Ngày 7/1/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, xác định rõ các mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa với những chỉ tiêu cụ thể. Theo nghị quyết, đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa phấn đấu đóng góp khoảng 7% GDP và hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia. Đến năm 2045, con số này nâng lên khoảng 9% GDP, đồng thời Việt Nam thuộc nhóm ba nước dẫn đầu ASEAN và nhóm 30 quốc gia đứng đầu thế giới về chỉ số sức mạnh mềm cũng như giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghiệp văn hóa.
Những mục tiêu này phản ánh một sự thay đổi căn bản trong cách nhìn nhận vai trò của văn hóa. Trước đây, văn hóa thường được đánh giá ở khía cạnh bảo tồn bản sắc, bồi đắp đời sống tinh thần. Nay, văn hóa được xác định là nguồn lực nội sinh quan trọng, trực tiếp tạo ra giá trị gia tăng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Văn hóa trong chiến lược phát triển mới
Cách tiếp cận của Nghị quyết 80-NQ/TW được giới chuyên gia đánh giá là phù hợp với xu thế toàn cầu, khi nhiều quốc gia coi công nghiệp văn hóa là động lực tăng trưởng mới và công cụ hữu hiệu để gia tăng ảnh hưởng trong hội nhập quốc tế. Việt Nam đặt văn hóa trong không gian phát triển rộng hơn, gắn với kinh tế sáng tạo, du lịch, thương mại và ngoại giao.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), nhấn mạnh: “Phát triển văn hóa để khẳng định vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc là yêu cầu khách quan của thực tiễn, đồng thời là định hướng lớn mà Đảng đã xác lập trong Nghị quyết số 80-NQ/TW”. Theo bà, văn hóa phải thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, sức mạnh nội sinh quan trọng của phát triển, động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nguồn lực nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.
Chuyển biến đồng bộ từ nhận thức đến hành động
Để hiện thực hóa yêu cầu trên, cần có sự chuyển biến đồng bộ trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị. Điều này bao gồm hoàn thiện thể chế, đầu tư nguồn lực, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát triển con người Việt Nam toàn diện và đưa văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống.
Từ đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW xác định phát triển công nghiệp văn hóa là hướng đi chiến lược nhằm chuyển hóa tiềm năng văn hóa thành sức mạnh mềm và lợi thế cạnh tranh quốc gia. Tại hội nghị quán triệt Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa để văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là nguồn lực kinh tế, vừa là sức mạnh mềm của quốc gia.
Bản sắc dân tộc kết hợp công nghệ hiện đại
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, một nền văn hóa mạnh không chỉ được đo bằng chiều sâu truyền thống mà còn được khẳng định qua năng lực sáng tạo và khả năng tạo ra những sản phẩm văn hóa có chất lượng, sức lan tỏa và chỗ đứng trên thị trường. Do đó, các ngành công nghiệp văn hóa cần kết hợp hài hòa giá trị truyền thống với công nghệ hiện đại, giữa bản sắc dân tộc với tư duy sáng tạo, để tạo ra sản phẩm mang dấu ấn Việt Nam nhưng đủ sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay, sức mạnh mềm văn hóa ngày càng trở thành thành tố quan trọng của sức mạnh tổng hợp quốc gia. Một đất nước có bản sắc văn hóa đặc sắc, sản phẩm văn hóa hấp dẫn, câu chuyện quốc gia thuyết phục, không gian sáng tạo năng động và năng lực chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành giá trị kinh tế sẽ có lợi thế lớn trong thu hút đầu tư, phát triển du lịch, mở rộng thị trường và nâng cao uy tín quốc tế.
Kỳ vọng vào thương hiệu quốc gia
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Phương cho rằng, khi được đặt đúng vị trí trong chiến lược phát triển quốc gia, đầu tư bằng tư duy đổi mới và hiện thực hóa bằng chính sách đồng bộ, văn hóa sẽ đáp ứng tốt hơn nhu cầu hưởng thụ tinh thần của Nhân dân, đồng thời trở thành nguồn lực quan trọng xây dựng thương hiệu quốc gia, nâng cao vị thế, tầm vóc và sức hấp dẫn của Việt Nam trong thời kỳ phát triển mới.
