Thách Thức Từ Sự Dịch Chuyển Lao Động Sau Tết
Thực tế cho thấy, việc bảo đảm nguồn nhân lực ổn định đòi hỏi một cách tiếp cận dài hạn, gắn liền với môi trường làm việc tích cực, cơ hội phát triển nghề nghiệp rõ ràng và hệ thống an sinh vững chắc cho người lao động. Câu chuyện của anh Phạm Hoàng Anh, 34 tuổi tại Thành phố Hồ Chí Minh, là một minh chứng điển hình. Tốt nghiệp từ Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cùng Trường Đại học Bình Dương, anh từng làm nhân viên văn phòng phụ trách xử lý và quản lý đơn hàng tại Công ty cổ phần Đầu tư U&I. Sau kỳ nghỉ Tết, anh quyết định chuyển sang làm việc tại Công ty cổ phần Trần Đức, đảm nhiệm công việc thu mua và kiểm soát hàng hóa.
“Tôi mong muốn có môi trường làm việc tốt hơn, công việc phù hợp với chuyên môn và mức lương đáp ứng được nhu cầu của gia đình”, Hoàng Anh chia sẻ. Sự dịch chuyển lao động như vậy trong giai đoạn đầu năm đang đặt ra nhiều áp lực không nhỏ cho các doanh nghiệp trên cả nước.
Khó Khăn Trong Tuyển Dụng Và Giữ Chân Lao Động
Tại các khu công nghiệp lớn, việc tuyển dụng lao động phổ thông đang gặp phải nhiều khó khăn. Bà Nguyễn Minh Trúc Lệ, Trưởng phòng Nhân sự Công ty Trách nhiệm hữu hạn Gre Alpha Electronics Việt Nam tại khu công nghiệp VSIP II-A (Thành phố Hồ Chí Minh), cho biết: “Tình trạng lao động quay trở lại làm việc sau kỳ nghỉ Tết, sau đó lại nghỉ việc vẫn diễn ra thường xuyên. Nhiều trường hợp quay lại làm vài tuần rồi nộp đơn nghỉ để chuyển sang công ty khác. Họ thường chờ nhận nốt 50% phần lương thưởng sau Tết rồi mới quyết định nghỉ việc.”
Bà Lệ cũng chia sẻ thêm, trước đây doanh nghiệp đặt chỉ tiêu tuyển lao động trong độ tuổi từ 18 đến 30, nhưng hiện nay đã nới lên đến 40 tuổi mà vẫn khó tìm được người phù hợp. Công ty này có hơn 500 nhân sự, nhưng nhu cầu tuyển dụng hiện vẫn còn thiếu khoảng 300 công nhân, phản ánh một thách thức chung trong ngành.
Nguyên Nhân Từ Sự Thay Đổi Cấu Trúc Thị Trường
Một nguyên nhân quan trọng dẫn đến tình trạng này nằm ở sự thay đổi cấu trúc thị trường lao động. Nhiều địa phương hiện nay đang phát triển mạnh mẽ các khu công nghiệp, khiến người lao động có xu hướng lựa chọn làm việc gần gia đình thay vì phải di chuyển xa. Chi phí sinh hoạt thấp hơn cùng với việc được sống gần người thân đã khiến lựa chọn ở lại địa phương trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết. Điều này vô tình khiến các trung tâm công nghiệp lớn mất dần nguồn lao động vốn từng rất dồi dào.
Giải Pháp Từ Góc Nhìn Doanh Nghiệp
Với các doanh nghiệp dịch vụ, bài toán giữ chân người lao động càng đặt ra nhiều thách thức phức tạp. Anh Trần Trọng Mạnh, Giám đốc nhân sự Công ty cổ phần Tập đoàn vệ sĩ tài năng trẻ Việt Nam, cho rằng yếu tố quan trọng nhất nằm ở sự quan tâm chân thành đối với người lao động. Theo anh Mạnh, để bảo đảm nguồn nhân lực lâu dài, doanh nghiệp cần:
- Tổ chức các chương trình đào tạo và định hướng nghề nghiệp bài bản.
- Bố trí công việc phù hợp với năng lực của từng cá nhân.
- Hỗ trợ kịp thời khi người lao động gặp khó khăn trong cuộc sống.
“Nhân viên cần cảm nhận được sự tôn trọng và được lắng nghe. Khi tinh thần ổn định, họ sẽ yên tâm gắn bó lâu dài với doanh nghiệp”, anh Mạnh nhấn mạnh.
Cần Một Chiến Lược Dài Hạn Và Đồng Bộ
Theo ông Ngô Xuân Liễu, Giám đốc Trung tâm Quốc gia về Dịch vụ việc làm thuộc Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), tỷ lệ lao động quay trở lại làm việc sau Tết đạt khoảng 87% và tiếp tục tăng thêm trong những ngày sau đó. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động cải thiện chính sách đãi ngộ, nâng cao phúc lợi nhằm giữ chân nhân lực. Nhờ những nỗ lực này, tình trạng biến động lao động đã giảm đáng kể so với giai đoạn trước.
Số liệu năm 2025 cho thấy, cả nước có khoảng 816 nghìn người nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, giảm hơn 11% so với năm trước. Con số này phản ánh một xu hướng tích cực khi người lao động ngày càng tìm kiếm sự ổn định trong công việc.
Vai Trò Của Hạ Tầng Xã Hội Và Đào Tạo
Ông Liễu nhấn mạnh, việc xây dựng hạ tầng xã hội xung quanh các khu công nghiệp đóng vai trò then chốt. Các dịch vụ thiết yếu như nhà trẻ, cơ sở y tế, và khu sinh hoạt cộng đồng sẽ giúp người lao động yên tâm làm việc lâu dài. Bên cạnh đó, chính sách đào tạo và đào tạo lại cần được chú trọng hơn nữa.
Hiện nay, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ mới đạt khoảng 29%. Trong khi đó, rất nhiều lao động vẫn chưa được công nhận kỹ năng nghề một cách chính thức. Việc công nhận kỹ năng nghề không chỉ giúp minh bạch hóa năng lực của người lao động, mà còn rút ngắn thời gian tuyển dụng và tạo ra cơ hội thăng tiến rõ ràng hơn.
Động Lực Từ Khu Vực Kinh Tế Tư Nhân
Theo ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 50% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho khoảng 82% lực lượng lao động trong nền kinh tế. Với hơn 98% doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hàng triệu hộ kinh doanh, khu vực này giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tạo việc làm, đặc biệt là tại các địa phương, qua đó góp phần giảm áp lực dịch chuyển lao động và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng.
Giải Pháp Đồng Bộ Cho Tương Lai
Để nâng cao năng lực giữ chân người lao động và phát triển thị trường việc làm bền vững, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp:
- Tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.
- Thúc đẩy mạnh mẽ đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số theo định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW.
- Tăng cường các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực quản trị, tiếp cận tài chính, và mở rộng thị trường.
Ông Tuấn nhấn mạnh: “Khi doanh nghiệp phát triển bền vững, môi trường làm việc được cải thiện và cơ hội phát triển nghề nghiệp được mở rộng, người lao động sẽ có xu hướng gắn bó lâu dài hơn với doanh nghiệp.”
Kết Luận: Nền Tảng Cho Sự Gắn Bó Lâu Dài
Trong bối cảnh thị trường lao động đang chuyển động mạnh mẽ cùng với quá trình phát triển kinh tế và hội nhập, việc giữ chân người lao động đã trở thành một bài toán chiến lược không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn với các cơ quan quản lý. Thu nhập dù quan trọng, nhưng môi trường làm việc tích cực, cơ hội phát triển nghề nghiệp và chính sách an sinh ổn định mới chính là nền tảng vững chắc tạo nên sự gắn bó lâu dài. Điều này không chỉ góp phần ổn định thị trường lao động, mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững cho cả nước.
