Ngày 26/6/1986, tại mỏ Bạch Hổ, Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro chính thức khai thác dòng dầu thương mại đầu tiên, đưa Việt Nam gia nhập nhóm các quốc gia có khả năng khai thác và xuất khẩu dầu thô. Đây là dấu mốc đặc biệt trong lịch sử ngành dầu khí Việt Nam.
Dòng dầu trong những năm đất nước gian khó
Theo ông Trần Hồi, nguyên Phó Tổng Giám đốc Địa chất Vietsovpetro, dòng dầu đầu tiên năm 1986 là kết quả của quyết định chiến lược: đưa mỏ Bạch Hổ vào khai thác sớm. Chỉ hơn một năm sau khi giếng BH-5 thử vỉa cho dòng dầu công nghiệp, giàn cố định MSP-1 đã đưa giếng khai thác đầu tiên vào hoạt động đúng ngày 26/6/1986. Với điều kiện kỹ thuật và cơ sở hạ tầng còn hạn chế, tốc độ triển khai này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
MSP-1 là giàn khai thác tấn dầu thô đầu tiên của mỏ Bạch Hổ. Đến nay, MSP-1 đã khai thác hơn 17 triệu tấn dầu và vẫn đang hoạt động hiệu quả tại "rốn dầu" Bạch Hổ.
Ý nghĩa chính trị và kinh tế to lớn
Ông Ngô Thường San, nguyên Tổng Giám đốc Vietsovpetro, nguyên Tổng Giám đốc Petrovietnam, đánh giá: dòng dầu đầu tiên mang ý nghĩa chính trị, kinh tế to lớn, góp phần tạo nguồn ngoại tệ, nguồn thu ngân sách và nguồn lực quan trọng cho công cuộc Đổi mới. Đó cũng là lời khẳng định tầm nhìn chiến lược của Bác Hồ và quyết sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước khi lựa chọn dầu khí là động lực mũi nhọn.
Năm 1986 cũng là năm Đại hội VI của Đảng khởi xướng công cuộc Đổi mới. Dòng dầu đầu tiên từ Bạch Hổ không chỉ bổ sung nguồn lực vật chất cho nền kinh tế, mà còn củng cố niềm tin vào khả năng làm chủ tài nguyên, làm chủ công nghệ và xây dựng một ngành công nghiệp hiện đại trên biển.
Nguồn ngoại tệ tự chủ cho đất nước
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhớ lại: "Thời điểm đó, tôi công tác tại Ngân hàng Kiến thiết và nhận thấy một điều rất quan trọng: dòng dầu đầu tiên từ Bạch Hổ đã mở ra một nguồn ngoại tệ tự chủ cho đất nước. Khi Việt Nam gần như chưa có nhiều ngành kinh tế có thể tạo ra dòng USD ổn định và quy mô lớn, nguồn thu từ dầu thô đã giúp chúng ta có điều kiện nhập khẩu máy móc, thiết bị, vật tư phục vụ sản xuất, duy trì khả năng thanh toán quốc tế, giữ uy tín tín dụng quốc gia và tạo nguồn lực cho những công trình hạ tầng chiến lược, trong đó có đường dây 500 kV Bắc - Nam".
Bước ngoặt từ tầng đá móng
Ngày 6/9/1988, dòng dầu thương mại đầu tiên từ tầng đá móng được khai thác thành công, Bạch Hổ gắn liền với khái niệm "kỳ quan dầu khí trong đá móng". Từ thực tiễn tại Bạch Hổ, Vietsovpetro trở thành một "trường học lớn" của ngành dầu khí Việt Nam, nơi nhiều thế hệ cán bộ, kỹ sư, công nhân trưởng thành.
Phát hiện dầu trong đá móng đã mở rộng đáng kể triển vọng dầu khí trên thềm lục địa Việt Nam. Nhiều mỏ dầu trong đối tượng đá móng sau đó được phát hiện và đưa vào khai thác. Riêng tại mỏ Bạch Hổ, khoảng 80% sản lượng dầu khai thác đến từ tầng đá móng.
Những con số ấn tượng
Đến ngày 4/6/2026, Vietsovpetro đã khai thác lũy kế khoảng 255 triệu tấn dầu từ Lô 09-1, trong đó mỏ Bạch Hổ giữ vai trò chủ lực. Từ năm 1995 đến nay, hơn 60 tỷ m³ khí đồng hành đã được đưa vào bờ phục vụ phát triển kinh tế, tổng đóng góp cho ngân sách nhà nước đạt gần 60 tỷ USD.
Giá trị của Bạch Hổ không chỉ đo bằng sản lượng dầu khai thác. Từ mỏ dầu này, ngành dầu khí Việt Nam đã từng bước hình thành đội ngũ cán bộ kỹ thuật, tích lũy kinh nghiệm quản trị, làm chủ công nghệ và xây dựng năng lực triển khai đồng bộ toàn bộ chuỗi hoạt động dầu khí ngoài khơi. Người dầu khí Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào các lĩnh vực cốt lõi như: xây lắp công trình biển, lắp đặt giàn khai thác, thi công đường ống, vận hành khai thác và xử lý các tình huống kỹ thuật phức tạp trên biển.
Giữ lửa di sản Bạch Hổ
Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Ngọc Sơn khẳng định: "Từ dòng dầu đầu tiên ấy, Petrovietnam đã từng bước đi từ một ngành công nghiệp còn non trẻ đến Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia, với một hệ sinh thái hoàn chỉnh và chuỗi giá trị từ dầu khí, khí, điện, lọc hóa dầu đến dịch vụ kỹ thuật; giữ vai trò nòng cốt trong bảo đảm an ninh năng lượng và là một trụ cột, dẫn dắt của nền kinh tế".
"Vì vậy, giữ lửa di sản Bạch Hổ không phải là nhắc lại thành tích cũ. Đó là giữ tinh thần dám nhận việc khó, làm chủ công nghệ và chịu trách nhiệm đến cùng; từ nền tảng ấy, Petrovietnam phải tiếp tục kiến tạo những năng lực mới cho tương lai năng lượng quốc gia", Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Ngọc Sơn nhấn mạnh.
