Theo Bộ Y tế, thói quen ăn sống các loại rau thủy sinh như rau muống, rau ngổ, rau rút, rau cần, cải xoong và ngó sen là nguyên nhân chính gây nhiễm sán lá gan. Loại ký sinh trùng này sau khi xâm nhập cơ thể sẽ di chuyển đến gan, gây tổn thương nhu mô gan và hình thành áp xe, thậm chí ảnh hưởng đến các cơ quan khác nếu ký sinh lạc chỗ.
Nguy cơ tiềm ẩn từ rau sống
Bệnh sán lá gan thường bắt nguồn từ việc tiêu thụ thực vật thủy sinh chưa nấu chín hoặc uống nước chứa ấu trùng. Vật chủ trung gian bao gồm trâu, bò, cừu và con người. Sau khi vào dạ dày, ấu trùng xuyên thủng thành tiêu hóa, tiến vào ổ bụng và định cư tại gan. Quá trình này kéo dài 2-3 tháng trước khi sán di chuyển vào đường mật để trưởng thành và sinh sản. Nếu không được điều trị, sán có thể tồn tại nhiều năm, gây bệnh âm ỉ.
Triệu chứng khó nhận biết
Điểm nguy hiểm của bệnh sán lá gan là triệu chứng mơ hồ, thay đổi theo số lượng ấu trùng, vị trí ký sinh và giai đoạn bệnh. Ở giai đoạn cấp tính, người bệnh thường sốt, đau hạ sườn phải và đau bụng. Giai đoạn mạn tính, triệu chứng không điển hình, dễ nhầm lẫn với các bệnh khác, gây khó khăn cho chẩn đoán sớm.
Khuyến cáo từ cơ quan chức năng
Cơ quan Thực phẩm Singapore (SFA) khuyến cáo dù rau sống là thành phần phổ biến trong salad, lẩu hay sinh tố, chúng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ký sinh trùng và vi khuẩn đường ruột. Để bảo vệ sức khỏe, người tiêu dùng cần:
- Ưu tiên mua rau đóng gói có nhãn mác rõ ràng tại siêu thị hoặc cửa hàng rau sạch.
- Rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi sơ chế rau sống.
- Loại bỏ phần rau dập nát, hư hỏng.
- Rửa rau kỹ dưới vòi nước chảy hoặc ngâm nước sạch 15 phút để loại bỏ trứng giun sán, vi khuẩn và tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.
- Bảo quản riêng rau củ, trái cây với thịt, hải sản sống.
- Nấu chín rau khi có thể để tiêu diệt vi trùng và phân hủy hóa chất độc hại.
Trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch tuyệt đối không nên ăn rau sống, đặc biệt là rau mầm. Với nhóm này, rau nấu chín hoàn toàn là lựa chọn an toàn duy nhất.
