Trong ngôn ngữ bình dị miền Tây, bà con không gọi là “thuê” hay “tuyển” dâu phụ, rể phụ mà dùng từ “mượn”. Cách nói ấy hàm chứa quan niệm mượn nét duyên, mượn may mắn từ những người anh em, bạn bè thân thiết của đôi trẻ. Công việc này hoàn toàn xuất phát từ tình cảm, không hề nhận thù lao.
Mượn chứ không thuê: nét nghĩa tình của người miền Tây
Tuy gọi là “mượn” một cách thân thương, thực chất việc chọn người lại hết sức khắt khe và mang tính chắt lọc. Người được gia chủ gửi gắm niềm tin phải có diện mạo sáng sủa, tính tình cẩn thận, lanh lẹ, sống tử tế và được bà con xóm giềng quý mến. Gia chủ cũng thường ưu tiên những người có quan hệ gần gũi với đôi trẻ để ngày vui thêm phần ấm cúng.Tiêu chí chọn dâu phụ, rể phụ khác nhau từng vùng
Tùy theo tập quán từng địa phương, tiêu chí “chọn mặt gửi vàng” lại mang nét thú vị riêng. Tại quê bà Hai, người ta ưu tiên chọn trai tân, gái tân, có độ tuổi xấp xỉ cô dâu chú rể, chênh lệch từ 1 đến 2 tuổi là phù hợp. Bởi họ quan niệm hôn nhân là khởi đầu mới, nên mọi thứ chuẩn bị cần sự tươi trẻ, trong sáng và tinh khôi. Ngược lại, một số nơi khác ở miền Tây lại tìm đến những người đã lập gia đình, có đủ gái trai, cuộc sống ấm êm, công việc thuận lợi. Họ “xin vía” an yên, hạnh phúc cho đôi trẻ; sự từng trải của người đi trước cũng giúp gia chủ yên tâm khi cử hành hôn lễ.Rể phụ rót rượu lễ, giữ cho chú rể chỉn chu
Trong ngày trọng đại, vai trò chú rể phụ hiện rõ nhất khi đoàn nhà trai mang sính lễ sang nhà gái. Rể phụ là người tay bưng mâm rượu lễ gồm trà, rượu, trầu cau. Khi trưởng tộc giới thiệu đến quan khách hay họ hàng, chú rể phụ nhanh tay rót rượu để chú rể chính cung kính nâng ly mời bác, mời cô. Bà Hai chia sẻ: “Ngày trước, công việc này do chú rể tự làm. Nhưng trong ngày cưới, chú rể thường hồi hộp, lo lắng nên dễ luống cuống. Việc có chú rể phụ hỗ trợ vừa giúp nghi lễ diễn ra nhịp nhàng, vừa tiết kiệm thời gian, giữ trọn sự trang trọng”.Công việc rót rượu lễ nhìn qua đơn giản nhưng chứa đựng nhiều điều kiêng kỵ. Người miền Tây quan niệm “đầu xuôi đuôi lọt”: rượu rót vào ly phải đầy đặn tượng trưng cho tình cảm đong đầy, nhưng tuyệt đối không tràn ra ngoài. Điều cấm kỵ nhất là làm rớt vỡ ly, bởi đó là điềm xui, ám chỉ sự đổ vỡ, “cơm không lành, canh không ngọt” trong hôn nhân. Vì vậy, rể phụ phải giữ bình tĩnh, tươi vui và nhạy bén xử lý mọi tình huống. Trước ngày lễ, họ thường được người lớn trong nhà dặn dò kỹ từng nếp đi, nếp đứng, cách ăn nói tròn trịa.
Dâu phụ ôm gối cưới, đồng hành cùng cô dâu
Đến khi nhà gái đưa dâu, cô dâu phụ trở thành người bạn đồng hành không rời. Trong hành trình đưa nàng về dinh, dâu phụ ôm cặp gối cưới – biểu tượng của tình nghĩa vợ chồng son sắt, gắn bó bền chặt. Vào đến nhà trai, dâu phụ đảm nhận phần rót rượu lễ thay cho nhà gái. Ngoài ra, cô còn kề cận bên cô dâu, sửa lại nếp áo, mái tóc để nhân vật chính thêm lộng lẫy, rạng rỡ trong khoảnh khắc chung đôi.Đáng chú ý, cưới hỏi vốn gắn với biểu tượng thủy chung “một đời một kiếp”, nhưng gia chủ miền Tây hoàn toàn có thể “mượn” dâu phụ, rể phụ khác nhau giữa lễ hỏi và lễ cưới. Quan niệm dân gian coi đây là sự linh hoạt trợ giúp, không mang ý nghĩa chia cắt hay tan vỡ.
