Nhiều người đến Viện Pasteur TP.HCM để tiêm vắc xin, nhưng ít ai biết nơi đây còn có một 'cửa sổ phong thủy' và một ngôi mộ cổ hơn 200 năm tuổi. Trong khuôn viên viện, tại góc đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa và Võ Thị Sáu, có một ngôi mộ cổ nằm gần một ngôi mộ khác từng được khai quật năm 2006. Mộ hướng về phía bắc, trước mộ có hai trụ đắp hình búp sen, hai bên trụ đắp nổi hình voi phục. Phía sau mộ có bình phong hậu, hai bên đắp phù điêu nổi. Theo báo cáo khai quật năm 2006 của PGS-TS Phạm Đức Mạnh, mộ cổ này được đoán định từ khoảng thế kỷ 18. Ngôi mộ hiện đã được quét vôi, đắp lại trụ sen, khắc lại bia mộ và được nhân viên Viện Pasteur chăm sóc thường xuyên. Đến nay vẫn chưa biết đó là mộ của ai.
Viện Pasteur Sài Gòn: Chi nhánh đầu tiên tại Đông Dương
Năm 1891, Albert Calmette, học trò của nhà bác học Louis Pasteur, thành lập chi nhánh đầu tiên của Viện Pasteur Pháp tại Đông Dương: Viện Pasteur Sài Gòn. Từ năm 1991, nơi này mang tên Viện Pasteur TP.HCM. Theo phần Khảo tả di tích của UBND TP.HCM, nhằm mở rộng quy mô, ba dãy nhà được xây dựng vào năm 1918, thiết kế hình chữ U bao quanh một sân vườn rộng lớn.
'Cửa sổ phong thủy' với tổng số 9
Ở mặt tiền mỗi dãy nhà, tầng bán hầm có 7 cửa sổ, tầng trệt có 9 cửa sổ và tầng lầu có 11 cửa sổ. Tổng các con số này cộng lại: 7 + 9 + 11 = 27, 2 + 7 = 9. Theo phong thủy, số 9 tượng trưng cho trường tồn, may mắn. Công trình mang dáng Tây nhưng biết cách thở theo khí hậu Ta. Mặt đứng là các cửa vòm theo phong cách Roman, đơn giản, thẳng thớm, ít trang trí, được nhấn bởi hàng gạch Marseille đỏ tươi phía trên.
Kiến trúc thích ứng khí hậu nhiệt đới
Cầu thang gỗ mang phong cách Baroque nổi bật với những đường cong uốn lượn mềm mại, tương tác với ánh sáng. Dù phỏng theo thiết kế bệnh viện Pháp đầu thế kỷ 20, công trình đã được chỉnh lại cho phù hợp với khí hậu nóng ẩm của Sài Gòn. Cửa lá sách giúp đối lưu không khí, tường dày giúp cách nhiệt, mái lợp ngói vảy cá dốc 30 - 45 độ giúp thoát nước mưa nhanh chóng. Đặc biệt, tầng bán hầm xây bằng đá chẻ kiên cố, nửa chìm nửa nổi trên mặt đất, lấy sáng và gió nhờ những ô cửa song sắt. Chính tầng bán hầm này là nơi nghiên cứu y học dự phòng.
