Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhấn mạnh lối sống đóng vai trò quyết định đối với sức khỏe và tuổi thọ, bên cạnh di truyền, xã hội, bệnh lý và khí hậu. Nhiều người vô tình gây hại cho cơ thể qua những thói quen nhỏ vào ba thời điểm quan trọng trong ngày: trước khi ngủ, sau khi thức dậy và ngay sau bữa ăn.
1. Ba điều cần tránh trước khi đi ngủ
Không ăn quá nhiều vào buổi tối. Chuyên gia khuyên nên đi ngủ trước 23h và không ăn tối sau 20h. Khi đó, nhu động ruột giảm, ăn quá no dễ làm gián đoạn giấc ngủ.
Không tập thể dục cường độ cao. Sau vận động mạnh, vỏ não ở trạng thái hưng phấn, cần thời gian để hạ nhiệt. Tránh tập luyện trong vòng 2 giờ trước khi ngủ; tốt nhất nên tập vào ban ngày.
Không dùng điện thoại quá lâu trên giường. Sử dụng điện thoại hơn 1 giờ trước khi ngủ có thể giảm khoảng 22% lượng melatonin tiết ra do ánh sáng xanh, khiến giấc ngủ nông hơn. Chuyên gia khuyến cáo giảm độ sáng màn hình và giới hạn thời gian dùng không quá 45 phút vào buổi tối.
2. Ba điều cần tránh khi vừa thức dậy
Đừng vội rời khỏi giường. Ở người lớn tuổi, đĩa đệm cột sống thường lỏng lẻo, đột ngột đổi tư thế từ nằm sang đứng dễ gây căng cơ lưng, ảnh hưởng hệ thần kinh, đặc biệt nguy hiểm với người huyết áp cao hoặc bệnh tim. Nên nằm thêm khoảng 5 phút, duỗi tay chân và các khớp trước khi từ từ ngồi dậy.
Đừng bỏ bữa sáng. Sau khoảng 10 tiếng nhịn ăn qua đêm, cơ thể cần năng lượng. Nhịn ăn sáng kéo dài có thể khiến huyết áp tăng vào buổi sáng và gây mất cân bằng nội tiết tố nếu duy trì lâu dài.
Đừng tập thể dục quá sớm. Vào mùa thu đông, chênh lệch nhiệt độ lớn, tập luyện quá sớm có thể gây hại. Chuyên gia khuyên đợi ít nhất 1 giờ sau khi mặt trời mọc, lý tưởng ra ngoài sau 8-9h sáng hoặc trước khi mặt trời lặn.
3. Ba điều cần tránh ngay sau bữa ăn
Đừng vội đi bộ ngay sau ăn. Người cao tuổi, đặc biệt bị tăng huyết áp, tiểu đường, Parkinson hoặc rối loạn thần kinh tự chủ, có nguy cơ cao bị hạ huyết áp sau ăn. Nên ngồi hoặc nằm nghỉ, hoặc vận động nhẹ nhàng trong 20-30 phút sau bữa ăn.
Đừng vội đi ngủ. Cảm giác buồn ngủ sau ăn là phản ứng sinh lý bình thường, nhưng ngủ ngay sau đó có thể làm chậm nhu động ruột, cản trở tiêu hóa. Người bị trào ngược dạ dày-thực quản nặng đặc biệt không nên nằm trong vòng 2 giờ sau khi ăn.
Đừng vội uống trà. Uống trà ngay sau bữa ăn có thể khiến chất tan trong trà ức chế tiết dịch vị và dịch ruột, dễ gây khó tiêu. Thời điểm uống trà lý tưởng là sau bữa ăn khoảng 1 tiếng.
Việc điều chỉnh 9 thói quen trên vào ba thời điểm trong ngày giúp mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe và cải thiện chất lượng cuộc sống lâu dài, đặc biệt với người trung niên và cao tuổi, theo khuyến cáo của WHO và các chuyên gia sức khỏe.
