Nhân kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026), Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên, Trung tâm Văn hóa tỉnh Hưng Yên cùng các đơn vị liên quan tổ chức triển lãm “Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn”. Triển lãm giới thiệu gần 200 hình ảnh, tài liệu, hiện vật, bản sao tư liệu Hán Nôm, mộc bản, văn bia, sách cổ và nhiều tư liệu khoa học được sưu tầm từ các cơ quan lưu trữ, bảo tàng, thư viện, cơ sở nghiên cứu, dòng họ Lê Quý Đôn và các đơn vị liên quan.
Không gian trưng bày kết hợp truyền thống và hiện đại
Không gian trưng bày được thiết kế theo mạch lịch sử, kết hợp giữa hình thức trưng bày truyền thống và mỹ thuật hiện đại, tái hiện hành trình từ quê hương, cuộc đời, sự nghiệp đến di sản tư tưởng và những giá trị trường tồn của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Triển lãm gồm 5 chuyên đề chính, mỗi chuyên đề tập trung vào một khía cạnh quan trọng trong cuộc đời và di sản của ông.
Chuyên đề 1: Cuộc đời và sự nghiệp
Chuyên đề “Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn - Cuộc đời và sự nghiệp” giới thiệu thân thế, quê hương, gia đình và hành trình khoa bảng của nhà bác học Lê Quý Đôn thông qua hệ thống ảnh tư liệu, bản đồ cổ, gia phả, văn bia, mộc bản cùng nhiều tư liệu liên quan. Chuyên đề khắc họa hình ảnh một học giả lớn của thế kỷ XVIII với tinh thần học tập, ý chí cống hiến và trách nhiệm đối với quốc gia, dân tộc.
Chuyên đề 2: Tinh hoa tri thức
“Di sản tư liệu - Tinh hoa tri thức” là chuyên đề trọng tâm, giới thiệu kho tàng trước tác của ông trên nhiều lĩnh vực như sử học, địa lý, triết học, quân sự, ngoại giao, nông học, văn học và thư tịch học. Các tài liệu, bản sao sách cổ, thư tịch Hán Nôm, mộc bản và nhiều tư liệu nghiên cứu giúp công chúng hiểu rõ hơn giá trị khoa học, lịch sử của các công trình tiêu biểu, đồng thời khẳng định vị trí của Lê Quý Đôn trong lịch sử học thuật Việt Nam và khu vực Đông Á.
Chuyên đề 3: Giá trị tư tưởng vượt thời gian
“Giá trị di sản tư tưởng vượt thời gian của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn” giới thiệu hệ thống tư tưởng về đạo đức, giáo dục, trị quốc, phát triển đất nước, bảo vệ chủ quyền và xây dựng con người thông qua những câu nói nổi tiếng, các đoạn trích trong trước tác, thơ văn, văn bia và nhiều tư liệu khoa học. Chuyên đề làm nổi bật tinh thần yêu nước, tư tưởng trọng hiền tài, đề cao học vấn và khuyến khích sáng tạo mà ông để lại cho hậu thế. Đây cũng là không gian giúp công chúng nhận thức giá trị bền vững của những tư tưởng đó trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước hiện nay.
Chuyên đề 4: Di tích và hiện vật tưởng niệm
“Di tích và hiện vật tưởng niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn” giới thiệu hệ thống di tích, công trình kiến trúc, khu lưu niệm, nhà thờ, bia đá, tượng thờ, sắc phong, hoành phi, câu đối cùng nhiều hiện vật quý được lưu giữ tại quê hương và nhiều địa phương trong cả nước. Chuyên đề góp phần giới thiệu các giá trị di sản văn hóa gắn với tên tuổi ông, đồng thời quảng bá điểm đến văn hóa, lịch sử của tỉnh Hưng Yên.
Chuyên đề 5: Bảo tồn và phát huy di sản
“Bảo tồn và phát huy giá trị di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn” phản ánh kết quả nổi bật trong công tác kiểm kê, sưu tầm, nghiên cứu, dịch thuật, xuất bản và bảo tồn các di sản liên quan. Chuyên đề cũng giới thiệu các hoạt động nghiên cứu, giáo dục truyền thống, hội thảo, trưng bày, xuất bản sách và tuyên truyền nhằm lan tỏa giá trị di sản trong cộng đồng, góp phần phát huy các giá trị lịch sử, học thuật và nhân văn của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn trong đời sống đương đại.
Ý nghĩa và cam kết quốc tế
Theo Ban tổ chức, triển lãm “Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn” không chỉ tái hiện chân dung một nhà bác học lớn của dân tộc mà còn góp phần khẳng định giá trị trường tồn trong tư tưởng, học thuật và nhân cách của ông. Những di sản quý báu này sẽ tiếp tục lan tỏa, phục vụ sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.
Việc tổ chức triển lãm là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026), góp phần triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; khẳng định trách nhiệm của Việt Nam trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa và thực hiện các cam kết với UNESCO về tôn vinh các danh nhân văn hóa có tầm ảnh hưởng đối với khu vực và thế giới.
