Khởi công xây dựng lại chùa Da tại Nghệ An, nơi gắn liền với lịch sử báo chí cách mạng
Ngày 28 tháng 3 năm 2024, tại phường Vinh Lộc, tỉnh Nghệ An, một sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng đã diễn ra với lễ khởi công xây dựng lại chùa Da, còn được biết đến với tên gọi Âu Lạc cổ tự. Buổi lễ được tổ chức bởi sự phối hợp chặt chẽ giữa Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An và chính quyền địa phương, thu hút sự tham dự của đông đảo các vị lãnh đạo, tăng ni, phật tử và người dân trong vùng.
Sự hiện diện của các vị lãnh đạo và nghi thức khởi công
Buổi lễ khởi công đã vinh dự đón tiếp ông Lê Quốc Minh, Tổng biên tập Báo Nhân Dân, đồng thời giữ chức vụ Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam. Cùng tham dự còn có các vị lãnh đạo tỉnh Nghệ An, đại diện chính quyền địa phương, cùng hàng trăm người dân, tăng ni và phật tử. Các đại biểu đã cùng thực hiện nghi thức khởi công xây dựng, đánh dấu sự khởi đầu cho một dự án ý nghĩa và thiêng liêng.
Lịch sử lâu đời và giá trị văn hóa của chùa Da
Chùa Da được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ 17, dưới thời nhà Lê, và đã trải qua một lần trùng tu quan trọng vào năm 1889 dưới triều vua Thành Thái. Ngôi chùa ban đầu nằm giữa một khu rừng rậm, với một cây da cổ thụ có tán lá rộng lớn che phủ trên ngôi Tam Bảo, từ đó hình thành nên tên gọi dân gian là chùa Cây Da hay chùa Da. Đây không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng phật tử mà còn gắn liền với những sự kiện lịch sử quan trọng.
Trong giai đoạn phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh những năm 1930-1931, tiếng trống đại của chùa Da đã vang lên như một lời hiệu triệu, cổ vũ tinh thần cho các đoàn người biểu tình đấu tranh đòi độc lập và tự do. Chiếc trống lịch sử này hiện đang được lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Xô viết Nghệ Tĩnh, như một minh chứng sống động cho vai trò của ngôi chùa trong lịch sử đấu tranh cách mạng.
Tình trạng xuống cấp và quyết định khôi phục
Trải qua nhiều biến cố lịch sử và tác động của chiến tranh, chùa Da đã bị hư hỏng nặng nề, chỉ còn lại những dấu tích mờ nhạt giữa tán cây rậm rạp bao phủ nền móng cũ của ngôi Tam Bảo. Nhận thức được giá trị văn hóa, lịch sử to lớn của di tích, vào năm 2017, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã ban hành quyết định chính thức về việc khôi phục và tôn tạo chùa Da.
Theo kế hoạch chi tiết, dự án sẽ tiến hành trùng tu và xây dựng lại 26 hạng mục khác nhau của chùa, với tổng kinh phí đầu tư ước tính lên đến hơn 60 tỉ đồng. Nguồn kinh phí này được huy động chủ yếu từ sự đóng góp tự nguyện của người dân địa phương, các phật tử và những mạnh thường quân có tấm lòng hảo tâm.
Nhà tưởng niệm các nhà báo liệt sĩ - điểm nhấn ý nghĩa
Một trong những hạng mục quan trọng và đầy ý nghĩa trong khuôn viên chùa Da sau khi được xây dựng lại sẽ là nhà tưởng niệm tri ân 534 nhà báo cách mạng Việt Nam đã anh dũng hy sinh trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Quốc Minh đã nhấn mạnh rằng, đối với những người làm báo, nơi đây không chỉ đơn thuần là một công trình tâm linh, mà sẽ trở thành một điểm tựa tinh thần vững chắc.
Ông chia sẻ: "Đây sẽ là nơi lưu giữ ký ức nghề nghiệp, nơi để tưởng niệm những đồng nghiệp đã ngã xuống vì sự thật, vì Tổ quốc và vì nhân dân. Đồng thời, đây cũng là không gian để mỗi người tự soi chiếu, nhắc nhở bản thân về trách nhiệm, về đạo đức và về lý tưởng làm nghề."
Tâm nguyện bền bỉ của nhà báo Trần Văn Hiền
Ông Lê Quốc Minh cũng xúc động nhắc đến tâm nguyện kiên trì và bền bỉ của nhà báo Trần Văn Hiền, người đã dành hơn 15 năm âm thầm sưu tầm, kết nối và gìn giữ những thông tin quý giá về các nhà báo đã hy sinh. Nhà báo Trần Văn Hiền đã phát nguyện cùng nhà chùa lập nên nơi thờ tự anh linh các nhà báo liệt sĩ, một công việc đầy ý nghĩa và nhân văn.
Phía sau hành trình dài hơi này còn có sự đồng hành, sẻ chia và tiếp sức của rất nhiều nhà báo, đồng nghiệp cùng những tấm lòng vàng trong xã hội. Họ đã cùng nhau góp công, góp sức, cung cấp tư liệu và chia sẻ ký ức để biến tâm nguyện thành hiện thực.
Cam kết bảo tồn và phát huy giá trị
Việc xây dựng lại không gian tâm linh tại chùa Da không chỉ là sự tiếp nối một tâm nguyện cao đẹp, mà còn là một cam kết mạnh mẽ: các thế hệ người làm báo sẽ cùng nhau gìn giữ nơi này như một địa chỉ tinh thần bền vững. Đây sẽ là nơi mỗi người có thể đến để thắp nén hương tưởng niệm, đồng thời cũng là nơi để tự rèn luyện, tự nhắc nhở bản thân sống và làm nghề xứng đáng với những hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước.
Ông Lê Quốc Minh bày tỏ niềm tin tưởng sâu sắc: "Tôi tin tưởng rằng, khi công trình hoàn thành, nơi đây sẽ trở thành một điểm hội tụ ý nghĩa, không chỉ đối với những người làm báo, mà còn đối với đông đảo nhân dân, những người luôn trân trọng sự thật và những hy sinh thầm lặng."
Buổi lễ khởi công đã kết thúc trong không khí trang nghiêm và đầy xúc động, với nghi thức tặng lẵng hoa của Hội Nhà báo Việt Nam để chúc mừng sự kiện quan trọng này. Dự án khôi phục chùa Da hứa hẹn sẽ không chỉ bảo tồn một di tích lịch sử quý giá, mà còn tạo nên một không gian văn hóa tâm linh ý nghĩa, kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai.
