Mã QR trên thiệp cưới: Tiện lợi hay thiếu tế nhị trong văn hóa Việt?
Giữa tháng 3, Nguyễn Hoàng Phúc (31 tuổi, ngụ TP. Cần Thơ) nhận thiệp mời đám cưới từ một người bạn với cảm xúc lẫn lộn. Ban đầu, anh phấn khởi khi nghe tin mừng và chú ý ngày giờ để đến góp vui. Tuy nhiên, Phúc hơi hụt hẫng khi phát hiện trong thiệp mời có đính kèm một mã QR tài khoản ngân hàng.
Phúc bày tỏ sự không hài lòng: "Việc in mã QR không chỉ làm xấu tấm thiệp cưới, mà còn tạo nên ấn tượng không tốt về tấm lòng của người mời. Dường như gia chủ không thiết tha việc khách đến dự tiệc góp vui, mà chỉ quan trọng nhận được tiền mừng cưới". Nhiều người đồng tình vì sự tiện lợi và hợp xu hướng, nhưng cũng có ý kiến cho rằng in mã QR chuyển khoản ngay trên thiệp mời là không tế nhị.
Góc nhìn từ người trẻ: Cần đúng nơi, đúng chỗ
Theo Phúc, trong thời buổi công nghệ số, người trẻ đã quen với việc quét mã QR thanh toán tiền đi chợ, uống cà phê, hay ăn sáng. Anh không phản đối việc sử dụng mã QR trong lễ cưới, nhưng nhấn mạnh cần phải đúng nơi đúng chỗ. Chẳng hạn, nếu mã QR này xuất hiện ở bàn check-in trước cổng đám cưới thì sẽ hợp lý và không phản cảm. Ngược lại, nó còn cho thấy chủ tiệc chu đáo và hợp thời.
Phúc nói thêm: "Thiệp mời cũng là một hình thức giao tiếp, ứng xử nên phải lưu ý để giữ sự tinh tế, khéo léo. Thiệp mời mà in mã QR chuyển khoản giống như một tấm giấy nợ và chủ nhà đang đi đòi nợ. Loại thiệp này có lẽ chỉ phù hợp cho bạn bè ở xa và không quen ai, còn bạn bè ở gần, gặp gỡ thường xuyên thì dễ mất lòng, gây buồn phiền không đáng có".
Người ủng hộ: Tiện lợi và ý nghĩa
Ở một góc nhìn khác, Nguyễn Thị Diễm My (34 tuổi, ngụ TP. Cần Thơ) lại rất cởi mở với xu hướng in mã QR tài khoản ngân hàng lên thiệp cưới. My phân trần: "Hẳn là gia chủ muốn tạo sự tiện lợi nhất cho khách mới làm mã QR. Vì trường hợp bạn không đi đám được, lại không quen ai, nếu nhắn tin hỏi trực tiếp chủ tiệc địa chỉ để gửi phong bì thì có thể khiến cả hai ngại ngùng, khó xử hơn".
Nói về sự tiện lợi, My cho biết thêm, phong cách của các bạn gen Z hiện nay thường gửi tiền mừng cưới bằng những con số ý nghĩa như 1.111.000 đồng (khởi đầu suôn sẻ), 999.999 đồng (hôn nhân vĩnh cửu), hoặc 888.888 đồng (phát tài phát lộc). Đây là những con số lẻ chỉ có thể chuyển khoản. Nếu có sẵn số tài khoản chính chủ in lên thiệp mời, việc gửi tiền chúc mừng sẽ rất yên tâm và không sợ chuyển nhầm.
Tuy nhiên, My cũng nhấn mạnh cần có sự chọn lọc khi gửi thiệp mời có in mã QR chuyển khoản, không nên áp dụng đối với tất cả khách mời. Các bạn trẻ gen Z đồng trang lứa có thể thấy điều này là văn minh và hiện đại, nhưng khả năng cao sẽ bị "trừ điểm" nếu thiệp mời này đến tay những người lớn tuổi không rành về công nghệ.
Cũng theo My, cần lưu ý khâu thiết kế thiệp mời sao cho khéo léo. Nếu phóng to và cố tình làm nổi bật mã QR ở trung tâm thiệp mời thì sẽ rất phản cảm. Nhưng nếu đặt nó vừa vặn ở một góc thiệp cùng với mã QR hướng dẫn địa chỉ, mọi người sẽ thấy nhẹ nhàng hơn. Những ai cần thì click vào đó, ai không cần thì cũng không thấy rối mắt hay khó chịu.
Chuyên gia văn hóa: Khó phổ biến rộng
Theo thạc sĩ văn hóa học Thạch Chanh Đa, giảng viên Khoa Khoa học chính trị, xã hội và nhân văn Đại học Cần Thơ, trong thời đại kỷ nguyên số, việc in mã QR tài khoản ngân hàng lên thiệp cưới đang dần trở thành một xu hướng, đặc biệt là trong giới trẻ. Tuy nhiên, việc này khó thể phổ biến rộng trong phong tục cưới hỏi của người Việt.
Bởi, số đông vẫn cho rằng hình thức này dễ mất tình mất nghĩa, tạo nên tâm lý áp đặt và bắt buộc cho khách mời phải gửi tiền mừng. Thạc sĩ Thạch Chanh Đa cho rằng việc chuyển khoản là một nét văn minh mới, tạo ra sự tiện lợi trong nhiều sự kiện và công việc. Thế nhưng, không nên in mã QR vào thiệp cưới, bởi nó không phù hợp với văn hóa người Việt.
"Từ xưa nay, người Việt mừng cưới rất tinh tế và ý nhị. Mọi người sống có trước có sau, chân thành kiểu có thương nhau mới đến, mến nhau mới mời. Nếu không trực tiếp dự hôn lễ, thì người có lòng sẽ luôn có cách để gửi quà chúc mừng", thạc sĩ Thạch Chanh Đa nhấn mạnh.
