Trong bối cảnh các sản phẩm văn hóa nước ngoài tràn vào Việt Nam và sự lan tràn của các luồng tư tưởng phức tạp trên không gian mạng, Hội Xuất bản Việt Nam đóng vai trò như một “bộ lọc” và “lá chắn” tư tưởng sắc bén cho xã hội. Đây là nhận định của Thượng tướng, GS.TS Nguyễn Văn Thành, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, Phó chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2021-2026.
Chỉ thị 04-CT/TW của Ban Bí thư đặt ra yêu cầu mới về vị thế của ngành xuất bản, đưa ngành bước vào giai đoạn “tiến công văn hóa” để lan tỏa giá trị Việt ra thế giới, đồng thời quyết tạo ra một môi trường bản quyền sạch nhằm thúc đẩy công nghiệp văn hóa phát triển. Trong bối cảnh đó, vai trò không thể thay thế của Hội Xuất bản Việt Nam càng được thể hiện rõ.
Vai trò của Hội Xuất bản trong bảo vệ nền tảng tư tưởng
Thượng tướng Nguyễn Văn Thành cho biết, Hội Xuất bản Việt Nam đóng vai trò cốt lõi trong việc định hướng tư tưởng, dẫn dắt và tạo sức đề kháng mạnh mẽ trước các luồng thông tin độc hại. Cụ thể, vai trò này được thể hiện qua các trọng tâm sau:
- Định hướng thông tin chính thống: Hội là cầu nối quy tụ các nhà xuất bản và người làm sách, giúp ngành xuất bản chuyển đổi số, chủ động đưa các ấn phẩm lý luận, chính trị, văn hóa truyền thống lên không gian mạng với hình thức hiện đại như sách điện tử, audiobook.
- Xây dựng “hệ miễn dịch” văn hóa: Trước các trào lưu độc hại, các ấn phẩm do hệ thống của Hội phát hành là công cụ giáo dục, bồi đắp tri thức và hệ giá trị cốt lõi chân - thiện - mỹ cho người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
- Tạo lập thế trận tư tưởng từ sớm, từ xa: Hội đóng vai trò tham mưu và giám sát, giúp phát hiện và ngăn chặn kịp thời các xuất bản phẩm mang nội dung xuyên tạc, phản động dưới mọi hình thức số hóa.
- Phát huy sức mạnh nội sinh dân tộc: Hội là lực lượng nòng cốt quảng bá giá trị văn hóa của 54 dân tộc Việt Nam ra thế giới, biến văn hóa thành “vũ khí mềm” trong bảo vệ an ninh văn hóa và nền tảng tư tưởng của Đảng.
Phối hợp xử lý vi phạm bản quyền
Thượng tướng nhấn mạnh, vi phạm bản quyền không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn đe dọa an ninh văn hóa - tư tưởng. Để xử lý triệt để tình trạng in lậu, Hội Xuất bản cần đóng vai trò cầu nối chuyên môn, cung cấp dữ liệu bản quyền, kỹ thuật và giám định xuất bản phẩm hỗ trợ cơ quan điều tra. Các giải pháp cụ thể gồm:
- Giám định và cung cấp chứng cứ chuyên môn: Xác minh xuất bản phẩm thật - giả, cung cấp hồ sơ bản quyền gốc cho cơ quan điều tra.
- Thiết lập mạng lưới cảnh báo sớm: Phối hợp rà soát thị trường sách, đặc biệt trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, xây dựng đường dây nóng tiếp nhận tin báo từ độc giả.
- Tham mưu đề xuất: Kiến nghị xử lý hành vi in lậu như trộm cắp tài sản trí tuệ có tổ chức, đề xuất thể chế hóa trách nhiệm của Hội trong các văn bản luật.
- Phối hợp truyền thông và giáo dục pháp luật: Tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho cơ quan điều tra, tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của sách lậu.
Thể chế hóa vai trò của Hội trong Luật Xuất bản
Chỉ thị 04-CT/TW nêu rõ: “Hội Xuất bản Việt Nam phát huy vai trò, trách nhiệm trong phát triển ngành xuất bản và văn hóa đọc”. Theo Thượng tướng, cần thể chế hóa nội dung này vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Xuất bản thông qua các biện pháp:
- Nhận thức đúng vai trò pháp luật: Thượng tôn pháp luật, bảo vệ quyền con người, tham gia xây dựng chính sách.
- Kết nối và định hướng: Hội chủ động kết nối các nhà xuất bản, tổ chức tôn vinh sách, lan tỏa văn hóa đọc.
- Xây dựng đội ngũ: Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp cho người làm xuất bản.
Xuất bản đóng vai trò “tiến công văn hóa”
Thượng tướng nhấn mạnh, trong kỷ nguyên mới, xuất bản phải chủ động dịch thuật, xuất bản sản phẩm ra thế giới, giúp bạn bè quốc tế hiểu đúng về đất nước, gia tăng sức mạnh mềm quốc gia. Các nhà xuất bản cần tập trung vào các nhiệm vụ: phục vụ nhiệm vụ chính trị, tuyên truyền Nghị quyết Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền, và nâng cao chất lượng biên tập, phát hành. Đồng thời, cần đầu tư trang thiết bị, ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển xuất bản điện tử.
Bài viết khép lại với lời cảm ơn từ phía Tri Thức - Znews và lời mời gọi độc giả gửi review sách về địa chỉ email books@znews.vn.
