Triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội mở cửa miễn phí tại Bảo tàng Hà Nội từ ngày 29/6 đến hết ngày 20/7/2026 đã thu hút đông đảo người dân đến tham quan. Khác với những bản quy hoạch chuyên môn khô khan, triển lãm sử dụng sa bàn quy mô lớn, công nghệ trình chiếu 3D Mapping, bản đồ số và nhiều mô hình trực quan, giúp người dân dễ dàng hình dung bức tranh phát triển của Thủ đô trong 100 năm tới.
Định hướng phát triển đô thị xanh, thông minh, đa cực
Theo định hướng quy hoạch, Hà Nội trong 100 năm tới được xây dựng trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, có bản sắc riêng, đồng thời là trung tâm đổi mới sáng tạo và động lực phát triển của cả nước. Một trong những điểm đáng chú ý là mô hình phát triển đa cực. Thay vì tiếp tục tập trung dân cư và các hoạt động kinh tế vào khu vực nội đô lịch sử, thành phố sẽ phát triển thêm nhiều cực tăng trưởng mới, hình thành mạng lưới đô thị liên kết nhằm giảm áp lực về dân số, hạ tầng và giao thông.
Định hướng này được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết những vấn đề mà Hà Nội đang đối mặt như ùn tắc giao thông, quá tải hạ tầng, thiếu không gian công cộng và chênh lệch phát triển giữa trung tâm với khu vực ngoại thành.
Giao thông công cộng là trụ cột phát triển
Song song với đó, hệ thống giao thông công cộng tiếp tục được xác định là một trong những trụ cột phát triển. Quy hoạch đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị, kết nối đồng bộ với các loại hình giao thông khác, hướng đến giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và xây dựng hệ thống giao thông hiện đại, thuận tiện hơn cho người dân.
Bên cạnh phát triển hạ tầng, quy hoạch cũng nhấn mạnh mục tiêu phát triển bền vững thông qua việc mở rộng không gian xanh, bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây được xem là hướng đi nhằm cân bằng giữa tốc độ đô thị hóa với việc gìn giữ bản sắc của Thủ đô.
Người dân kỳ vọng vào một thành phố hiện đại và đáng sống hơn
Đứng khá lâu trước khu vực sa bàn trung tâm, chị Nguyễn Thị Dưỡng (28 tuổi) liên tục dùng điện thoại ghi lại hình ảnh về các tuyến metro trong tương lai. Là người thường xuyên di chuyển bằng xe máy, chị Dưỡng cho biết bản thân đặc biệt kỳ vọng vào việc mở rộng hệ thống metro. "Tôi mong sau này việc sử dụng giao thông công cộng sẽ trở thành thói quen của nhiều người giống như ở các thành phố lớn trên thế giới", chị Dưỡng chia sẻ.
"Tôi đi làm mỗi ngày và mất khá nhiều thời gian vì ùn tắc. Khi xem quy hoạch, điều tôi chú ý đầu tiên là các tuyến metro và hệ thống giao thông kết nối. Nếu được triển khai đúng tiến độ, tôi tin việc đi lại của người dân sẽ thuận tiện hơn rất nhiều", chị Dưỡng nói. Là người trẻ sinh sống và làm việc tại Hà Nội, chị Dưỡng kỳ vọng bên cạnh việc mở rộng hệ thống giao thông công cộng, thành phố sẽ tiếp tục đầu tư nhiều hơn vào không gian xanh, công viên, khu sinh hoạt cộng đồng và các ứng dụng công nghệ trong quản lý đô thị.
Cũng dành thời gian tới tham quan không gian công bố quy hoạch, ông Nguyễn Công Nhân (72 tuổi, thường trú tại Hoài Đức, Hà Nội) cho biết, ông đặc biệt quan tâm đến những nội dung liên quan quy hoạch sử dụng đất và sự thay đổi của các khu dân cư trong tương lai. Sinh sống ở khu vực cửa ngõ phía tây Thủ đô, nơi đang có tốc độ đô thị hóa nhanh trong những năm gần đây, ông mong muốn tìm hiểu rõ định hướng phát triển của địa phương để hình dung những thay đổi sẽ diễn ra trong thời gian tới.
Nhiều người dân thể hiện quan điểm đồng tình với Quy hoạch tổng thể Thủ đô và mong muốn quy hoạch được triển khai công khai, minh bạch. Theo ông Nhân, việc Hà Nội phát triển theo mô hình đa cực, mở rộng không gian đô thị là xu hướng tất yếu nhằm giảm áp lực cho khu vực nội đô. Tuy nhiên, cùng với đó sẽ có nhiều khu vực được điều chỉnh quy hoạch, ảnh hưởng trực tiếp đến đất đai, nhà ở và đời sống của người dân.
"Tôi kỳ vọng quy hoạch sẽ được triển khai công khai, minh bạch để người dân nắm rõ thông tin từ sớm, tránh tâm lý băn khoăn hoặc thiếu thông tin. Đối với những khu vực phải điều chỉnh hoặc giải phóng mặt bằng, điều quan trọng nhất là cần có chính sách bồi thường, tái định cư hợp lý, bảo đảm người dân có nơi ở ổn định và cuộc sống sau này tốt hơn trước", ông Nhân nói.
Bên cạnh đó, ông cũng bày tỏ mong muốn quá trình phát triển đô thị sẽ đi đôi với đầu tư hạ tầng, trường học, bệnh viện, công viên và các công trình công cộng để người dân ở những khu vực phát triển mới được hưởng đầy đủ tiện ích. "Người dân ai cũng ủng hộ thành phố phát triển. Điều chúng tôi mong là quy hoạch không chỉ làm thay đổi diện mạo đô thị mà còn thực sự nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân ở những nơi chịu tác động trực tiếp từ quá trình phát triển", ông Nhân chia sẻ.
Quan tâm đặc biệt đến quy hoạch không gian ngầm
Cùng nhóm bạn học ngành Quy hoạch đô thị, Trường đại học Kiến trúc Hà Nội, bạn trẻ Nguyễn Thị Hiền dành gần hai giờ tham quan toàn bộ không gian triển lãm để tìm hiểu về định hướng phát triển của Thủ đô trong thế kỷ tới. Theo Hiền, đây không chỉ là dịp để sinh viên tiếp cận một đồ án quy hoạch quy mô lớn mà còn là cơ hội đối chiếu những kiến thức được học trên giảng đường với thực tiễn.
Điều khiến nữ sinh ấn tượng nhất là định hướng phát triển hệ thống công trình ngầm của Hà Nội trong tương lai. Theo Hiền, việc khai thác không gian ngầm sẽ góp phần giải quyết nhiều bài toán của một đô thị đông dân như giao thông, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật, đồng thời tạo thêm không gian phát triển mà không làm gia tăng áp lực lên mặt đất.
"Em đặc biệt quan tâm đến quy hoạch không gian ngầm, nhất là việc kết nối các tuyến metro với trung tâm thương mại, bãi đỗ xe, các công trình công cộng và mạng lưới hạ tầng kỹ thuật. Đây là xu hướng mà nhiều thành phố lớn trên thế giới đã phát triển từ lâu, còn Hà Nội vẫn còn nhiều dư địa để khai thác", Hiền bày tỏ.
Theo nữ sinh, việc được trực tiếp quan sát quy hoạch tổng thể cũng giúp các sinh viên có thêm động lực theo đuổi ngành học. "Chúng em hy vọng sau khi tốt nghiệp sẽ có cơ hội tham gia vào các dự án quy hoạch, góp phần xây dựng một Hà Nội hiện đại, thông minh nhưng vẫn giữ được bản sắc và phát triển bền vững", Hiền cho biết.
Kỳ vọng về một Thủ đô đáng sống, giữ gìn bản sắc
Ở một góc khác của khu triển lãm, ông Trịnh Việt Cường (60 tuổi), tiểu thương tại phường Hoàn Kiếm, chăm chú theo dõi phần giới thiệu về các không gian văn hóa và di sản. Theo ông, Hà Nội cần phát triển hiện đại nhưng không đánh mất những giá trị vốn có.
"Tôi rất vui khi thấy quy hoạch vẫn nhấn mạnh việc bảo tồn di sản. Hà Nội có phố cổ, hồ Gươm, Văn Miếu và rất nhiều công trình gắn với lịch sử. Đó là những điều tạo nên bản sắc của thành phố", ông Cường chia sẻ. Bên cạnh sự tin tưởng vào bản Quy hoạch có tầm nhìn 100 năm, nhiều người dân bày tỏ mong muốn sự phát triển hiện đại vẫn giữ được những nét văn hóa truyền thống tốt đẹp.
Ông cho rằng phát triển kinh tế và gìn giữ văn hóa không phải là hai mục tiêu đối lập. "Tôi hy vọng sau này Hà Nội sẽ có thêm nhiều công trình hiện đại nhưng vẫn giữ được nét thanh lịch, những hàng cây xanh, những hồ nước và các khu phố cũ đã gắn bó với nhiều thế hệ", ông Cường cho hay.
Một bản quy hoạch có thể phác họa diện mạo của thành phố trong tương lai, nhưng để bức tranh ấy trở thành hiện thực sẽ cần quá trình triển khai bền bỉ trong nhiều năm, thậm chí nhiều thế hệ. Những chia sẻ của người dân tại triển lãm cho thấy sự quan tâm không chỉ dừng lại ở những công trình hay tuyến giao thông mới. Điều họ kỳ vọng là một Hà Nội có chất lượng sống tốt hơn, giao thông thuận tiện hơn, nhiều không gian xanh hơn và vẫn giữ được bản sắc văn hóa đã làm nên linh hồn của Thủ đô.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm vì thế không chỉ là định hướng phát triển của một đô thị, mà còn là lời cam kết về một tương lai mà người dân mong muốn được trực tiếp chứng kiến và đồng hành xây dựng. Đó là hành trình hướng tới một Hà Nội hiện đại nhưng vẫn gìn giữ những giá trị cốt lõi, nơi công nghệ, hạ tầng và con người cùng tạo nên một thành phố đáng sống cho các thế hệ mai sau.
