Thiếu protein không đơn giản chỉ là cảm giác đói hay thèm ăn. Ngay cả khi bữa ăn khiến bạn thấy no, cơ thể vẫn có thể thiếu hụt dưỡng chất quan trọng này trong thời gian dài. Theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ), cảm giác no chủ yếu phản ánh lượng thức ăn nạp vào, chứ không cho biết cơ thể đã nhận đủ protein và các vi chất cần thiết hay chưa.
Bốn dấu hiệu điển hình khi cơ thể thiếu protein
Protein là thành phần thiết yếu cho mọi tế bào, từ cơ bắp, da, tóc đến các enzyme và hoóc môn. Khi chế độ ăn thiếu protein kéo dài, cơ thể sẽ phát đi những tín hiệu cảnh báo rõ rệt. Dưới đây là bốn biểu hiện phổ biến nhất mà bạn cần lưu ý.
1. Vết thương lâu lành
Protein giữ vai trò quan trọng trong việc tái tạo mô và sản sinh kháng thể để chống lại vi khuẩn, virus. Khi cơ thể không đủ protein, quá trình làm lành vết thương sẽ bị chậm lại, đồng thời hệ miễn dịch hoạt động kém hiệu quả hơn. Nhiều người nhận thấy những vết trầy xước nhỏ phải mất nhiều ngày mới lành hoặc dễ bị viêm nhiễm.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu protein còn khiến cơ thể dễ mắc các bệnh nhiễm trùng lặp đi lặp lại, đặc biệt là cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng đây không phải dấu hiệu đặc trưng duy nhất của thiếu protein. Tình trạng này cũng có thể liên quan đến tiểu đường, rối loạn miễn dịch hoặc nhiều nguyên nhân khác. Nếu vết thương lâu lành kéo dài, bạn nên đi khám để được xác định nguyên nhân chính xác.
2. Thường xuyên mệt mỏi, uể oải
Protein tham gia tạo ra nhiều enzyme và hoóc môn cần thiết cho quá trình chuyển hóa năng lượng. Khi cơ thể thiếu protein, các hoạt động chuyển hóa này diễn ra kém hiệu quả, dẫn đến cảm giác uể oải, thiếu sức sống kéo dài. Nhiều người dù ăn rất no nhưng bữa ăn chủ yếu là tinh bột, ít thực phẩm giàu đạm, dễ gây buồn ngủ sau khi ăn.
Điều đáng lưu ý là cơ thể cần protein để duy trì năng lượng ổn định suốt cả ngày. Thiếu protein không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn làm giảm khả năng tập trung, ghi nhớ và hiệu quả công việc.
3. Cơ bắp yếu đi, khó tăng cơ
Nếu không hấp thu đủ protein, cơ thể sẽ lấy protein từ cơ bắp để duy trì hoạt động của các cơ quan quan trọng như tim, não và gan. Chuyên gia dinh dưỡng Julia Zumpano tại trung tâm y tế phi lợi nhuận Cleveland Clinic (Mỹ) cho biết, hệ quả là khiến khối cơ dần nhỏ lại.
Những người gặp tình trạng này thường nhanh mỏi khi leo cầu thang, mang vác đồ nặng hoặc tập luyện. Người tập gym cũng nhận thấy cơ bắp phục hồi chậm hơn sau mỗi buổi tập và rất khó tăng cơ dù tập luyện chăm chỉ.
4. Phù nhẹ ở chân, mắt cá chân
Trong những trường hợp thiếu protein kéo dài hoặc nghiêm trọng, cơ thể có thể bị giảm albumin – một loại protein giúp giữ nước trong lòng mạch máu. Khi albumin giảm, dịch dễ thoát ra ngoài mô và gây phù. Biểu hiện thường gặp là bàn chân, mắt cá chân hoặc cẳng chân bị sưng nhẹ, đặc biệt vào cuối ngày.
Theo các chuyên gia, phù nhẹ ở chân thường là dấu hiệu của tình trạng thiếu protein nặng, không phải thiếu nhẹ. Nếu xuất hiện triệu chứng này, bạn nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Bổ sung protein đúng cách trong mỗi bữa ăn
Để đáp ứng đủ nhu cầu protein, mỗi bữa ăn nên có ít nhất một nguồn thực phẩm giàu đạm như cá, thịt nạc, thịt gà, vịt, trứng, sữa, sữa chua, đậu phụ hoặc các loại đậu. Người ăn chay vẫn có thể hấp thu đủ protein nếu kết hợp đa dạng các nguồn protein thực vật trong ngày, chẳng hạn như đậu nành, đậu lăng, hạt chia và các loại hạt.
Ngoài việc bổ sung protein, bạn cũng cần chú ý đến sự cân bằng dinh dưỡng tổng thể. Bữa ăn đủ chất sẽ giúp cơ thể hấp thu tối đa protein và các dưỡng chất khác, từ đó giảm nguy cơ thiếu hụt và duy trì sức khỏe tốt. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào kể trên kéo dài, việc tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng là điều nên làm.
