Dự thảo Nghị quyết đột phá nhằm huy động nguồn lực phát triển văn hóa Việt Nam
Dự thảo Nghị quyết mới đây được xây dựng nhằm thể chế hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp từ Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Định hướng này tập trung xác định đúng và trúng các nội dung then chốt ở tầm luật để tháo gỡ điểm nghẽn, tạo chuyển biến về nguồn lực, đặc biệt là huy động nguồn lực xã hội, đồng thời nâng cao hiệu quả hệ thống thiết chế và đội ngũ làm công tác văn hóa.
Cơ chế đột phá để đổi mới tư duy và huy động nguồn lực
Việc ban hành các cơ chế mang tính đột phá nhằm đổi mới căn bản và toàn diện tư duy về huy động nguồn lực để phát triển văn hóa. Trong đó, nguồn lực nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, còn nguồn lực xã hội và khu vực tư nhân được xem là động lực quan trọng. Mục tiêu đặt ra là sử dụng hiệu quả vốn đầu tư, thu hút và trọng dụng nhân tài, tạo không gian phát triển và xung lực mới cho lĩnh vực này.
Các quy định được thiết kế bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, thể hiện đặc thù của lĩnh vực văn hóa, phù hợp với tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW, gắn liền với yêu cầu khả thi và nguồn lực thực hiện. Điều này đòi hỏi cơ chế đột phá để khai thác, vận hành và phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa, thể thao.
Nhóm cơ chế và chính sách trọng tâm
Dự thảo tập trung vào một số nhóm cơ chế, chính sách đột phá trọng tâm, bao gồm:
- Thu hút nguồn lực đầu tư cho văn hóa.
- Ưu đãi đầu tư, tài trợ và hoạt động trong lĩnh vực văn hóa.
- Khai thác vận hành, phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa, thể thao.
- Bảo đảm nguồn lực tương xứng cho phát triển văn hóa.
- Chính sách đãi ngộ và phát triển tài năng văn hóa, thể thao.
- Quy định Ngày Văn hóa Việt Nam.
Để cụ thể hóa chỉ tiêu trong Nghị quyết số 80-NQ/TW, dự thảo đề xuất nội dung “Khai thác, vận hành và phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa, thể thao”, với trọng tâm là thúc đẩy hợp tác công-tư trong lĩnh vực văn hóa. Điều này bao gồm triển khai mô hình lãnh đạo công-quản trị tư, đầu tư công-quản lý tư, và đầu tư tư-sử dụng công đối với một số thiết chế văn hóa, thể thao như công trình thể thao, sân vận động, nhà hát, rạp chiếu phim, trung tâm văn hóa thể thao cấp tỉnh và cấp xã, bảo tàng, cũng như tôn tạo, khai thác và phát huy giá trị di tích và di sản văn hóa.
Thí điểm và điều chỉnh quy hoạch
Dự thảo cũng đề cập việc thí điểm cho doanh nghiệp thuê quyền khai thác hoặc chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác đối với một số tài sản kết cấu hạ tầng văn hóa, thể thao. Đồng thời, thí điểm cho doanh nghiệp thuê quyền khai thác, chuyển nhượng có thời hạn với ngân sách nhà nước hỗ trợ hợp lý đối với phần nhiệm vụ phục vụ lợi ích công cộng thông qua cơ chế đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ. Cách tiếp cận này tạo cơ sở kết nối giữa quản lý, khai thác tài sản công với định hướng xã hội hóa, bảo đảm hài hòa lợi ích công-tư.
Mới đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 373/QĐ-BVHTTDL ngày 28/2/2026, phê duyệt điều chỉnh một số nội dung của Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó, mạng lưới cơ sở văn hóa quốc gia bao gồm nhiều thành phần như bảo tàng, thư viện, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, triển lãm văn hóa nghệ thuật, trung tâm văn hóa trong nước, trung tâm công nghiệp văn hóa, trung tâm văn hóa Việt Nam tại nước ngoài, cơ sở nghiên cứu và đào tạo chuyên ngành văn hóa nghệ thuật, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam, cùng với di sản thế giới và di tích quốc gia đặc biệt, trụ sở cơ quan về văn hóa thể dục thể thao, và cơ sở số hóa dữ liệu văn hóa và thể thao.
Việc điều chỉnh nhằm cập nhật định hướng phát triển mới, bảo đảm phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, chiến lược phát triển ngành và yêu cầu tổ chức bộ máy trong giai đoạn hiện nay, hướng tới xây dựng và hoàn thiện mạng lưới cơ sở văn hóa, thể thao hiện đại và đồng bộ.
Cấu trúc và quá trình lấy ý kiến
Dự thảo Nghị quyết bao gồm 10 điều, từ Điều 1 về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, đến Điều 10 về điều khoản thi hành. Hiện tại, hồ sơ dự án Nghị quyết đã được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để lấy ý kiến đóng góp rộng rãi từ công chúng và các bên liên quan, nhằm hoàn thiện trước khi ban hành chính thức.
