Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu qua đời đột ngột ở tuổi 78
Theo chia sẻ của nhà văn Sương Nguyệt Minh, sáng ngày 8 tháng 4, nhà thơ Nguyễn Đức Mậu đã bất ngờ bị choáng và gục xuống khi đang đi xe buýt. Dù được đưa đi cấp cứu ngay lập tức, ông không qua khỏi. Sự ra đi đột ngột của ông đã khiến giới văn chương và người hâm mộ bàng hoàng, tiếc thương sâu sắc. Đại tá, nhà thơ Nguyễn Đức Mậu qua đời ở tuổi 78, để lại một khoảng trống lớn trong làng văn học nước nhà.
Cuộc đời và sự nghiệp gắn liền với màu áo lính
Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu sinh năm 1948 tại xã Nam Điền, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định. Cuộc đời ông gắn bó mật thiết với màu áo lính và những thăng trầm lịch sử của dân tộc. Năm 1966, khi vừa tròn 18 tuổi, ông nhập ngũ và trở thành chiến sĩ của Sư đoàn 312, trực tiếp tham gia chiến đấu tại chiến trường Lào. Giữa những giờ phút khốc liệt ngoài mặt trận, ông đã tranh thủ ghi lại những xúc cảm chân thực về đồng đội và đơn vị qua những vần thơ đầy hơi thở chiến hào.
Năm 1972, khi vẫn đang ở chiến trường, chùm thơ Ghi ở chiến trường, Đôi mắt, Đất của ông gửi về tham dự cuộc thi Thơ của báo Văn nghệ đã xuất sắc đoạt giải Nhất. Đây chính là cột mốc quan trọng khẳng định vị thế của một "nhà thơ khoác áo lính" trưởng thành trong khói lửa kháng chiến chống Mỹ.
Những đóng góp nổi bật và giải thưởng danh giá
Sau năm 1975, ông trở ra Bắc học khóa I Trường Viết văn Nguyễn Du. Sau đó, ông về công tác tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội, đảm nhiệm các vị trí Biên tập viên, Trưởng ban Thơ cho đến khi nghỉ hưu với quân hàm Đại tá. Trong sự nghiệp sáng tác đồ sộ gồm thơ, trường ca, tiểu thuyết và truyện ngắn, nhà thơ Nguyễn Đức Mậu đã để lại nhiều tác phẩm giá trị, được công chúng yêu mến.
Ông được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật vào năm 2001 và Giải thưởng Văn học ASEAN cùng năm cho những đóng góp xuất sắc. Những tác phẩm của ông không chỉ phản ánh tinh thần chiến đấu mà còn mang đậm tính nhân văn và sự chiêm nghiệm sâu sắc về cuộc sống.
Di sản thơ ca sống mãi với thời gian
Nhắc đến Nguyễn Đức Mậu, không thể không nhắc tới bài thơ Màu hoa đỏ. Tác phẩm ra đời năm 1990 sau chuyến đi thực tế của nhà thơ lên biên giới Vị Xuyên, Hà Giang. Xúc động trước sự hy sinh của những người lính vì độc lập dân tộc, ông đã viết nên những vần thơ tri ân sâu sắc. Một năm sau, nhạc sĩ Thuận Yến đã phổ nhạc, bàn với nhà thơ đổi tên từ Thời hoa đỏ thành Màu hoa đỏ để gợi nhớ màu rực đỏ của hoa chuối rừng dọc đường hành quân. Bài hát đã trở thành một trong những ca khúc cách mạng bất hủ, sống mãi trong lòng nhiều thế hệ.
Bên cạnh đó, bài thơ Nếp nghĩ của ông cũng gây chú ý khi được đưa vào đề thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Tác phẩm gửi gắm những chiêm nghiệm sâu sắc về việc từ bỏ những định kiến cũ kỹ để hướng tới những giá trị mới mẻ và nhân văn hơn.
Lời tri ân từ giới văn chương
Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều chia sẻ, nhà thơ Nguyễn Đức Mậu là một trong những nhà thơ tên tuổi của các nhà thơ thế hệ chiến tranh chống Mỹ. Những dòng thơ viết về chiến tranh và người lính của ông vẫn dội vang trong cả thời bình, truyền cảm hứng cho nhiều độc giả.
Dẫu nhà thơ đã rời xa cõi tạm, nhưng đúng như nhà văn Sương Nguyệt Minh đã viết: "Ông ra đi nhưng thơ còn ở lại mãi mãi với đời". Những tác phẩm như Trường ca Sư đoàn, Nấm mộ và cây trầm hay giai điệu của Màu hoa đỏ sẽ tiếp tục là nhịp cầu kết nối ký ức chiến tranh với tâm hồn của các thế hệ mai sau, đảm bảo di sản văn học của ông luôn được trân trọng và ghi nhớ.
