Dự thảo chính sách đột phá: Ưu đãi lương và thu hút nhân tài văn hóa, nghệ thuật, thể thao
Theo dự thảo Nghị quyết mới đây, Nhà nước sẽ đầu tư phát triển hệ thống cơ sở đào tạo văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao theo hướng đồng bộ và hiện đại. Mục tiêu là gắn kết chặt chẽ với phát triển văn hóa và công nghiệp văn hóa, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.
Chính sách ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
Dự thảo nhấn mạnh việc áp dụng các chính sách ưu tiên nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật và thể dục thể thao. Cụ thể, sẽ tập trung vào đào tạo nâng cao và bồi dưỡng chuyên sâu, cả trong nước và ở nước ngoài, để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn.
Cơ chế linh hoạt thu hút chuyên gia và nghệ sĩ
Một điểm nổi bật trong dự thảo là cho phép áp dụng cơ chế linh hoạt trong việc thu hút chuyên gia, nghệ sĩ, huấn luyện viên trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế. Họ sẽ tham gia vào các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng và truyền nghề, với cơ chế thỏa thuận về tiền lương, thu nhập và điều kiện làm việc phù hợp với tính chất đặc thù của lĩnh vực.
Chế độ ưu đãi và bồi dưỡng cho nghệ sĩ công lập
Nghệ sĩ hoạt động chuyên nghiệp tại các đơn vị sự nghiệp nghệ thuật biểu diễn công lập và lực lượng vũ trang sẽ được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề, cùng chế độ bồi dưỡng tập luyện và biểu diễn. Cụ thể:
- Mức phụ cấp lên đến 70% lương đối với nghệ sĩ trong lĩnh vực nghệ thuật sân khấu truyền thống, xiếc, múa rối nước, opera, nhạc kịch, vũ kịch, giao hưởng.
- Mức tối thiểu 40% cho viên chức chuyên ngành nghệ thuật biểu diễn khác.
- Bồi dưỡng luyện tập từ 8% đến 15% mức lương cơ sở mỗi buổi.
- Bồi dưỡng biểu diễn từ 30% đến 50% mức lương cơ sở mỗi buổi.
Huy động nguồn lực xã hội và hỗ trợ địa phương
Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố sẽ bố trí ngân sách và ban hành chính sách để huy động nguồn lực xã hội. Mục đích là đãi ngộ và hỗ trợ nghệ nhân, nghệ sĩ sáng tạo, thực hành và truyền dạy văn hóa, nghệ thuật truyền thống tại địa phương. Điều này nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của từng vùng miền.
Bối cảnh và thách thức hiện tại
Chủ trương phát triển nguồn nhân lực văn hóa, nghệ thuật, thể thao đã được đề cập trong nhiều văn bản quan trọng trước đây. Chẳng hạn, Quyết định số 1341/QĐ-TTg năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đào tạo tài năng trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật. Tiếp theo là Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 và Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài đến năm 2030.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy chất lượng nguồn nhân lực trong các lĩnh vực này vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển. Các vấn đề tồn tại bao gồm:
- Cơ sở vật chất và trang thiết bị đào tạo thiếu đồng bộ.
- Chính sách hỗ trợ chưa đủ mạnh để khuyến khích phát triển.
- Tình trạng thiếu hụt nhân lực trình độ cao vẫn diễn ra phổ biến.
- Sự gắn kết giữa đào tạo và thực tiễn chưa chặt chẽ, cơ chế phát hiện và sử dụng tài năng còn hạn chế.
Hướng tới tương lai: Đổi mới và hội nhập
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và đổi mới công tác đào tạo là yếu tố then chốt. Dự thảo này nhằm thể chế hóa các quan điểm từ Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Hiện tại, hồ sơ dự án đang được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để lấy ý kiến đóng góp rộng rãi từ công chúng.
Dự thảo bao gồm 10 điều, tập trung vào các khía cạnh như phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc áp dụng cơ chế đột phá, Ngày Văn hóa Việt Nam, thu hút đầu tư, ưu đãi tài chính, khai thác thiết chế văn hóa, bảo đảm nguồn lực, chính sách đãi ngộ tài năng, và tổ chức thực hiện. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng sáng tạo và củng cố vị thế của ngành văn hóa, nghệ thuật, thể thao trong tiến trình phát triển đất nước.
