trên xe máy. Những loại áo chống nắng, váy chống nắng hoặc trang phục quá rộng, có tà dài rất dễ bị cuốn vào bánh xe, xích hoặc các bộ phận chuyển động của phương tiện, gây ra những tai nạn nghiêm trọng như gãy xương, lóc da, thậm chí đứt rời chi thể.
Khi đưa trẻ tham gia giao thông bằng xe máy, cha mẹ nên lựa chọn quần áo gọn gàng, vừa vặn; kiểm tra kỹ trang phục trước khi di chuyển; trang bị đầy đủ mũ bảo hiểm và tuyệt đối không để trẻ mặc áo chống nắng có phần tà dài hoặc vướng vào bánh xe. Tai nạn chỉ xảy ra trong vài giây, nhưng hậu quả có thể để lại suốt đời. Sự cẩn trọng của người lớn chính là tấm lá chắn đầu tiên bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ trên đường.
