Nghi lễ rước lửa thiêng đêm Giêng tại đình Văn Nội, Hà Nội
Đình làng Văn Nội, tọa lạc tại phường Phú Lương, Hà Nội, là nơi thờ phụng Đức Thành Hoàng làng Cừ Súy Dực Bảo Tướng Quân Chu Bá. Vị tướng này nổi tiếng với tài năng văn võ song toàn, đã tham gia cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng vào khoảng năm 40-43 sau Công nguyên. Theo thần phả ghi chép, Thành Hoàng làng Văn Nội xuất thân từ quận Cửu Chân và từng dừng chân tại làng trên đường đến hội thề Hát Môn. Sau đó, Ngài đã cùng Hai Bà Trưng chiến đấu chống lại quân Đông Hán, giải phóng 65 thành trì và được phong tước hiệu cao quý.
Lễ hội cổ truyền và nghi thức đặc biệt
Hằng năm, vào ngày 11 và 12 tháng Giêng Âm lịch, dân làng tổ chức lễ hội cổ truyền để tri ân công đức của vị Thành Hoàng. Trong đêm 12 tháng Giêng, hàng nghìn người dân và du khách đổ về đình Văn Nội để tham gia các nghi lễ trang trọng. Bên trong đình, các cụ cao niên tiến hành các lễ như hạ giải, yên vị trước khi bước vào lễ giã đám. Bên ngoài, không khí chuẩn bị sôi động với việc người dân chuẩn bị sào tre buộc hương, sẵn sàng cho nghi thức rước lửa thiêng về nhà.
Nghi thức rước lửa thiêng và ý nghĩa tâm linh
Đúng 23h30, lễ giã đám chính thức bắt đầu với các nghi thức khao quân, mời trầu và mời rượu cho toàn thể nhân dân và du khách. Ông đám sau đó lấy lửa thiêng từ trong cấm bằng đuốc và chạy thẳng ra "giếng vàng" – một cấu trúc được tạo nên từ hàng tấn vàng mã do người dân và khách thập phương cúng tế trong năm. Khi ngọn lửa mới bùng lên, hàng trăm người lao vào, chen nhau để lấy lửa thiêng với hy vọng đem về thắp lên ban thờ tổ tiên. Hành động này thể hiện tinh thần hộ quốc vì dân của Thành Hoàng làng, mong muốn ngọn lửa thiêng sẽ mang lại sự phù hộ, độ trì, che chở, cùng với sức khỏe, may mắn và cuộc sống an lành, thịnh vượng cho mỗi gia đình.
Công tác an toàn và trải nghiệm của người tham gia
Ông Nguyễn Tiến Tâm, trưởng ban tổ chức lễ hội, cho biết để đảm bảo an toàn phòng cháy nổ, ban tổ chức đã chuẩn bị kỹ lưỡng công tác phòng cháy chữa cháy. Xung quanh "giếng vàng" được trang bị đầy đủ bình chữa cháy bột và khí nhằm bảo vệ an toàn cho người dân. Mặc dù ngọn lửa lớn và nóng với nhiệt độ cao khiến nhiều người cảm thấy bỏng rát ngay cả khi dùng sào tre, nhưng không khí vẫn rất hào hứng. Nhiều người tìm cách chia lửa thành đám nhỏ để dễ dàng châm hương, trong khi những người khác nhanh chóng lấy được lửa thiêng. Chủ yếu, người dân sử dụng hương to, điều này khiến mọi người di chuyển chậm rãi, không vội vã, tạo nên một không khí trang nghiêm và an toàn. Sau khi lấy được lửa thiêng, người dân và du khách tỏ ra vui mừng, hương đốt bằng lửa thiêng được thắp lên ban thờ tại gia, khép lại một đêm lễ hội đầy ý nghĩa và cảm xúc.
