Lễ Yên Vị Và Khu Tưởng Niệm Tại Trận Địa Pháo Bãi Dừa, Tri Ân 20 Liệt Sĩ Anh Hùng
Vào ngày 30 tháng 3, một sự kiện trang nghiêm và đầy xúc động đã diễn ra tại thôn Cường Thịnh, xã Cổ Đạm, tỉnh Hà Tĩnh. Rất đông người dân, thân nhân, đồng đội cũ và đại diện chính quyền địa phương đã tề tựu về trận địa pháo Bãi Dừa năm xưa để thực hiện lễ yên vị các liệt sĩ của Đại đội pháo binh 45. Nơi đây, từ một chiến trường ác liệt, nay đã được xây dựng thành một khu tưởng niệm khang trang, tôn vinh sự hy sinh anh dũng của những người lính trẻ.
Lịch Sử Hào Hùng Của Đại Đội Pháo Binh 45
Đại đội pháo binh 45 nguyên là đơn vị pháo bảo vệ bờ biển, trực thuộc Khu tuần 2 Hải quân, với vị trí đóng quân ban đầu tại thành phố Hải Phòng. Năm 1961, đơn vị được điều động về xã Xuân Hội (nay thuộc huyện Nghi Xuân cũ) để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ vùng biển Bắc Trung Bộ. Sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ, đơn vị được chuyển giao cho lực lượng bộ đội địa phương và trực thuộc Tỉnh đội Hà Tĩnh, tiền thân của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh ngày nay.
Để đảm bảo tính bí mật và hiệu quả chiến đấu, đơn vị thường xuyên cơ động giữa các trận địa thuộc địa phận các xã Xuân Hội, Xuân Trường, Xuân Yên, Xuân Liên và Cương Gián (cũ). Sự linh hoạt này đã góp phần vào nhiều chiến công quan trọng, nhưng cũng dẫn đến những thử thách khốc liệt.
Trận Chiến Bất Hủ Và Sự Hy Sinh Của 20 Chiến Sĩ Trẻ
Vào khoảng 14 giờ ngày 12 tháng 7 năm 1968, khi phát hiện tàu chiến Mỹ xâm phạm vùng biển, Đại đội pháo binh 45 đang chốt giữ tại trận địa pháo Bãi Dừa (nay là xã Cổ Đạm, tỉnh Hà Tĩnh) đã nhận lệnh nổ súng. Ngay lập tức, gần 30 máy bay địch quần thảo, dội bom, bắn rốc-két và phóng tên lửa xuống trận địa.
Trong biển lửa khốc liệt, 4 khẩu pháo 105mm cùng 4 khẩu 12,7mm bị đánh phá dữ dội, khiến trận địa gần như bị san phẳng. Trận chiến không cân sức kéo dài khoảng 2 giờ đồng hồ đã khiến 20 cán bộ, chiến sĩ anh dũng hi sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Sau trận đánh, đồng đội và lực lượng dân quân địa phương đã nhanh chóng có mặt để cứu chữa người bị thương và khâm liệm các liệt sĩ.
Trải qua nhiều năm, một số hài cốt đã được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ, trong khi số khác được gia đình đưa về quê nhà để an táng. Sự hy sinh của họ đã viết nên một bản khúc ca bất tử, trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần yêu nước.
Khu Tưởng Niệm: Địa Chỉ Đỏ Giáo Dục Truyền Thống Cách Mạng
Ông Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Cổ Đạm, cho biết rằng nhằm ghi dấu chiến công và tri ân các anh hùng liệt sĩ, cấp ủy và chính quyền địa phương đã huy động các nguồn lực để xây dựng Khu tưởng niệm các liệt sĩ Đại đội pháo binh 45 ngay tại trận địa Bãi Dừa. Công trình này được khởi công từ tháng 6 năm 2025 với tổng kinh phí gần 7 tỷ đồng, trong đó nguồn xã hội hóa đóng góp hơn 2 tỷ đồng.
Khu tưởng niệm bao gồm nhiều hạng mục quan trọng như nhà tưởng niệm, bia tưởng niệm, nhà soạn lễ, hệ thống đường vào, khuôn viên xanh và hệ thống điện chiếu sáng. Việc hoàn thành công trình không chỉ là hoạt động "đền ơn đáp nghĩa" đầy ý nghĩa, mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của di tích Bãi Dừa.
Lễ Yên Vị Trang Nghiêm Và Những Cảm Xúc Sâu Sắc
Vào sáng ngày 30 tháng 3, lễ yên vị đã được Ủy ban Nhân dân xã Cổ Đạm phối hợp với các tổ chức, cá nhân và nhân dân tổ chức theo nghi thức truyền thống. Các nghi lễ cầu siêu và dâng hương được thực hiện một cách trang nghiêm, đúng với phong tục và thể hiện sự tôn kính sâu sắc.
Chứng kiến sự kiện này, cựu chiến binh Lê Văn Thức, nguyên là chiến sĩ của Đại đội pháo binh 45, đã không giấu nổi xúc động: "Nhìn khu tưởng niệm được xây dựng khang trang, tôi vô cùng xúc động và cảm thấy biết ơn chính quyền, các nhà tài trợ đã góp phần gìn giữ ký ức thiêng liêng này." Lời chia sẻ của ông phản ánh tình cảm chân thành của những người từng trải qua chiến tranh.
Chủ tịch UBND xã Cổ Đạm khẳng định: "Việc đầu tư tôn tạo không chỉ là trách nhiệm, mà còn là sự tri ân sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân đối với các anh hùng liệt sĩ." Ông cũng cho biết thêm rằng trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục kêu gọi đầu tư cho nhiều hạng mục khác như xây dựng quảng trường và hồ sen, nhằm tạo thành một quần thể khu di tích hoàn chỉnh và ý nghĩa.
Khu tưởng niệm không chỉ là nơi để nhân dân, đồng đội và thân nhân liệt sĩ thăm viếng, tri ân, mà còn trở thành một điểm đến linh thiêng, giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống cách mạng hào hùng của dân tộc.
