Các chuyên gia luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của tầm soát ung thư ở người có nguy cơ. Tầm soát giúp phát hiện ung thư hoặc tổn thương tiền ung thư khi người bệnh chưa có triệu chứng, từ đó tăng khả năng điều trị thành công. Trước khi gây ra các triệu chứng như sụt cân không rõ nguyên nhân, ho kéo dài hay tiểu ra máu, nhiều loại ung thư đã âm thầm tồn tại trong cơ thể từ lâu. Đến khi phát hiện triệu chứng, bệnh có thể đã ở giai đoạn muộn, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Dưới đây là những xét nghiệm mà nam giới trung niên, đặc biệt là nhóm có nguy cơ cao, nên trao đổi với bác sĩ để cân nhắc thực hiện.
Xét nghiệm ung thư tuyến tiền liệt
Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những loại ung thư thường gặp nhất ở nam giới. Bệnh thường tiến triển chậm và gần như không gây triệu chứng trong giai đoạn đầu. Vì vậy, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi làm xét nghiệm hoặc khám sức khỏe định kỳ.
Xét nghiệm PSA là xét nghiệm máu giúp đo nồng độ một loại protein do tuyến tiền liệt sản tạo ra. Khi chỉ số PSA tăng cao, đó có thể là dấu hiệu của ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, PSA cũng có thể tăng do phì đại lành tính tuyến tiền liệt, viêm tuyến tiền liệt hoặc một số nguyên nhân khác. Do đó, xét nghiệm này không thể khẳng định một người có mắc ung thư hay không.
Nếu kết quả PSA bất thường, bác sĩ có thể chỉ định làm thêm các xét nghiệm khác như chụp cộng hưởng từ (MRI), tiếp tục theo dõi chỉ số PSA hoặc sinh thiết tuyến tiền liệt để xác định chẩn đoán.
Nội soi tầm soát ung thư đại trực tràng
Ung thư đại trực tràng là một trong số ít các loại ung thư có thể được phòng ngừa bằng cách tầm soát. Lý do là phần lớn bệnh bắt đầu từ các polyp, những khối u nhỏ lành tính xuất hiện trên niêm mạc đại tràng. Chúng có thể phát triển thành ung thư sau nhiều năm.
Trong quá trình nội soi, bác sĩ sẽ đưa một ống mềm có gắn camera vào đại tràng để quan sát toàn bộ niêm mạc. Nếu phát hiện polyp, đặc biệt là polyp tuyến có nguy cơ ung thư, bác sĩ có thể cắt bỏ ngay trong lúc nội soi. Điều này giúp giảm đáng kể nguy cơ hình thành ung thư về sau.
Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, đa số người khỏe mạnh, không thuộc nhóm nguy cơ cao, nên bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ 45 tuổi. Trong khi đó, nhóm có nguy cơ cao thì có thể bắt đầu tầm soát sớm hơn. Nhóm này thường là những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, từng phát hiện có polyp hoặc mắc các bệnh viêm ruột mạn tính như viêm loét đại tràng, bệnh Crohn.
Chụp CT với ung thư phổi
Ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu trên thế giới. Một trong những nguyên nhân khiến căn bệnh này nguy hiểm là các triệu chứng thường xuất hiện muộn, khi khối u đã phát triển hoặc di căn, bác sĩ Fiona MacLeod thuộc Chương trình Tầm soát Ung thư phổi Thames Valley (Anh) cho biết.
Hiện nay, phương pháp được khuyến cáo để tầm soát ung thư phổi là chụp cắt lớp vi tính liều thấp (LDCT). Phương pháp này sử dụng lượng tia X rất nhỏ, nhỏ hơn CT thông thường nhưng vẫn đủ khả năng phát hiện các nốt bất thường trong phổi ở giai đoạn rất sớm.
Tuy nhiên, CT liều thấp không phải xét nghiệm dành cho tất cả mọi người. Xét nghiệm này chỉ được khuyến cáo cho người từ 50 - 80 tuổi có tiền sử hút thuốc lá lâu năm, theo Healthline.
