Mối liên kết sâu sắc giữa nhiếp ảnh gia Pháp và người mẹ vùng cao
Năm 2018, nhiếp ảnh gia Catherine Juillerat lần đầu gặp một cụ bà 99 tuổi tại Pù Luông, khi đó mắt bà đã mờ. Chị gọi bà với cái tên trìu mến: người mẹ Pù Luông. Trong căn buồng nhỏ trên nhà sàn, Catherine đã mở nhạc và hát bài "Bông hồng cài áo" cho bà nghe, một khoảnh khắc mà chị mô tả là sâu sắc nhất trong chuyến thăm Việt Nam năm ấy.
Sự trùng hợp kỳ lạ khiến nước mắt tuôn rơi
Sau khi trở về Pháp, nỗi nhớ người mẹ Pù Luông khiến Catherine mở lại file ảnh chụp bà năm 2018. Chị quyết định tạo ra một bức ảnh đen trắng để treo tường, thay vì ảnh màu như lần trước. Không ngờ, hiệu ứng tương phản đẹp đến bất ngờ, tạo nên một tác phẩm ấn tượng. Ngay sau khi in ảnh vào ngày 11/12/2019, chị gửi file cho người bạn Việt Nam là chị Nguyễn Lụa, người từng dẫn chị tới thăm gia đình mẹ Pù Luông.
Điều kỳ lạ xảy ra khi Lụa thông báo: đúng ngày Catherine làm bức ảnh, người mẹ Pù Luông ở Việt Nam đã qua đời, tròn 100 tuổi. Sự trùng hợp này khiến Catherine rưng rưng nước mắt khi kể lại, chị không thể lý giải nổi mối liên hệ tâm linh kỳ bí ấy.
Những ký ức không phai mờ theo năm tháng
Catherine chia sẻ, người mẹ Pù Luông nhiều hơn mẹ đẻ của chị ở Pháp 4 tuổi. Khi gặp bà, chị nhớ mẹ mình một cách mãnh liệt. Chị đã nắm tay, massage tay bà hồi lâu và khe khẽ hát. Năm 2026, lần đầu trở lại Việt Nam sau đại dịch Covid-19, cảnh xưa người cũ đã thay đổi. Người mẹ Pù Luông không còn, ngôi nhà của bà đã được bán cho một khu du lịch.
Dù vẫn là những tấm gỗ nhà sàn, mảnh đất ấy, nhưng Catherine cảm thấy mất đi tất cả những gì chị từng ngưỡng mộ và yêu thương. Trong bữa tối cùng các văn nghệ sĩ Việt Nam tại ngôi nhà cũ vào ngày 28/1/2026, chị không nguôi nghĩ về sự ngẫu nhiên ấy.
Lời từ biệt đầy xúc động với Pù Luông
Catherine lần giở những hình ảnh chụp mẹ Pù Luông và đời sống nơi đây năm 2018, nước mắt chị lăn dài. Chị không thể nhìn rõ phía màn sương mờ giăng từ đỉnh núi xuống những thửa ruộng bậc thang còn sót lại. Chị bỏ dở tách cà phê sáng, thu xếp hành lý và quay lại ngôi nhà cũ lần cuối.
Chụp nhanh một bức ảnh bằng điện thoại, Catherine thì thầm: "Tôi sẽ không quay lại nơi này nữa. Xin lỗi!" – một lời từ biệt đầy cảm xúc với vùng đất và con người đã in sâu trong trái tim chị.
