Sinh viên FPT khởi xướng dự án số hóa tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ
Một dự án đầy ý nghĩa nhằm quảng bá giá trị thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ đã được khởi xướng bởi nhóm sinh viên ngành truyền thông từ Trường Đại học FPT Thành phố Hồ Chí Minh. Họ phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Xúc tiến quảng bá di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam (VICH) để triển khai chương trình này. Mục tiêu chính của dự án là số hóa, hệ thống hóa và lan tỏa di sản thông qua các hình thức tiếp cận phù hợp với môi trường truyền thông hiện đại.
Bối cảnh và thách thức trong chuyển đổi số
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc tiếp cận thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ trên không gian mạng hiện nay còn nhiều hạn chế, chủ yếu là phân tán và thiếu hệ thống. Nhận thức của một bộ phận công chúng, đặc biệt là giới trẻ, thường chỉ dừng lại ở những hình ảnh bề nổi, thiếu trải nghiệm thực tế và nền tảng kiến thức chuẩn mực. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng các phương thức tiếp cận và truyền tải di sản vừa chính xác, vừa gần gũi với thế hệ trẻ.
Dự án 'Gõ chầu thiên hội' và cách tiếp cận độc đáo
Dự án mang tên 'Gõ chầu thiên hội' tiếp cận di sản như một thực thể sống, luôn vận động trong đời sống cộng đồng. Hoạt động này kết hợp nghiên cứu chuyên sâu, số hóa tài liệu và trải nghiệm thực tế, qua đó kết nối các thế hệ trong quá trình gìn giữ và phát huy giá trị di sản một cách bền vững.
Hoạt động điền dã tại thành phố Huế
Tại thành phố Huế, chương trình điền dã tập trung vào việc giải mã đặc trưng thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trong không gian văn hóa miền Trung. Mặc dù cùng chung hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu, mỗi vùng miền lại có cách tiếp biến riêng biệt, thể hiện qua âm nhạc chầu văn, nghi thức hành lễ và môi trường thực hành. Việc khảo sát thực địa giúp nhận diện rõ hơn tính địa phương hóa của di sản, đồng thời bổ sung dữ liệu quý giá cho hệ thống số hóa Đạo Mẫu Việt Nam.
Trong khuôn khổ chương trình điền dã, với sự tham gia của nghệ nhân ưu tú Lê Văn Ngộ và các nhà nghiên cứu, nhiều nội dung thực hành đã được phân tích và lý giải một cách hệ thống. Các phiên đối thoại chuyên sâu đã giúp người trẻ tiếp cận di sản trong không gian sống động, từ đó nâng cao nhận thức và ý thức bảo tồn.
Lộ trình triển khai dự án
Lộ trình của dự án được triển khai theo ba giai đoạn chính:
- Tại Hà Nội: Chương trình đã tổ chức ra mắt, tọa đàm chuyên sâu, giới thiệu ấn phẩm nghiên cứu và xây dựng nền tảng thư viện số hóa Đạo Mẫu Việt Nam.
- Tại thành phố Huế: Hoạt động điền dã tập trung thu thập tư liệu thực hành để tích hợp vào thư viện số hóa.
- Tại Thành phố Hồ Chí Minh: Dự án dự kiến tổ chức triển lãm đa phương tiện, kết hợp hình ảnh, video và văn bản văn chầu, tạo không gian tiếp cận di sản bằng công nghệ hiện đại.
Kết quả ban đầu và tác động xã hội
Tiếp nối những kết quả bước đầu với hơn 100.000 lượt tiếp cận trên các nền tảng số, chương trình điền dã tại thành phố Huế đã thu hút sự tham gia đông đảo của sinh viên, nhà nghiên cứu và công chúng quan tâm đến di sản. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy nhu cầu tìm hiểu văn hóa truyền thống trong giới trẻ ngày càng gia tăng.
Từ thực tiễn triển khai, dự án khẳng định rằng di sản là một dòng chảy văn hóa, được duy trì và làm mới qua các thế hệ. Trong quá trình đó, người trẻ không chỉ đơn thuần tiếp nhận mà còn tích cực tham gia sáng tạo, góp phần lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại.
