Nghị định 261 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nhận được sự quan tâm lớn từ giới nghệ sĩ. Đây là điều chỉnh cần thiết, góp phần tháo gỡ khó khăn trong đời sống nghệ sĩ, những người phải đối mặt với áp lực kép: vừa giữ nghề, vừa xoay xở với thu nhập hạn chế.
Phạm vi áp dụng rộng rãi
Chính sách mới bao phủ nhiều đối tượng: viên chức chuyên ngành nghệ thuật biểu diễn, người lao động hợp đồng tại đơn vị sự nghiệp công lập, và lực lượng nghệ thuật trong Công an nhân dân, Quân đội nhân dân. Điều này phù hợp thực tế sân khấu, khi một vở diễn cần cả đội ngũ âm thanh, ánh sáng, phục trang, đạo cụ, hậu đài.
Lộ trình phụ cấp hai bước
Nghị định 261 thiết kế lộ trình hai bước. Từ 1/7/2026 đến 30/6/2027, phụ cấp từ 20% đến 50% theo nhóm chức danh. Từ 1/7/2027 đến khi thực hiện lương mới, mức cao nhất là 60%, tiếp đó là 50%, 40%, 30%, 20%. Sự phân tầng phản ánh tính chất lao động khác nhau, công việc kỹ năng cao, rủi ro lớn được ưu đãi cao hơn.
Đãi ngộ đặc biệt cho danh hiệu và vùng khó khăn
Nghệ sĩ Nhân dân hưởng 50% (giai đoạn đầu) và 60% (từ 7/2027); Nghệ sĩ Ưu tú hưởng 40% và 50%. Người làm nghệ thuật tại biên giới, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số, miền núi, vùng đặc biệt khó khăn được cộng thêm 5 điểm phần trăm, nhưng không quá 60%.
Bồi dưỡng theo buổi tập và biểu diễn
Nghị định cũng quy định chế độ bồi dưỡng theo buổi luyện tập và biểu diễn, gắn thu nhập với cường độ lao động nghệ thuật. Tác động trực tiếp là cải thiện thu nhập thường xuyên và theo hoạt động nghề nghiệp.
Ý nghĩa chiến lược
Chính sách phản ánh sự chuyển dịch tư duy quản lý: nghệ thuật biểu diễn được coi là lao động đặc thù, có cơ chế đãi ngộ giữ chân nhân lực chất lượng cao. Với đơn vị công lập, đây là cơ sở hạn chế chảy máu chất xám trước sự cạnh tranh từ khu vực tư nhân và thị trường giải trí.
Điều kiện phát huy hiệu quả
Chính sách chỉ phát huy giá trị khi triển khai minh bạch, đúng đối tượng, chi trả kịp thời, gắn với môi trường sáng tạo lành mạnh. Đãi ngộ cần đi cùng cơ chế đặt hàng, đầu tư vở diễn, mở rộng không gian biểu diễn, đào tạo lớp kế cận và phát triển khán giả.
