Lễ Xin Lửa Đầu Năm Ở Làng An Định: Giữ Lửa May Mắn, Kết Nối Cộng Đồng
Tối 11 tháng Giêng hằng năm, sân đình làng An Định lại bừng sáng trong không khí linh thiêng của lễ xin lửa đầu năm. Đây là một nghi thức truyền thống lâu đời, nơi người dân tập trung với niềm tin mãnh liệt rằng việc giữ được ngọn lửa thiêng sẽ mang lại may mắn và thuận lợi trọn vẹn cho cả năm mới sắp tới.
Không Khí Trang Nghiêm Và Rộn Ràng Trước Giờ Chính Hội
Trước khi nghi thức chính thức bắt đầu, không khí tại đình làng trở nên vừa trang trọng vừa náo nhiệt. Các bậc cao niên trong làng mặc áo dài khăn đóng chỉnh tề, thay nhau đánh những hồi chiêng trống vang vọng, như một lời báo hiệu cho toàn thể dân làng chuẩn bị cho khoảnh khắc quan trọng nhất. Bên ngoài cửa đình, Ban tổ chức đã chuẩn bị sẵn hàng trăm thẻ hương để phát lộc cho người dân và du khách thập phương.
Khoảnh Khắc Thiêng Liêng Khi Ngọn Lửa Bùng Lên
Ngay từ sớm, nhiều người dân đã tụ tập trước sân đình, trên tay cầm sẵn những thẻ hương, nến hoặc bùi nhùi, chờ đợi thời khắc ngọn lửa thiêng được thắp lên. Đúng 9 giờ tối, sau khi các nghi lễ cúng tế bên trong hậu cung hoàn tất, các cụ từ và đại diện bô lão trong làng bắt đầu rước những tán vàng mã từ trong đình ra giữa sân. Đây là số tiền vàng, sớ điệp đã được dâng cúng trong suốt những ngày hội, được xem là vật phẩm chứa đựng nhiều linh khí và may mắn nhất để ban phát cho dân làng.
Khoảnh khắc ngọn lửa đầu tiên bén vào đống vàng mã và bùng lên chính là lúc không khí sân đình vỡ òa trong sự phấn khích. Hàng trăm người dân cùng lúc ùa vào sát đám lửa để tranh thủ 'lấy đỏ'. Theo quan niệm dân gian, ai lấy được lửa sớm nhất, nhanh nhất thì năm đó gia đình sẽ càng gặp nhiều may mắn, làm ăn phát đạt. Chỉ trong chốc lát, ngọn lửa bốc cao ngùn ngụt, sáng rực cả một góc trời đêm Yên Nghĩa, tạo nên một cảnh tượng huy hoàng và đầy xúc động.
Những Hành Động Ý Nghĩa Và Sự Chia Sẻ Cộng Đồng
Người dân An Định tin rằng, lửa cháy càng to, càng đượm thì 'lộc' càng nhiều. Ánh sáng từ đống lửa hòa cùng khói hương nghi ngút tạo nên một không gian huyền ảo, linh thiêng và đầy sức sống. Nhiều người buộc những thẻ hương vào cây gậy dài để lấy lộc từ xa, tránh nóng, trong khi niềm vui khi lấy được 'đỏ' hiện rõ trên từng khuôn mặt.
Do lượng vàng mã lớn, ngọn lửa tỏa ra sức nhiệt rất cao khiến không khí xung quanh trở nên nóng rực. Nhiều người phải dùng tay, mũ nón hoặc áo để che mặt, tránh sức nóng phả trực tiếp khi cố gắng tiếp cận nguồn lửa. Một nam thanh niên nhanh trí dùng chiếc mũ bảo hiểm để che chắn sức nóng, và sau khi lấy được 'đỏ', anh không giữ cho riêng mình mà nhanh chóng chia sẻ ngọn lửa ấy cho những người xung quanh chưa kịp châm, thể hiện tinh thần đoàn kết và sẻ chia trong cộng đồng.
Niềm Tin Và Sự Gìn Giữ Truyền Thống Qua Các Thế Hệ
Sau khi đã xin được lửa, người dân vội vàng mang 'lộc' về nhà, tránh không để lửa bị tắt. Những nén hương mang về được thắp lên bàn thờ gia tiên, như một cách kết nối với tổ tiên và cầu mong phước lành. Chia sẻ về phong tục này, anh Lê Văn Hiến, một người dân gốc làng An Định cho biết: 'Đây là truyền thống cha ông để lại từ rất lâu đời. Từ ngày còn bé xíu, tôi đã được theo bố mẹ, anh chị đi lấy đỏ. Người làng tôi tin rằng, nhận được chút lửa từ số tiền vàng đã hóa ở đình làng vào dịp đầu năm mới sẽ giúp gia chủ nhận được hồng phúc, cả năm thuận buồm xuôi gió.'
Không chỉ người lớn tuổi, nhiều bạn trẻ cũng hào hứng tham gia lễ hội, chứng tỏ sức sống bền vững của truyền thống. Em Minh Sơn (15 tuổi) chia sẻ: 'Đây là lần thứ hai em tự mình đi lấy đỏ. Cảm giác vừa hồi hộp khi chờ đợi, vừa phấn khích khi lấy được lửa mang về rất khó tả. Em rất mong đợi mỗi dịp xuân về để được tham gia nghi thức này và mong muốn thế hệ chúng em sẽ tiếp tục giữ gìn được nét đẹp truyền thống độc đáo của quê hương.'
Kết Thúc Lễ Hội Và Ý Nghĩa Sâu Sắc Của Tục Lệ
Lễ hội kết thúc khi đống lửa dần tàn, nhưng những đốm lửa nhỏ vẫn tiếp tục sáng trên tay người dân tỏa đi khắp các ngõ xóm, mang hơi ấm về từng nếp nhà. Tục 'lấy đỏ' làng An Định không chỉ là một tín ngưỡng tâm linh đơn thuần, mà còn là sợi dây vô hình kết nối cộng đồng, nhắc nhở các thế hệ con cháu nhớ về cội nguồn và gìn giữ bản sắc văn hóa làng xã giữa nhịp sống hiện đại. Nó trở thành một biểu tượng của sự đoàn kết, hy vọng và lòng thành kính với tổ tiên, góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn hóa dân tộc Việt Nam.
