Ký ức chiến tranh không thể nào quên
Tại Nhà bia tưởng niệm Anh hùng liệt sỹ phường Điện Bàn Đông (Đà Nẵng), ông Nguyễn Văn Phước (69 tuổi) lặng lẽ đưa tay lần theo những dòng chữ vàng khắc trên tấm bia đá. Mỗi cái tên là một cuộc đời, một gia đình đã hy sinh cho Tổ quốc.
Theo đại diện phường Điện Bàn Đông, qua hai cuộc kháng chiến, toàn phường có 3.533 liệt sỹ, 1.001 người mẹ được Nhà nước phong tặng, truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Hiện nay, 16 Mẹ Việt Nam anh hùng còn sống.
Phường Điện Bàn Đông hôm nay được hình thành từ những địa phương từng là căn cứ cách mạng kiên cường, trong đó có phường Điện Nam Bắc trước đây. Riêng các địa danh Cẩm Sa, Bình Ninh và thôn 2A có số lượng liệt sỹ và Mẹ Việt Nam anh hùng đặc biệt lớn.
Cẩm Sa - vùng đất của những anh hùng
Khối phố Cẩm Sa có 503 liệt sỹ và hơn 100 Mẹ Việt Nam anh hùng. Đây cũng là quê hương của 5 vị tướng: Thượng tướng Lê Thế Tiệm, Trung tướng Nguyễn Văn Thảng, Thiếu tướng Phạm Bân, Thiếu tướng Trần Đối và Thiếu tướng tình báo Phạm Mai.
Ông Trần Quốc Dũng, Trưởng khối phố Cẩm Sa, nhớ như in đêm mùng 8 tháng Chạp năm Mậu Thân 1968. “Pháo từ Cồn Khe dội xuống như trút” - ông miêu tả sự khốc liệt của chiến tranh. Gia đình ông có 15 liệt sỹ, bà nội là Mẹ Việt Nam anh hùng, mẹ ông là thương binh. Ông từng chiến đấu ở Campuchia, thương binh hạng 3.
Ông Nguyễn Văn Phước cho biết gia đình ông có 14 liệt sỹ và 4 người được phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng. “Nội tôi, mẹ tôi, cô ruột và thím đều là Mẹ Việt Nam anh hùng, 3 anh ruột của tôi, 1 người là Trung tướng, 2 người đã hy sinh. Nhưng ở làng tôi đó vẫn chưa phải là đặc biệt”, ông Phước nói. Trong số người thân, gia đình vẫn còn 2 người chưa tìm được hài cốt.
Nỗi đau chiến tranh và truyền thống đền ơn đáp nghĩa
Ông Phước kể ở Cẩm Sa, sau chiến tranh gần như nhà nào cũng có người thân là liệt sỹ, thương binh. “Khu phố của tôi đi đâu cũng gặp người từng mất mát do chiến tranh. Nói vui là 'ra ngõ gặp anh hùng', nhưng đó là sự thật của quê hương này”, ông chia sẻ.
Hàng năm cứ đến ngày 27/7, nhà nhà ở Cẩm Sa làm mâm cỗ, con cháu từ xa trở về dâng hương. Những gia đình không còn người thân cũng được hàng xóm thắp hương, làm giỗ thay. “Chúng tôi tổ chức giỗ chung vào ngày 27/7 để tưởng nhớ những người đã hy sinh vì Tổ quốc”, ông Phước nói.
Tại Nhà bia tưởng niệm 7 liệt sỹ - dũng sỹ Điện Nam, ông Phước kể về trận chiến ngày 19/1/1972: một tiểu đoàn địch với xe tăng, pháo binh, trực thăng, ca nô yểm trợ bất ngờ tràn vào. 7 cán bộ và du kích địa phương đã kiên quyết bám trụ, tiêu diệt 47 tên địch, bắn cháy xe tăng, hạ trực thăng HU1A và anh dũng hy sinh. Một trong 7 dũng sĩ là liệt sỹ Nguyễn Thảng, anh ruột của ông Phước.
Chính quyền chăm lo đời sống người có công
Theo UBND phường Điện Bàn Đông, trong chiến tranh, các địa phương thuộc phường là vùng rất ác liệt, địch lập vành đai, sử dụng vũ khí hiện đại. Song truyền thống quật khởi, ý chí kiên cường của quân và dân ta đã góp phần vào thắng lợi bảo vệ Tổ quốc.
Nối tiếp truyền thống, chính quyền địa phương đẩy mạnh phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” bằng những việc làm thiết thực: phụng dưỡng Mẹ Việt Nam anh hùng còn sống, xây nhà tình nghĩa, sửa chữa nghĩa trang liệt sỹ, nhà bia ghi danh, thực hiện chính sách đối với người có công.
