Bức tranh nổi tiếng "Café Terrace at Night" của danh họa Vincent Van Gogh được sáng tác ngay tại quán cà phê ngoài trời ở Arles, Pháp, vào tháng 9 năm 1888. Đây là tác phẩm đầu tiên trong loạt tranh "đêm đầy sao" của ông, hiện thuộc bộ sưu tập Bảo tàng Kröller-Müller, Hà Lan.
Bối cảnh sáng tác độc đáo
Không phác họa rồi hoàn thiện trong xưởng vẽ, Van Gogh chọn sáng tác trực tiếp giữa đêm để ghi lại những sắc màu biến đổi dưới ánh đèn thành phố. Trong thư gửi em gái Wilhelmina cùng tháng 9/1888, ông mô tả bức tranh vẽ một quán cà phê nhìn từ bên ngoài, với những người uống ngồi ở bàn, người bồi bàn phục vụ, người đi bộ ngoài phố được biến thành những bức tượng nhỏ sống động và chân thực.
Cốt lõi bố cục là ngọn đèn vàng sáng rực chiếu sáng mặt trước quán, thềm và vỉa hè, hắt ánh tím và hồng ra mặt đường lát đá gồ ghề. Dọc phố, đầu hồi nhà cao nổi bật trên nền trời lấp lánh sao. Tán cây bên phải hắt ánh sáng xanh mờ xuống quảng trường. Phía xa, một cửa hàng vẫn còn sáng đèn.
Sự nồng ấm khác thường trong tranh
Các chuyên gia Van Gogh chỉ ra rằng "Café Terrace at Night" nổi bật nhờ phối cảnh mạnh mẽ và màu sắc ấm áp. Điều này có thể đến từ việc Vincent cảm thấy an tâm khi được đón tiếp trong quán mở cửa đến khuya, làm tiêu tan nỗi sợ bóng tối. Ông viết: "Anh rất thích thú việc vẽ buổi đêm ngay tại chỗ. Trước kia, người ta thường vẽ phác rồi hoàn thiện vào ban ngày. Nhưng về phần mình, anh thấy thoải mái khi vẽ ngay lập tức".
Bài học này ông học từ các họa sĩ Ấn tượng: chỉ một ngọn nến cũng hé lộ muôn vàn sắc màu, vậy tại sao chỉ bằng lòng với ánh sáng nhợt nhạt ước lệ để tái hiện cuộc sống đêm thành phố? Van Gogh tự hào về bảng màu: "Đây là bức tranh đêm nhưng không tối, chỉ có màu xanh dương đẹp đẽ, màu tím, màu xanh lá cây bao quanh quảng trường sáng đèn có màu vàng lưu huỳnh và màu chanh".
Chi tiết đáng chú ý
Bầu trời sao đặc trưng của Van Gogh xuất hiện lần đầu tiên trong tác phẩm này. Ta sẽ gặp lại nó trong nhiều bức khác, như "Đêm đầy sao trên sông Rhône" và đặc biệt là "Đêm đầy sao" tháng 6/1889 – tác phẩm được công chúng ngưỡng mộ nhất, nơi đề tài chạm tới mức siêu nhiên.
