Nghề làm trống bình an tại xã Bình An, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam chính thức được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là niềm tự hào của người dân địa phương, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Quá trình hình thành và phát triển
Nghề làm trống bình an có lịch sử hơn 100 năm, gắn liền với đời sống tín ngưỡng của người dân Quảng Nam. Những chiếc trống không chỉ được sử dụng trong các lễ hội, đình chùa mà còn là nhạc cụ quan trọng trong các nghi lễ truyền thống. Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam, hiện toàn xã có khoảng 20 hộ gia đình duy trì nghề làm trống, tạo việc làm cho hơn 50 lao động.
Quy trình chế tác công phu
Để tạo ra một chiếc trống bình an, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ: chọn gỗ mít làm thân trống, da trâu làm mặt trống, sau đó phơi khô, căng da và đóng đinh. Mỗi chiếc trống có đường kính từ 40 cm đến 80 cm, tùy theo mục đích sử dụng. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Hùng, một trong những người có thâm niên trong nghề: “Làm trống đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm, đặc biệt là khâu căng da phải đều để trống kêu đúng âm thanh mong muốn.”
Giá trị văn hóa và tín ngưỡng
Trống bình an không chỉ là nhạc cụ mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Tiếng trống được cho là có thể xua đuổi tà ma, mang lại bình an cho cộng đồng. Chính vì vậy, trống thường được sử dụng trong các dịp lễ lớn như Tết Nguyên đán, lễ hội đình làng. Ông Lê Văn Thành, Chủ tịch UBND xã Bình An, cho biết: “Việc được công nhận di sản quốc gia sẽ giúp nghề làm trống phát triển bền vững, đồng thời quảng bá văn hóa địa phương đến du khách.”
Tác động đến kinh tế địa phương
Sự công nhận này mở ra cơ hội phát triển du lịch và kinh tế cho xã Bình An. Mỗi năm, các hộ làm trống xuất bán khoảng 1.000 sản phẩm, với giá từ 500.000 đồng đến 5 triệu đồng tùy kích cỡ. Nghề làm trống không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa mà còn góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Theo kế hoạch, địa phương sẽ tổ chức các lớp truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ, đảm bảo nghề không bị mai một.
Hướng phát triển trong tương lai
Chính quyền tỉnh Quảng Nam đã có chính sách hỗ trợ các làng nghề truyền thống, trong đó có nghề làm trống bình an. Dự kiến, trong năm tới, tỉnh sẽ đầu tư xây dựng khu trưng bày sản phẩm và tổ chức các hội thảo về bảo tồn di sản. Nghệ nhân Nguyễn Văn Hùng chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn nghề làm trống sẽ được nhiều người biết đến, không chỉ trong nước mà còn ra thế giới.”
