TP.HCM chính thức công bố hai bảo vật quốc gia mới được công nhận
Chiều ngày 26-2, tại buổi họp báo định kỳ ở Trung tâm Báo chí TP.HCM, ông Trương Kim Quân - Phó trưởng Phòng Quản lý di sản thuộc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM - đã thông tin chi tiết về việc tổ chức lễ công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận bảo vật quốc gia đợt thứ 14. Sự kiện quan trọng này dự kiến diễn ra vào sáng ngày 6-3 tới tại Bảo tàng TP.HCM, với sự tham gia của các cơ quan chức năng và giới chuyên môn.
Hai hiện vật quý giá được vinh danh
Theo thông tin từ Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, trong tổng số 30 hiện vật và nhóm hiện vật được công nhận bảo vật quốc gia trên toàn quốc ở đợt này, thành phố Hồ Chí Minh vinh dự có một hiện vật và một nhóm hiện vật thuộc về bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân. Cụ thể, đó là bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc và bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế.
Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc, với niên đại ước tính khoảng 4.000 đến 3.800 năm trước, hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước của diễn viên Chi Bảo. Hiện vật này sở hữu hình dáng cân đối, cấu trúc hài hòa giữa thân bát và chân đế cao, cùng kỹ thuật tạo hình và nung gốm đạt đến độ hoàn thiện xuất sắc. Đây là một trong số rất ít bát bồng còn giữ được trạng thái gần như nguyên vẹn, đóng góp quan trọng vào việc cung cấp nguồn tư liệu khoa học giá trị về kỹ thuật chế tác, chất liệu, hoa văn trang trí và tư duy tạo hình của người xưa.
Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc không chỉ là một di sản vật chất quý báu mà còn được xem như biểu tượng của chiều sâu văn hóa và bản sắc tâm linh dân tộc Việt. Nó phản ánh trình độ tinh xảo và sự sáng tạo trong nghề gốm cổ đại.
Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế
Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế, có niên đại từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, thuộc sưu tập tư nhân của ông Lê Thanh Nghĩa. Theo ông Trương Kim Quân, bộ tượng này thuộc loại hình tượng thờ, phản ánh sinh động đời sống tín ngưỡng dân gian đặc trưng của vùng Nam Bộ. Nó mang giá trị nổi bật về nhiều mặt:
- Lịch sử: Ghi dấu giai đoạn phát triển của nghề gốm truyền thống.
- Văn hóa: Thể hiện tín ngưỡng và phong tục thờ cúng trong cộng đồng.
- Mỹ thuật: Với màu sắc và đường nét tinh tế, đạt đỉnh cao nghệ thuật.
- Kỹ thuật chế tác: Tiêu biểu cho đỉnh cao của nghề gốm thủ công truyền thống phục vụ nhu cầu thờ cúng.
Bộ tượng từng được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử TP.HCM, minh chứng cho sự đa dạng và phong phú của di sản văn hóa thành phố.
Tổng quan về bảo vật quốc gia tại TP.HCM
Tính đến năm 2025, Việt Nam đã có tổng cộng 357 hiện vật và nhóm hiện vật được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia. Trong đó, TP.HCM sở hữu 25 bảo vật quốc gia, được lưu giữ tại nhiều địa điểm khác nhau:
- Bảo tàng Lịch sử TP.HCM: 12 bảo vật, bao gồm các tượng Phật và thần như Tượng Phật Đồng Dương, Tượng Nữ thần Devi, Tượng Avalokitesvara Hoài Nhơn, và nhiều hiện vật khác.
- Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM: 2 bảo vật là tranh sơn mài "Vườn xuân Trung Nam Bắc" của Nguyễn Gia Trí và "Thanh niên thành đồng" của Nguyễn Sáng.
- Bảo tàng TP.HCM: 2 bảo vật gồm Khuôn in tín phiếu mệnh giá 5 đồng và Ấn đồng Lương Tài Hầu chi ấn.
- Bảo tàng Bình Dương: 3 bảo vật như Tượng động vật Dốc Chùa, Mộ chum gỗ nắp trống đồng Phú Chánh.
- Bảo tàng Bà Rịa - Vũng Tàu: 3 bảo vật là Mặt nạ vàng từ di chỉ khảo cổ Giồng Lớn Long Sơn.
- Bảo tàng Gốm thời dựng nước: 2 bảo vật gồm Chõ gốm và Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc.
- Sưu tập tư nhân Lê Thanh Nghĩa: 1 bảo vật là Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế.
Ông Trương Kim Quân nhấn mạnh: "Việc công nhận các bảo vật quốc gia không chỉ có ý nghĩa tôn vinh giá trị đặc biệt của hiện vật, mà còn góp phần củng cố nền tảng văn hóa, bồi đắp bản sắc và tạo động lực tinh thần cho sự phát triển bền vững của TP.HCM nói riêng và đất nước nói chung". Điều này cho thấy tầm quan trọng của công tác bảo tồn di sản trong việc thúc đẩy văn hóa và giáo dục cộng đồng.
Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đã ký quyết định công nhận 30 bảo vật quốc gia trong đợt này, khẳng định sự quan tâm của Nhà nước đối với việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.
