Văn hóa đọc: Nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp
Hội thảo “Phát triển văn hóa đọc trong doanh nghiệp” do Tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cùng Hội đồng Sách Doanh nhân tổ chức đã diễn ra sáng 21/4 tại Trung tâm báo chí TP.HCM. Sự kiện thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp, tập trung thảo luận về tầm quan trọng của việc nuôi dưỡng thói quen đọc sách như một động lực then chốt cho sự phát triển bền vững.
Chuyển đổi từ tủ sách sang hệ sinh thái tri thức
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã chủ động chuyển từ mô hình “có tủ sách” sang “có hệ sinh thái tri thức”. Thay vì chỉ cung cấp sách, các tổ chức này tổ chức các buổi thảo luận, chia sẻ nội bộ, xây dựng thư viện tài liệu số và khuyến khích nhân viên trình bày lại nội dung đã đọc. Quá trình này giúp tri thức được chuyển hóa thành năng lực thực tiễn, từ đó nâng cao hiệu quả công việc.
Ông Ngô Vi Đồng - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công nghệ tin học HPT, Chủ tịch Hội đồng Sách Doanh nhân - chia sẻ: “Tại HPT, từ ban lãnh đạo đến nhân viên đều nhận thức rất rõ rằng, muốn phát triển bền vững, doanh nghiệp phải xây dựng được văn hóa học tập, trong đó văn hóa đọc là một trụ cột quan trọng.” Ông nhấn mạnh, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ thông tin, nơi thay đổi diễn ra nhanh chóng, việc không liên tục cập nhật tri thức sẽ dẫn đến tụt hậu ngay lập tức.
Xây dựng văn hóa đọc từng bước và linh hoạt
Việc xây dựng văn hóa đọc trong doanh nghiệp không phải lúc nào cũng dễ dàng, đặc biệt trong các doanh nghiệp sản xuất. Áp lực về vận hành, năng suất và đời sống người lao động khiến việc hình thành thói quen đọc cần có cách tiếp cận phù hợp.
Bà Nhan Húc Quân - Tổng giám đốc Công ty New Toyo Việt Nam - cho rằng muốn triển khai tốt văn hóa đọc, trước hết nền tảng vận hành của doanh nghiệp phải ổn định. “Khi những vấn đề cốt lõi được giải quyết, chúng ta mới có thể đầu tư bài bản hơn cho phát triển con người.” Bà chia sẻ, thay vì triển khai các chương trình mang tính áp đặt, doanh nghiệp lựa chọn cách tiếp cận từng bước, bắt đầu từ những bản tin nội bộ từ năm 2004 và dần phát triển thành không gian trao đổi tri thức.
Một điểm đáng chú ý là việc trao quyền lựa chọn cho nhân sự. Người lao động có thể tự chọn đầu sách phù hợp với nhu cầu và sở thích, sau đó trình bày lại nội dung trong các cuộc họp. Quá trình này giúp hình thành thói quen đọc mà không tạo áp lực, đồng thời tạo ra kho tri thức chung cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, việc phân nhóm đối tượng đọc cũng được chú trọng, với công nhân tiếp cận sách giải trí hoặc kỹ năng sống, trong khi đội ngũ quản lý tập trung vào nội dung chuyên sâu.
Văn hóa đọc trong chiến lược dài hạn của doanh nghiệp
TS Giản Tư Trung cho rằng yếu tố quyết định nằm ở tư duy của người lãnh đạo. Doanh nghiệp cần xác định rõ mục tiêu phát triển để từ đó thiết kế hệ thống học tập phù hợp, trong đó đọc sách đóng vai trò quan trọng. “Khi doanh nghiệp tạo được sự gắn kết giữa chiến lược phát triển và văn hóa học tập thì việc đọc sách hay học hỏi sẽ không còn là phong trào mà trở thành một phần tự nhiên trong quá trình phát triển của tổ chức.”
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu lồng ghép hoạt động đọc vào các chương trình đào tạo nội bộ. Việc đọc sách được gắn với đánh giá năng lực, thảo luận nhóm hoặc trình bày ý tưởng, giúp biến tri thức thành công cụ phục vụ công việc. Song song đó, các chính sách hỗ trợ như tài trợ chi phí mua sách, tổ chức câu lạc bộ đọc sách, xây dựng thư viện nội bộ cũng góp phần duy trì thói quen đọc.
Cần chính sách hỗ trợ từ Nhà nước
Việc phát triển văn hóa đọc cần có sự hỗ trợ từ hệ thống chính sách. Ông Ngô Vi Đồng đề xuất tăng cường kết nối giữa các tổ chức doanh nhân với cơ quan quản lý, trong khi TS Giản Tư Trung nhấn mạnh vai trò kiến tạo của Nhà nước trong việc ban hành chính sách phù hợp và hỗ trợ xây dựng hệ sinh thái tri thức bền vững.
Bà Nhan Húc Quân đưa ra đề xuất liên quan đến nguồn lực tài chính, như nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp sử dụng một phần quỹ công đoàn để đầu tư cho văn hóa đọc. Ngoài ra, việc bổ sung các tiêu chí về văn hóa trong đánh giá doanh nghiệp cũng được đề cập, nhằm đưa văn hóa đọc trở thành một phần trong hệ thống quản trị.
Thực tế cho thấy, những tổ chức có đội ngũ thường xuyên đọc sách và học tập sẽ có lợi thế trong việc tiếp cận thông tin mới, phát triển tư duy và đưa ra quyết định hiệu quả hơn. Đọc sách không chỉ là quá trình tiếp nhận tri thức mà còn là cách để mở rộng góc nhìn, hình thành tư duy hệ thống và nuôi dưỡng khả năng phản biện - những yếu tố ngày càng quan trọng trong môi trường cạnh tranh.
Tại hội thảo, các kiến nghị đều hướng tới việc hình thành một hệ sinh thái văn hóa đọc với sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội. Khi có sự đồng hành từ chính sách và sự chủ động từ các tổ chức, văn hóa đọc sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.
