Nguyễn Phan Thái Linh (sinh năm 2003), phiên dịch viên cho tuyển bóng chuyền nam Việt Nam, vừa chia sẻ với Tri Thức - Znews về cuốn sách tiếng Anh khiến cô tâm đắc nhất trong thời gian qua: "The Future of the Mind" của nhà vật lý học nổi tiếng Michio Kaku.
Cuốn sách khoa học não bộ gây ấn tượng với nữ phiên dịch viên
Thái Linh, người sở hữu bằng IELTS 7.5, TOPIK 6, JLPT N3 và HSK 4, đồng thời chuẩn bị nhập học thạc sĩ tại Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc), cho biết: "Đây là quyển sách tiếng Anh rất thú vị kể về công nghệ và khoa học não bộ hiện đại có thể chuyển hóa những bộ phim khoa học viễn tưởng thành hiện thực như thế nào".
Theo Thái Linh, điểm đặc biệt của cuốn sách nằm ở cách Michio Kaku giải thích những nền móng cơ bản của khoa học thần kinh một cách dễ hiểu, giúp người không chuyên như cô có thể hình dung về một tương lai của con người không còn xa so với phim viễn tưởng.
Nội dung chính của "The Future of the Mind"
Được phát hành năm 2014, cuốn sách của Michio Kaku đưa độc giả khám phá những bước tiến của khoa học thần kinh và viễn cảnh táo bạo về tương lai của bộ não con người. Theo Kaku, nhiều ý tưởng từng chỉ xuất hiện trong khoa học viễn tưởng - từ đọc suy nghĩ, ghi lại ký ức đến giao tiếp bằng não bộ - đang dần tiến gần hiện thực nhờ những đột phá trong công nghệ.
Tác giả giới thiệu hàng loạt công nghệ như chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI), điện não đồ (EEG) hay giao diện não - máy. Kaku mô tả những nghiên cứu cho thấy các nhà khoa học có thể bước đầu tái tạo hình ảnh con người đang nhìn từ tín hiệu não, ghi lại giấc mơ, điều khiển bộ xương ngoài bằng suy nghĩ và thậm chí kỳ vọng một ngày nào đó có thể truyền tải ký ức hoặc "cài đặt" kỹ năng mới vào não bộ.
Ông cũng dự đoán con người sẽ sở hữu những thiết bị giúp tăng cường trí nhớ, trí thông minh và khả năng điều khiển máy móc chỉ bằng ý nghĩ. Cuốn sách còn mở rộng sang trí tuệ nhân tạo, khi Kaku cho rằng robot trong tương lai không chỉ biết tính toán mà còn có thể học hỏi, thích nghi, biểu lộ cảm xúc và trở thành bạn đồng hành của con người.
Tranh luận và đánh giá từ giới phê bình
Xa hơn, ông đề cập đến việc lập bản đồ toàn bộ kết nối thần kinh để tái tạo ý thức trên máy tính, mở ra khả năng lưu giữ ký ức hoặc kéo dài sự tồn tại của con người dưới dạng số hóa. Theo The New York Times, đây là kết quả của cách nhìn bộ não như "một cỗ máy tính làm bằng thịt", nơi ý thức được xem là một bài toán kỹ thuật có thể giải quyết.
Tuy nhiên, chính những dự báo này cũng tạo nên tranh luận. The New York Times nhận định Kaku quá lạc quan khi cho rằng chỉ cần hiểu các kết nối thần kinh là có thể lý giải ý thức, trong khi nhiều nhà khoa học vẫn coi trải nghiệm chủ quan của con người là bí ẩn chưa thể giải thích. Dẫu vậy, nhiều bài đánh giá đều thống nhất rằng "The Future of the Mind" là một tác phẩm phổ thông khoa học hấp dẫn, giàu trí tưởng tượng và giúp độc giả hình dung rõ hơn về những khả năng mà khoa học não bộ có thể mang lại trong tương lai.
Michio Kaku - nhà vật lý đưa khoa học đến gần công chúng
Michio Kaku (sinh năm 1947) là một trong những gương mặt nổi bật của khoa học đại chúng đương đại. Ông là giáo sư vật lý lý thuyết tại City College of New York, đồng sáng lập lý thuyết dây và là tác giả của nhiều đầu sách bán chạy về khoa học. Khác với nhiều nhà khoa học chỉ xuất hiện trong các hội nghị chuyên ngành, Kaku dành phần lớn thời gian để đưa những khái niệm phức tạp của vật lý, công nghệ và tương lai nhân loại đến với độc giả đại chúng.
Ông là khách mời quen thuộc trên CNN, BBC, CBS, Discovery Channel hay Science Channel, thường xuyên bình luận về trí tuệ nhân tạo, du hành vũ trụ, công nghệ lượng tử và những bước tiến mới của khoa học. Điểm đặc biệt trong các tác phẩm của Kaku là cách ông kết hợp giữa các nghiên cứu đã được công bố với những dự báo táo bạo về tương lai. Dù không ít nhận định gây tranh luận, các cuốn sách của ông luôn khuyến khích độc giả nhìn khoa học như một động lực định hình xã hội trong nhiều thập niên tới.
Các tác phẩm nổi bật khác của Michio Kaku
Nhiều tác phẩm của ông đã được dịch và phát hành tại Việt Nam, trở thành những đầu sách quen thuộc với độc giả yêu thích khoa học. Ví dụ, cuốn "Vật lý của tương lai" (Physics of the Future) phác họa bức tranh thế giới dựa trên hơn 300 cuộc phỏng vấn với các nhà khoa học hàng đầu. Kaku dự đoán những thay đổi có thể diễn ra trong khoảng một thế kỷ tới, từ y học, năng lượng, robot, Internet đến chinh phục không gian. Thay vì mô tả tương lai bằng trí tưởng tượng thuần túy, ông cố gắng xây dựng các kịch bản dựa trên những công nghệ đang được phát triển.
Trong khi đó, trong cuốn "Vật lý của những điều tưởng chừng bất khả" (Physics of the Impossible), Michio Kaku phân tích hàng loạt ý tưởng từng chỉ xuất hiện trong khoa học viễn tưởng dưới góc nhìn của vật lý hiện đại. Ông chia các "điều không thể" thành nhiều cấp độ dựa trên khả năng hiện thực hóa, đồng thời giải thích vì sao một số công nghệ có thể trở thành hiện thực trong tương lai, trong khi những ý tưởng khác vẫn còn vướng phải các giới hạn cơ bản của tự nhiên.
"Tương lai của nhân loại" (The Future of Humanity) lại là tác phẩm mở rộng tầm nhìn từ Trái Đất ra ngoài không gian, đặt câu hỏi về khả năng sinh tồn lâu dài của loài người. Kaku lần lượt bàn đến các kế hoạch xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng, đưa con người lên Sao Hỏa, khai thác tài nguyên tiểu hành tinh và tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất. Cuốn sách không chỉ kể về những tham vọng chinh phục vũ trụ mà còn cho thấy các thách thức khoa học, kỹ thuật và xã hội mà nhân loại phải vượt qua để biến những mục tiêu ấy thành hiện thực.
