Ngày 15/6/2026, tại khuôn viên Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La, triển lãm chuyên đề “Cuộc vượt ngục năm 1943” đã chính thức khai mạc, thu hút sự tham dự của đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La. Triển lãm do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La tổ chức, nằm trong chuỗi sự kiện “Về nguồn” năm 2026.
Lãnh đạo tỉnh dự khai mạc triển lãm
Dự lễ khai mạc có các đồng chí: Hoàng Văn Nghiệm, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La; Lò Minh Hùng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh; Nguyễn Đình Việt, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La; cùng lãnh đạo các ban, sở, ngành, thân nhân gia đình liệt sĩ và đông đảo nhân dân. Sự có mặt của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt thể hiện sự trân trọng đối với giá trị lịch sử của sự kiện.
Hơn 100 hình ảnh, hiện vật tái hiện cuộc vượt ngục lịch sử
Triển lãm giới thiệu hơn 100 hình ảnh, tư liệu và hiện vật tiêu biểu, góp phần tái hiện một dấu mốc lịch sử của phong trào cách mạng trong nhà tù thực dân. Hệ thống tư liệu được trưng bày giúp người xem hiểu rõ hơn quá trình đấu tranh kiên cường của các chiến sĩ cộng sản bị giam cầm tại Nhà tù Sơn La, đồng thời tái hiện cuộc vượt ngục thành công năm 1943 – một sự kiện tiêu biểu thể hiện bản lĩnh, ý chí và khát vọng giành độc lập, tự do của những người cách mạng.
Triển lãm được xây dựng theo ba nội dung chính: sự hiện diện của thực dân Pháp tại Sơn La; hoạt động của Chi bộ Nhà tù Sơn La và cuộc vượt ngục năm 1943; hành trình của các chiến sĩ sau khi thoát khỏi nhà tù. Mỗi phần trưng bày đều được sắp xếp theo trình tự thời gian, kết hợp các bức ảnh tư liệu quý, tài liệu gốc và hiện vật gốc như đồ dùng sinh hoạt, công cụ đào hầm, giúp người xem có cái nhìn trực quan và sâu sắc.
Cuộc vượt ngục năm 1943 – biểu tượng ý chí cách mạng
Phát biểu tại lễ khai mạc, đồng chí Hoàng Thị Đôi, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La cho biết: “Cuộc vượt ngục năm 1943 là sự kiện đặc biệt trong lịch sử Nhà tù Sơn La, gắn với sự mưu trí, dũng cảm của các chiến sĩ cộng sản Nguyễn Lương Bằng, Lưu Đức Hiểu, Nguyễn Văn Trân và Trần Đăng Ninh dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Nhà tù Sơn La, với sự giúp đỡ trực tiếp của đồng chí Lò Văn Giá.”
Thành công của cuộc vượt ngục không chỉ thể hiện ý chí vượt lên gông cùm, xiềng xích của những người cộng sản, mà còn khẳng định vai trò lãnh đạo của Chi bộ Nhà tù Sơn La, tinh thần đoàn kết giữa các chiến sĩ cách mạng và sự chở che, đùm bọc của đồng bào các dân tộc Sơn La.
Sau cuộc vượt ngục: những đóng góp cho cách mạng
Sau khi trở về với phong trào cách mạng, các đồng chí Nguyễn Lương Bằng, Lưu Đức Hiểu, Nguyễn Văn Trân và Trần Đăng Ninh tiếp tục đảm nhận nhiều trọng trách, góp phần quan trọng vào công cuộc chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Nhiều đồng chí sau đó đã trở thành những lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước, tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.
Triển lãm cũng dành một phần trưng bày về hành trình của các chiến sĩ sau khi thoát khỏi nhà tù, bao gồm những chặng đường khó khăn, sự hỗ trợ của đồng bào địa phương và sự tái hòa nhập vào phong trào. Những tư liệu này góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lý tưởng cách mạng cho thế hệ hôm nay.
Chuỗi sự kiện “Về nguồn” năm 2026
Theo kế hoạch, chuỗi sự kiện “Về nguồn” năm 2026 diễn ra từ ngày 26 đến 30/7 với nhiều hoạt động tri ân như dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, lễ thắp nến tri ân và các hoạt động tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng. Triển lãm “Cuộc vượt ngục năm 1943” là hoạt động mở đầu, sau đó sẽ tiếp tục được tổ chức phục vụ nhân dân và du khách trong thời gian tới.
Thông qua triển lãm, Ban tổ chức mong muốn lan tỏa những giá trị lịch sử của Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, lòng biết ơn các thế hệ đi trước và nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo tồn, phát huy di sản cách mạng, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Nhiều trường học cũng đã đăng ký cho học sinh tham quan triển lãm trong các giờ học ngoại khóa.
