Tiểu đường là bệnh rối loạn chuyển hóa phổ biến trong xã hội hiện đại. Bác sĩ Liu Yuan, Phó Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Qilu của Đại học Sơn Đông (Trung Quốc) cảnh báo, đường huyết cao mãn tính trong thời gian dài gây nên những rối loạn chuyển hóa carbohydrate, protide, lipide, dẫn đến tổn thương ở nhiều cơ quan như tim, mạch máu, thận, mắt, thần kinh và có thể nguy hiểm tính mạng. Ngày càng nhiều người trẻ mắc tiểu đường do thói quen ăn uống, sinh hoạt không lành mạnh và lười vận động. Nhóm tuổi này thường chủ quan, thiếu kiến thức, dẫn đến phát hiện bệnh muộn.
Bốn bất thường buổi sáng cảnh báo tiểu đường
Theo bác sĩ Liu, buổi sáng sau khi thức dậy là thời điểm các dấu hiệu tiểu đường trở nên rõ ràng. Nếu bạn gặp 4 bất thường sau, rất có thể máu đã "ngập đường":
1. Khô miệng và hôi miệng bất thường
Miệng có mùi hôi khi mới ngủ dậy là chuyện bình thường. Tuy nhiên, nếu mùi này đột nhiên nặng hơn nhiều lần hoặc không hết sau khi đánh răng, uống nước, bạn cần cảnh giác với bệnh tiểu đường. Khi lượng đường trong máu quá cao, cơ thể không sản xuất đủ insulin, khiến tế bào không nhận đủ glucose để cung cấp năng lượng. Để bù đắp, cơ thể buộc phải đốt cháy chất béo, tạo ra xeton – nguyên nhân gây hôi miệng. Đồng thời, đường huyết cao kích thích lợi tiểu, thúc đẩy mất nước, gây khô miệng vào buổi sáng.
2. Da ngứa, mẩn đỏ
Khi đường huyết tăng cao, đường đi qua tuyến mồ hôi và tuyến bã, theo bài tiết lên bề mặt da. Vào buổi sáng, mồ hôi và dầu trên da chưa được làm sạch, chứa đường và bã nhờn, thu hút vi khuẩn. Vi khuẩn phân hủy tạo ra các axit hữu cơ như propionic, acetic, lactic, gây kích ứng da, ngứa và mẩn đỏ. Ngoài ra, đường huyết cao làm cơ thể mất nước, giảm tưới máu nuôi dưỡng da, kết hợp tổn thương thần kinh gây rối loạn bài tiết mồ hôi, khiến da khô và ngứa ngáy vào buổi sáng.
3. Giảm thị lực, nhìn mờ
Người có đường huyết cao thường bị mờ mắt sau khi ngủ dậy. Lượng đường trong máu cao dễ dẫn đến các bệnh về mạch máu, gây xơ cứng động mạch, hẹp lòng mạch, tắc nghẽn, dẫn đến thoái hóa thiếu máu cục bộ võng mạc, làm giảm thị lực. Ở giai đoạn đầu, triệu chứng chỉ xuất hiện vào buổi sáng và có thể giảm hoặc mất vào buổi chiều. Nếu không can thiệp kịp thời, tiểu đường có thể gây giảm thị lực rõ rệt, thậm chí mù lòa.
4. Tay chân tê và lạnh
Đường huyết cao kéo dài làm máu lưu thông kém, chuyển hóa tế bào chậm lại, giảm sinh nhiệt. Do đó, tay chân dễ bị lạnh dù vào mùa hè. Ngay cả khi mặc ấm, đắp chăn, sáng thức dậy vẫn thấy lạnh, tê cứng hoặc đau nhẹ ở tay chân, nhất là các khớp. Tình trạng tăng đường huyết mãn tính cũng có thể làm tổn thương dây thần kinh, dẫn đến bệnh lý thần kinh ngoại biên, gây tê bì khó chịu.
Ba loại thực phẩm kiểm soát đường huyết
Bác sĩ Liu nhấn mạnh: "Đối với người có lượng đường trong máu cao, chế độ ăn uống rất quan trọng. Ngoài ăn ít muối, ít đường, ít chất béo, nên bổ sung 3 loại thực phẩm giảm đường huyết sau đây:"
1. Hành tây
Hành tây hỗ trợ giảm đường huyết nhờ giàu chất kích thích tổng hợp và bài tiết insulin, đồng thời chứa prostaglandin A và thiamine giúp giãn mạch máu, điều hòa lipid máu, ngăn ngừa xơ cứng mạch máu. Loại thực phẩm này đặc biệt phù hợp cho người tiểu đường kèm rối loạn mỡ máu.
2. Mướp đắng
Mướp đắng giàu vitamin và chất xơ, làm chậm hấp thụ đường trong thức ăn, đồng thời tăng chuyển hóa và sử dụng đường. Các nghiên cứu cho thấy cấu trúc hóa học của dịch chiết mướp đắng tương tự insulin, có chức năng hạ đường huyết.
3. Quả ổi
Ổi giàu glycoside flavonoid, giúp cải thiện sử dụng glucose trong cơ thể và giảm tích tụ glucose trong máu, có tác dụng điều chỉnh hai chiều lượng đường huyết. Ngoài ra, người bệnh cần dùng thuốc đều đặn và tập thể dục thường xuyên. Điều quan trọng là sự đều đặn, kiên trì mỗi ngày, không phải cường độ nặng. Yoga, Thái Cực Quyền, đi bộ, thể dục nhịp điệu, đạp xe là những lựa chọn phù hợp.
