Hội thảo khoa học kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân Lê Quý Đôn
Ngày 2/7/2026, tại Hưng Yên, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và tỉnh Hưng Yên tổ chức Hội thảo khoa học “Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn – Di sản và giá trị” nhân dịp 300 năm ngày sinh của ông. Sự kiện có sự tham dự của các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Trịnh Văn Quyết, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Lê Hoài Trung, Bộ trưởng Ngoại giao; cùng các Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Phạm Quang Ngọc, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên.
Phát biểu chỉ đạo, đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh: “300 năm đã trôi qua nhưng ngọn đèn trí tuệ mang tên Lê Quý Đôn chưa bao giờ tắt trong tâm thức của người dân Việt Nam. Sống giữa thế kỷ 18 đầy biến động, Lê Quý Đôn luôn trăn trở trước vận mệnh của quốc gia và đời sống của nhân dân.” Ông để lại nhiều tư tưởng giá trị về quản trị quốc gia, pháp chế kinh tế, giáo dục, đề cao kỷ cương, kết hợp hài hòa đức trị và pháp trị, nhấn mạnh sự thịnh suy của quốc gia phụ thuộc rất lớn vào việc phát hiện, sử dụng và đãi ngộ hiền tài.
Tư tưởng canh tân và bài học cho phát triển đất nước
Đồng chí Trịnh Văn Quyết cho rằng, đất nước đang đứng trước thời cơ, vận hội lớn nhưng không ít thách thức; phát triển nhanh và bền vững đòi hỏi phát huy mạnh mẽ lòng yêu nước, tự hào dân tộc, vai trò của văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ. Cần quán triệt các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị, nhất là Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa. Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh, động lực của phát triển; đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho con người, cho tương lai dân tộc.
Hội thảo tập trung làm rõ năm vấn đề chính: thứ nhất, giá trị cốt lõi trong tư tưởng của Lê Quý Đôn về lòng yêu nước thương dân, ý thức độc lập tự chủ; thứ hai, hệ thống tư duy học thuật, phương pháp khảo cứu và tinh thần thực học, lan tỏa truyền thống hiếu học, xây dựng xã hội học tập; thứ ba, tư tưởng canh tân đất nước, trọng dụng hiền tài, phát triển giáo dục và kinh tế, xây dựng kỷ cương phép nước, gợi mở luận cứ khoa học phục vụ hoàn thiện thể chế, phát triển nhân lực chất lượng cao; thứ tư, khai thác giá trị lịch sử - pháp lý các tác phẩm liên quan lãnh thổ biển đảo, bảo vệ chủ quyền, thông tin đối ngoại, đúc rút bài học về ngoại giao mềm dẻo nhưng kiên định nguyên tắc; thứ năm, đề xuất giải pháp bảo tồn, tôn tạo và phát huy di sản gắn với phát triển văn hóa, giáo dục, du lịch, làm nổi bật mối quan hệ giữa danh nhân với vùng đất Hưng Yên, lan tỏa di sản trong nước và quốc tế.
Hơn 70 tham luận từ các nhà khoa học hàng đầu
Hội thảo đã nhận được hơn 70 tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia từ nhiều cơ quan nghiên cứu, trường đại học, bộ ngành trung ương và địa phương. Tiêu biểu là các viện thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Triết học, Viện Sử học, Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Nghiên cứu Văn hóa, Viện Văn học); Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; các Bộ Ngoại giao, Văn hóa – Thể thao – Du lịch, Giáo dục – Đào tạo; tỉnh Hưng Yên và nhiều trường đại học.
Các tham luận và ý kiến trao đổi đã làm sâu sắc thêm nhiều nhận thức khoa học quan trọng: khẳng định tầm vóc học thuật bách khoa và phương pháp tư duy vượt trước thời đại của Lê Quý Đôn; làm rõ tư tưởng canh tân và quản trị quốc gia; bổ sung luận cứ khoa học về tư tưởng đối ngoại và giá trị lịch sử - pháp lý trong khẳng định chủ quyền quốc gia; đề xuất định hướng bảo tồn và phát huy di sản trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Lan tỏa di sản văn hóa Lê Quý Đôn
Hội thảo khẳng định Lê Quý Đôn không chỉ là nhà bác học lớn của dân tộc mà còn là biểu tượng của trí tuệ Việt Nam, có đóng góp to lớn trên nhiều lĩnh vực: lịch sử, địa lý, văn hóa, giáo dục, pháp luật, ngoại giao. Những tư tưởng của ông về quản trị quốc gia, trọng dụng nhân tài, kết hợp đức trị và pháp trị vẫn còn nguyên giá trị, là nguồn cảm hứng cho công cuộc đổi mới và phát triển đất nước hiện nay. Việc bảo tồn và phát huy di sản của ông gắn với phát triển văn hóa, du lịch, giáo dục sẽ góp phần nâng cao vị thế của Hưng Yên và Việt Nam trên trường quốc tế.
Đại diện khối Công an tỉnh cũng tham dự hội thảo, thể hiện sự quan tâm của các lực lượng vũ trang đối với việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.
