Cuốn sách "Diện mạo Tân Thế Giới" của Charles C. Mann đi ngược với quan điểm truyền thống về cuộc phát kiến châu Mỹ. Thay vì tập trung vào việc người châu Âu thay đổi châu Mỹ, tác giả lại nhấn mạnh cách châu Mỹ thay đổi thế giới trên nhiều phương diện: kinh tế, văn hóa, con người, sinh thái học – mà ông gọi là "Cuộc trao đổi Columbus".
Công và tội của Columbus
Phần đông hậu thế vẫn xem Columbus là nhà thám hiểm vĩ đại, nhưng nhiều người bản xứ kết tội ông và thành quả của ông. Tượng Columbus được đặt ở nhiều thành phố lớn trên thế giới. Ở Santo Domingo, thủ đô Cộng hòa Dominica, bên bờ Tây dòng sông là tàn tích thành phố thời thuộc địa, trong đó có dinh thự của Diego Colón, con trai cả của Đô đốc. Từ bờ Đông, vươn lên khối chóp bê tông khổng lồ cao gần 32 m, dài 210 m – đó là Faro a Colón, ngọn hải đăng Columbus, với 146 bóng đèn 4kW hướng lên trời. Công trình hình chữ thập như nhà thờ thời Trung cổ, ở giao điểm có hộp kính chống đạn chứa quách vàng được cho là hài cốt của Đô đốc, nhưng gây tranh cãi vì Seville, Tây Ban Nha cũng có quách tương tự.
Khi tác giả Charles C. Mann tới thăm, hầu hết sự chú ý đều đặt vào cư dân bản địa, miêu tả họ như những người tiếp nhận thụ động, thậm chí biết ơn nền văn hóa và kỹ thuật châu Âu. Người bản xứ hiếm khi tán thành quan điểm đó. Nhiều nhà hoạt động và học giả kết tội Columbus là kẻ tàn bạo (theo tiêu chuẩn ngày nay), phân biệt chủng tộc (không đúng vì thời đó chưa có khái niệm chủng tộc), không đủ năng lực làm Đô đốc và hàng hải, cuồng tín, và độc tưởng tham lam. Những người gièm pha cho rằng Columbus không bao giờ hiểu được ông đã tìm thấy những gì.
Quan điểm trái ngược từ năm 1852
Tình thế từng rất khác vào năm 1852, khi nhà văn Dominica Antonio del Monte y Tejada kết thúc tập đầu bộ sách lịch sử bốn tập về Santo Domingo bằng lời ca tụng sự nghiệp “vĩ đại, hào hiệp, đáng nhớ và bất tử” của Colón. Ông viết mọi hành động của Đô đốc “đều toát ra sự vĩ đại và cao thượng”, và “tất cả các quốc gia… đều vĩnh viễn nợ ông một lời biết ơn”. Del Monte y Tejada đề nghị dựng một bức tượng khổng lồ của Columbus, “một người khổng lồ như người khổng lồ đảo Rhodes”, do “tất cả các thành phố ở châu Âu và Mỹ” tài trợ, dang tay ngang qua Santo Domingo.
