Tết Việt qua góc nhìn người nước ngoài: Sự gắn kết gia đình và cộng đồng
Giữa sắc đào rực rỡ, bánh chưng thơm lừng, những phong bao lì xì đỏ thắm và những bữa cơm sum họp ấm cúng, Tết cổ truyền Việt Nam hiện lên trong mắt người nước ngoài như một không gian văn hóa sống động, nơi hội tụ đầy đủ các giá trị về gia đình, tổ tiên, cộng đồng và sự sẻ chia chân thành. Qua những trải nghiệm và câu chuyện của các du khách, expat đang sinh sống tại Việt Nam, Tết hiện ra vừa gần gũi, thân thuộc, vừa sâu sắc và mang nhiều nét độc đáo, quen mà lại rất mới lạ.
Karolina Olech (Ba Lan): Hòa nhập vào truyền thống Việt với tình cảm ấm áp
Cô Karolina Olech, người Ba Lan, đến Việt Nam từ năm 2022 và đã trở thành con dâu Việt, chia sẻ rằng không khí những ngày Tết Âm lịch khiến cô nhớ đến Lễ Giáng sinh tại quê hương. “Mọi người cùng trang trí nhà cửa, quây quần bên nhau và dành cho nhau những lời chúc may mắn, tốt đẹp nhất cho năm mới”, cô nói. Karolina đã tham dự vài cái Tết cổ truyền và nhận thấy người Việt rất coi trọng mối liên kết chặt chẽ với họ hàng. Dịp Tết, không chỉ người thân trong gia đình mà cả anh em, bạn bè gần xa đều cố gắng thu xếp để gặp gỡ, hàn huyên tâm sự.
Điều khiến cô thấy thú vị là tục lệ xông đất đầu năm. Vị khách đầu tiên đến thăm nhà trong năm mới được xem là mang lại may mắn, bình an cho gia chủ, nên nhiều người rất coi trọng việc chọn lựa người xông nhà. “Năm ngoái, chồng tôi đã lái xe hơn 6km để kịp lúc xông nhà cho một người họ hàng ngay sau Giao thừa”, Karolina kể lại. Cô thích cảm giác ấm áp, gần gũi khi mọi người quây quần, và luôn mang theo phong bao lì xì mừng tuổi cho các em nhỏ hàng xóm hay họ hàng nhà chồng để mang lại niềm vui. “Người Việt rất hiếu khách và xởi lởi. Việc cùng nhau quây quần bên mâm cơm Tết, chia sẻ niềm vui giúp tôi nhanh chóng cảm thấy gần gũi với đại gia đình, dù có bất đồng ngôn ngữ”, cô bày tỏ. Đối với Karolina, Tết Việt là sự kết nối sâu sắc không chỉ với gia đình, bạn bè mà còn với cả hàng xóm và cộng đồng xung quanh.
James Soni (Ấn Độ): Sự kết hợp đẹp giữa truyền thống và đầm ấm gia đình
Thầy giáo James Soni, người Ấn Độ, đã sống ở Việt Nam suốt 10 năm, cho biết Tết cổ truyền ở đất Việt khiến ông vừa thấy quen thuộc, vừa thấy rất mới mẻ. Quen ở chỗ đó là thời điểm sum họp gia đình, mọi người trở về nhà, dọn dẹp, trang hoàng và nấu những món ăn truyền thống – điều này rất giống với cách người Ấn đón Diwali hay các ngày lễ lớn. “Cảm giác được trở về nhà và sự thiêng liêng của gia đình thì ở đâu cũng giống nhau”, ông nói.
Tuy nhiên, Tết Việt lại có một nhịp điệu rất riêng. James đặc biệt ấn tượng với không khí chậm rãi, tĩnh lặng của những ngày đầu năm: phố xá bỗng yên ắng, hàng quán đóng cửa, người ta không vội vã bàn chuyện công việc, chỉ tập trung vào thăm hỏi, chúc tụng và ở bên người thân. Một điều khiến ông xúc động là sự kính trọng dành cho tổ tiên của người Việt. “Việc chuẩn bị mâm cỗ, thắp hương, mời ông bà về ăn Tết cùng con cháu cho thấy mối liên kết sâu sắc giữa quá khứ và hiện tại, rất gần với văn hóa Ấn Độ”, James chia sẻ. Ông nhận định Tết Việt là sự kết hợp rất đẹp giữa yếu tố thiêng liêng và đời thường, không ồn ào mà lặng lẽ, sâu sắc, giống như một khoảng dừng cần thiết để con người nhìn lại mình và bắt đầu năm mới với tâm thế an yên.
Murray Melymick (Canada): Trải nghiệm độc đáo và sự ghen tỵ với kỳ nghỉ dài
Thầy giáo Murray Melymick, người Canada, coi việc tham dự Tết cổ truyền Việt Nam là một trong những trải nghiệm thú vị và độc đáo nhất trong đời. Nhiều năm trước, khi mới tới Việt Nam, ông được một người bạn mời về đón Tết cùng gia đình ở Thái Nguyên. Kỳ nghỉ Tết 5 ngày tại một ngôi làng nhỏ vùng núi đã để lại cho ông kỷ niệm tuyệt vời, với nhiều món ăn truyền thống và cả một cây sáo trúc được tặng khi ra về.
Murray chia sẻ: “Mọi người chăm chỉ làm lụng cả năm để có một cái Tết đầy đủ, vui vẻ bên người thân. Tôi có chút ghen tỵ và ước rằng mình cũng được lớn lên qua những cái Tết cổ truyền như người Việt”. Ở Canada, kỳ nghỉ Giáng sinh và năm mới Dương lịch không có vài tuần cả gia đình quây quần đầm ấm như ở Việt Nam. Ông cũng thấy thú vị với tục chọn người xông nhà theo con Giáp và đặc biệt thích tục mừng tuổi đầu năm. “Lì xì là cách tốt nhất để thể hiện sự quan tâm và lòng biết ơn. Thỉnh thoảng tôi trao lì xì cho người lạ trong công viên, và nhiều người Việt không quen cũng mừng tuổi cho các con tôi, mang lại niềm vui đặc biệt”, Murray nói. Ông còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chào hỏi trong văn hóa Việt, như một biểu hiện của sự tôn trọng và lịch sự.
Rafik Brook (Mỹ): Ấn tượng với tinh thần gia đình và sự cân bằng tâm linh
Rafik Brook, người Mỹ, lần đầu đón Tết Việt Nam đã cảm nhận đây không chỉ là một kỳ nghỉ mà là một truyền thống đang sống. Điều gây ấn tượng mạnh nhất với ông là tinh thần gia đình: nhịp sống chậm lại, mọi người trở về nhà, quây quần bên mâm cơm, thắp hương tổ tiên và dành thời gian cho nhau một cách trọn vẹn.
Ông xúc động khi thấy cả không gian sống cùng đổi khác với hoa đào, quất, câu đối đỏ, mùi nhang trầm và bánh chưng lan tỏa. “Tết vừa rộn ràng, vừa trang nghiêm; vừa vui tươi, vừa lắng đọng – một sự cân bằng rất đẹp giữa lễ hội và tâm linh”, Rafik nhận xét. Trong dịp Tết, ông được mời ăn cơm, học gói bánh chưng, nghe kể về ý nghĩa của lì xì và đi chùa đầu năm, khiến ông không còn cảm thấy mình là du khách mà giống như một vị khách trong gia đình. “Tết cho tôi thấy một Việt Nam mà sách hướng dẫn du lịch không thể kể hết: một nền văn hóa coi trọng ký ức, lòng biết ơn và sự gắn kết, là khởi đầu của năm mới với sự tiếp nối truyền thống, yêu thương và hy vọng”, ông kết luận.
Qua những chia sẻ này, Tết Việt không chỉ là một lễ hội mà còn là biểu tượng của sự gắn kết, lòng hiếu khách và giá trị văn hóa sâu sắc, thu hút và làm say lòng người nước ngoài từ nhiều quốc gia khác nhau.
