Trong cuộc sống hiện đại, thực phẩm tiện lợi ngày càng phổ biến nhờ tính nhanh gọn, dễ chế biến và phù hợp với nhiều khẩu vị. Tuy nhiên, theo Times of India, một bác sĩ được đào tạo tại Đại học Harvard đã đưa ra cảnh báo rằng một số món ăn quen thuộc, nếu tiêu thụ thường xuyên và trong thời gian dài, có thể làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư. Đáng chú ý, nhiều loại thực phẩm trong danh sách này rất phổ biến trong đời sống hàng ngày, từ xúc xích, thịt nguội đến nước ngọt, đồ uống có đường và các sản phẩm chế biến sẵn.
Thịt chế biến sẵn
Xúc xích, thịt xông khói, jambon và các loại thịt nguội là thực phẩm quen thuộc trong nhiều gia đình nhờ sự tiện lợi và dễ chế biến. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp nhóm thực phẩm này vào nhóm chất gây ung thư nhóm 1, với mức độ bằng chứng khoa học rõ ràng về nguy cơ ung thư ở con người. Nguyên nhân chính đến từ nitrit và nitrat, các chất bảo quản thường được sử dụng trong thịt chế biến sẵn. Khi vào cơ thể, chúng có thể chuyển hóa thành các hợp chất làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng, dạ dày và tuyến tụy nếu tiêu thụ thường xuyên trong thời gian dài. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên ưu tiên các nguồn đạm ít qua chế biến như thịt gà, cá, đậu, đậu phụ hoặc các loại hạt để giảm thiểu rủi ro sức khỏe lâu dài.
Nước ngọt và đồ uống có đường
Nước ngọt, trà sữa và nước tăng lực đã trở thành thức uống quen thuộc của nhiều người, đặc biệt là giới trẻ và dân văn phòng. Việc tiêu thụ các loại đồ uống chứa nhiều đường trong thời gian dài có thể khiến cơ thể nạp vào lượng đường vượt xa mức khuyến nghị mỗi ngày. Các chuyên gia cho rằng lượng đường cao có thể góp phần thúc đẩy béo phì, gây kháng insulin và làm gia tăng tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể, những yếu tố liên quan mật thiết đến nguy cơ phát triển nhiều loại ung thư. Để hạn chế tác động, nhiều chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích thay thế bằng nước lọc, trà không đường, nước khoáng có ga hoặc nước trái cây tự pha với hàm lượng đường thấp hơn.
Thịt đỏ tiêu thụ không khoa học
Thịt bò, thịt lợn và thịt cừu là nguồn protein quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày. Tuy nhiên, việc tiêu thụ thịt đỏ quá thường xuyên, đặc biệt trong thời gian dài, được cho là có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng và ung thư tuyến tụy. Không chỉ số lượng, cách chế biến cũng là yếu tố đáng lưu ý. Khi thịt đỏ được nướng trực tiếp trên lửa lớn hoặc chiên ở nhiệt độ cao, quá trình này có thể tạo ra các hợp chất như amin dị vòng (HCA), chất được nhiều nghiên cứu nhắc đến với khả năng làm tăng nguy cơ ung thư. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên cân đối lượng thịt đỏ trong thực đơn hàng tuần, đồng thời tăng cường các nguồn protein khác như cá, thịt gia cầm, đậu hoặc thực phẩm có nguồn gốc thực vật để đa dạng chế độ ăn và giảm áp lực cho cơ thể.
Rượu bia
Rượu là thức uống phổ biến trong các buổi gặp gỡ, liên hoan hay sinh hoạt hàng ngày. Nhiều nghiên cứu cho thấy ngay cả việc uống ở mức “vừa phải” vẫn có thể liên quan đến nguy cơ mắc một số bệnh ung thư như ung thư vú, gan, đại trực tràng và thực quản. Khi vào cơ thể, ethanol trong đồ uống có cồn được chuyển hóa thành acetaldehyde, một hợp chất có khả năng làm tổn thương DNA và ảnh hưởng đến quá trình phục hồi tế bào tự nhiên. Các chuyên gia sức khỏe cho rằng việc giảm tần suất sử dụng rượu bia hoặc hạn chế đồ uống có cồn là một thay đổi đơn giản nhưng mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe lâu dài.
Chất tạo ngọt nhân tạo
Aspartame cùng một số chất tạo ngọt nhân tạo hiện vẫn là chủ đề được giới khoa học tiếp tục nghiên cứu về mức độ ảnh hưởng đối với sức khỏe. Đây là thành phần thường xuất hiện trong nước ngọt “ăn kiêng”, bánh kẹo ít đường hoặc nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn. Một số nghiên cứu quan sát cho thấy việc tiêu thụ với lượng lớn trong thời gian dài có thể liên quan đến nguy cơ ung thư cao hơn, dù đến nay vẫn chưa có kết luận tuyệt đối và cần thêm dữ liệu để xác nhận rõ ràng. Nhiều chuyên gia dinh dưỡng cho rằng thay vì phụ thuộc quá nhiều vào chất tạo ngọt, người dùng nên tập giảm dần khẩu vị ăn ngọt hoặc ưu tiên các lựa chọn tự nhiên hơn như stevia hay quả la hán.
Bỏng ngô làm bằng lò vi sóng
Bỏng ngô làm bằng lò vi sóng là món ăn vặt quen thuộc nhờ tính tiện lợi, chỉ mất vài phút để chế biến. Tuy nhiên, một số sản phẩm được cho là có lớp bao bì chứa PFC, nhóm hóa chất từng gây nhiều tranh cãi vì liên quan đến các vấn đề sức khỏe. Ngoài ra, hương bơ nhân tạo trong một số loại bỏng ngô có thể chứa diacetyl, hợp chất từng xuất hiện trong các nghiên cứu liên quan đến nguy cơ ảnh hưởng phổi khi tiếp xúc lâu dài. Để hạn chế rủi ro, nhiều chuyên gia khuyến khích tự làm bỏng ngô từ hạt ngô thông thường, dùng ít dầu và giảm bớt các loại hương liệu nhân tạo.
Lời khuyên từ chuyên gia
Theo các chuyên gia, ung thư là bệnh chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như di truyền, môi trường sống, giấc ngủ, vận động và thói quen sinh hoạt hàng ngày. Trong đó, chế độ ăn uống không phải nguyên nhân duy nhất nhưng là yếu tố mỗi người có thể chủ động thay đổi để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Thay vì kiêng khem cực đoan, điều quan trọng là duy trì chế độ ăn cân bằng, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, giảm đồ uống nhiều đường và bổ sung nhiều rau xanh trong bữa ăn hàng ngày. (Theo udshealth Phương Anh)
