Quả sim: Từ ký ức tuổi thơ đến đặc sản nổi tiếng
Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, cho biết cây sim (tên khoa học Rhodomyrtus tomentosa) mọc hoang phổ biến ở các vùng đồi núi, đất cát ven biển và trung du tại Việt Nam. Đối với nhiều người, đặc biệt là thế hệ 7X và 8X, những đồi sim tím lịm đã trở thành một phần ký ức không thể phai mờ. Quả sim chín có màu tím sẫm, vị ngọt thanh pha chút chát nhẹ, rất đa năng trong ẩm thực. Ngoài ăn tươi, người dân còn chế biến sim thành mứt, siro, nước giải khát mùa hè hoặc ngâm rượu.
Ngày nay, rượu sim không chỉ là thức uống tự phát mà đã trở thành đặc sản nổi tiếng, mang thương hiệu của nhiều địa phương như Phú Quốc (Kiên Giang), Quảng Ninh hay các tỉnh ven biển miền Trung, được du khách ưa chuộng.
Cây sim dưới góc nhìn y học: Dược liệu quý
Tiến sĩ Phương cho biết, trong y học cổ truyền, hầu hết các bộ phận của cây sim từ quả, lá, búp non đến rễ đều có thể dùng làm thuốc. Quả sim chín thường dùng để bồi bổ cơ thể, hỗ trợ chức năng hệ tiêu hóa. Lá sim nhờ chứa hàm lượng tanin dồi dào nên được ứng dụng hỗ trợ điều trị tiêu chảy, sát khuẩn ngoài da hoặc làm lành vết bỏng nhẹ.
Những năm gần đây, nhiều nghiên cứu chứng minh ngoài hàm lượng cao anthocyanin (sắc tố tự nhiên tạo màu tím), quả sim còn giàu các hợp chất chống oxy hóa mạnh như flavonoid, polyphenol và vitamin C. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất từ quả sim có khả năng chống oxy hóa vượt trội, trung hòa hiệu quả các gốc tự do gây hại. Đồng thời, loại quả này còn ghi nhận tác dụng kháng viêm, hỗ trợ bảo vệ tế bào gan, kháng khuẩn và cải thiện chuyển hóa cơ thể.
Hợp chất rhodomyrton: Kháng khuẩn cực mạnh
“Đặc biệt, cây sim còn chứa rhodomyrton, một hợp chất quý được phân lập từ lá sim. Hoạt chất này đang thu hút sự chú ý lớn từ giới nghiên cứu quốc tế nhờ đặc tính kháng khuẩn cực mạnh, đặc biệt hiệu quả đối với một số vi khuẩn gram dương, điển hình là tụ cầu vàng Staphylococcus aureus. Đây có thể coi là một trong những hoạt chất nổi bật và giá trị nhất của loài cây này”, Tiến sĩ Phương nhấn mạnh.
3 lưu ý khi sử dụng quả sim
Mặc dù quả sim rất bổ dưỡng và lành tính, chuyên gia khuyến cáo người dân cần sử dụng đúng cách để tránh tác dụng phụ không mong muốn:
- Tránh ăn lúc đói: Do quả sim chứa nhiều tanin, nếu ăn quá nhiều vào lúc đói có thể gây cảm giác chát miệng, cồn cào ruột hoặc khó chịu cho hệ tiêu hóa.
- Chỉ ăn quả chín: Người tiêu dùng chỉ nên chọn quả sim đã chín hoàn toàn; tránh ăn quả xanh vì vị rất chát và hàm lượng tanin cao dễ gây táo bón.
- Sử dụng rượu sim điều độ: Dù rượu sim có nguồn gốc từ thảo dược thiên nhiên tốt cho sức khỏe nhưng bản chất vẫn là đồ uống có cồn, chỉ nên thưởng thức ở mức độ vừa phải.
