Đúng 5 giờ sáng ngày 27/7, tiếng chuông chùa vang vọng từ hàng nghìn ngôi chùa, tự viện trên khắp cả nước, thực hiện nghi thức cử hành ba hồi chuông và trống Bát nhã theo văn bản chỉ đạo của Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Nghi lễ không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là lời tri ân sâu sắc gửi tới các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Nghi lễ tri ân tại chùa Sủi
Tại chùa Sủi (xã Gia Lâm, Hà Nội), từ sáng sớm, nhiều người dân địa phương đã đến dâng hương, dâng hoa lên bàn thờ các Anh hùng liệt sĩ. Bà Nguyễn Thị Loan xúc động cho biết, gia đình bà có hai anh trai là liệt sĩ Cao Văn Phan và Cao Văn Oanh, hy sinh trên chiến trường miền Nam, đến nay vẫn chưa tìm thấy phần mộ. Với gia đình bà, ngôi chùa đã trở thành nơi gửi gắm nỗi nhớ và niềm mong mỏi đoàn tụ sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi.
Bà Cao Thị Nội, 75 tuổi, chia sẻ rằng bia ghi danh các liệt sĩ tại khu tưởng niệm hiện có tên 14 liệt sĩ thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và 24 liệt sĩ thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, song thực tế số người con của quê hương đã hy sinh còn nhiều hơn thế. “Mỗi dịp trao thưởng học sinh giỏi, Ban Khuyến học của làng đều đưa các cháu đến đây dâng hương, phát phần thưởng, qua đó vun đắp truyền thống 'uống nước nhớ nguồn' ngay từ khi còn nhỏ”, bà Nội cho biết.
Giáo lý tri ân trong Phật giáo
Hòa thượng Thích Gia Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chia sẻ: “Tri ân và báo ân là giáo lý căn bản của Phật giáo, đồng thời cũng là đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn' của dân tộc. Với các nhà tu hành, việc cầu nguyện cho các anh linh liệt sĩ được siêu thoát là cách thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì nghĩa nước.”
Đại đức Thích Thanh Phương, trụ trì chùa Sủi, nhấn mạnh: “Trong giáo lý nhà Phật, tri ân và báo ân là nền tảng đạo đức, được thể hiện qua giáo lý Tứ trọng ân. Với tinh thần 'ân trả, nghĩa đền', nhiều năm qua, chùa Sủi đã lập ban thờ và thường xuyên tổ chức tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ như một cách bày tỏ lòng tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.”
Phối hợp tìm kiếm hài cốt liệt sĩ
Bên cạnh nghi lễ cầu siêu, Giáo hội Phật giáo Việt Nam cũng vận động tăng ni, phật tử tích cực thăm hỏi thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng và hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Hòa thượng Thích Thanh Quyết, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cho biết thời gian qua Giáo hội đã chủ động phối hợp các đội quy tập trong công tác tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, làm phim tư liệu về những “nhà sư mặc áo lính” và tổ chức các đại lễ cầu siêu các Anh hùng liệt sĩ tại những vùng đất lịch sử, biên cương, hải đảo xa xôi.
Đề án không gian thờ cúng liệt sĩ tại chùa
Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, cho rằng việc Giáo hội Phật giáo Việt Nam phát động hàng nghìn ngôi chùa đồng loạt cử hành ba hồi chuông, trống Bát nhã là bước đi có ý nghĩa đặc biệt về văn hóa và tâm linh. Sự hòa quyện giữa đạo giáo và đạo lý dân tộc thể hiện tinh thần đại đoàn kết, sự thống nhất cao trong công tác đền ơn đáp nghĩa.
Hiện nay, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam đang phối hợp với Giáo hội Phật giáo Việt Nam xây dựng đề án bố trí không gian thờ cúng liệt sĩ tại các chùa, cơ sở tự viện. Đề án hướng tới mục tiêu vào 19 giờ ngày 27/7 hằng năm, các chùa trên cả nước sẽ cùng thắp đèn, dâng hương và rung chuông tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ. “Trước mắt, chúng tôi đặt mục tiêu hoàn thành việc lập không gian thờ cúng liệt sĩ tại 80 ngôi chùa trên cả nước, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/2027)”, Trung tướng Hoàng Khánh Hưng cho biết.
Trung tướng Hoàng Khánh Hưng cũng dâng hương lên ban thờ Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại chùa Sủi, cùng với tăng ni, phật tử thực hiện nghi thức dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ.
Ý nghĩa của tiếng chuông tri ân
Tiếng chuông ngân lên lúc bình minh rồi dần lắng vào không gian, nhưng dư âm vẫn còn đọng lại trong lòng mỗi người. Đó là lời nhắc nhở về sự hy sinh của các thế hệ đi trước, về trách nhiệm của hôm nay trong việc trả lại tên cho những phần mộ khuyết danh và chăm lo tốt hơn cho thân nhân liệt sĩ. Khi tiếng chuông cửa Phật hòa cùng đạo lý dân tộc, hành trình tri ân không chỉ dừng lại ở một ngày tưởng niệm, mà trở thành mạch nguồn bền bỉ nuôi dưỡng lòng yêu nước cho các thế hệ mai sau.
