Sáng 21/5, tại buổi nói chuyện về di sản kiến trúc đô thị do Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II tổ chức, Kiến trúc sư Nguyễn Ngọc Sơn, giảng viên Trường đại học Kiến trúc TP.HCM, đã có những chia sẻ sâu sắc về giá trị kiến trúc của thành phố. Ông cho rằng TP.HCM đang sở hữu những di sản kiến trúc đặc biệt, được hình thành qua quá trình tiếp nối của nhiều thế hệ kiến trúc sư Việt Nam. Tuy nhiên, điều đáng tiếc là nhiều tác giả đứng sau các công trình biểu tượng của thành phố dần bị lãng quên theo thời gian.
Nỗi trăn trở về danh phận kiến trúc sư
KTS Nguyễn Ngọc Sơn bày tỏ: “Tôi nhận ra chúng ta đã đánh mất những yếu tố cốt lõi trong việc hiểu căn bản về thế hệ kiến trúc sư Việt Nam cũng như những nền tảng mà họ để lại. Đó là việc định danh con người, tác giả kiến trúc”. Ông dành hơn 15 năm nghiên cứu hệ thống dữ liệu về kiến trúc Việt Nam thế kỷ 20, từ thời thuộc địa đến giai đoạn hiện đại, với mong muốn tìm lại “danh phận” cho các kiến trúc sư từng góp phần tạo nên diện mạo đô thị TP.HCM.
Dinh Độc Lập – Biểu tượng kiến trúc hiện đại Việt Nam
Trong hành trình nhìn lại các công trình tiêu biểu tại trung tâm thành phố, ông nhắc đến Dinh Độc Lập như một biểu tượng của kiến trúc hiện đại Việt Nam. Công trình gắn liền với KTS Ngô Viết Thụ, người cũng để lại dấu ấn tại nhiều công trình khác như Viện Hạt nhân Đà Lạt, Trường đại học Nông Lâm TP.HCM và Nhà thờ Chính tòa Phủ Cam ở Huế.
KTS Nguyễn Ngọc Sơn cũng bày tỏ tiếc nuối khi một số công trình giá trị không còn tồn tại, trong đó nhiều công trình do KTS Nguyễn Quang Nhạc thực hiện. Ông nhấn mạnh rằng di sản kiến trúc không chỉ nằm ở hình khối công trình mà còn hiện diện trong đời sống đô thị, ký ức thị dân và cách thành phố lưu giữ lịch sử phát triển qua từng thời kỳ.
Nhận diện bản sắc đô thị qua kiến trúc
Theo KTS Nguyễn Ngọc Sơn, việc nhìn lại các công trình kiến trúc tiêu biểu cũng là cách nhận diện bản sắc đô thị và giá trị văn hóa mà nhiều thế hệ trí thức Việt Nam đã để lại cho thành phố. Ông kêu gọi cộng đồng cùng chung tay gìn giữ và tôn vinh những di sản này, để chúng không chỉ là những công trình vô tri mà còn là minh chứng sống động cho lịch sử và văn hóa của TP.HCM.
