Lễ hội đình làng Vĩnh Thực: Nét văn hóa độc đáo vùng biên
Giữa nhịp sống hiện đại, người dân làng chài Vĩnh Thực, phường Vĩnh Thực, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh vẫn gìn giữ một nét văn hóa độc đáo: tục rước 12 ông Voi. Lễ hội diễn ra tại đình làng Vĩnh Thực, một di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.
Tục lệ này có từ hàng trăm năm trước, gắn liền với tín ngưỡng thờ thành hoàng làng và các vị thần linh. 12 ông Voi tượng trưng cho 12 tháng trong năm, được làm bằng gỗ, sơn son thếp vàng, rước từ đình ra bãi biển rồi quay về. Theo ông Nguyễn Văn Hải, trưởng ban tổ chức lễ hội, “đây là nghi thức cầu cho mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng, tôm cá đầy khoang, và cuộc sống ấm no cho ngư dân”.
Nghi thức rước kiệu linh thiêng
Lễ rước diễn ra vào ngày mùng 8 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Đoàn rước gồm hàng trăm người, mặc trang phục truyền thống, đi theo đội nhạc lễ, cờ quạt, bát bửu. 12 ông Voi được đặt trên kiệu, do các thanh niên khỏe mạnh trong làng khiêng. Đi đầu là đội múa lân, sau đó là các bô lão, đại diện dòng họ, và người dân.
Điểm đặc biệt là kiệu rước phải đi qua bãi biển, nơi ngư dân thường ra khơi. Tại đây, các ông Voi được “tắm biển” – một nghi thức tượng trưng cho sự thanh tẩy và cầu mong biển cả ban tài lộc. Theo bà Trần Thị Lý, một ngư dân lâu năm, “cả làng đều tin rằng nếu nghi thức được thực hiện trọn vẹn, cả năm sẽ được mùa cá, không có bão tố”.
Bảo tồn di sản văn hóa biển
Lễ hội đình làng Vĩnh Thực không chỉ là dịp để người dân bày tỏ lòng thành kính với thần linh mà còn là sợi dây kết nối cộng đồng. Trong những năm gần đây, chính quyền địa phương đã đầu tư phục dựng và quảng bá lễ hội như một sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng. Ông Nguyễn Văn Hải cho biết thêm: “Chúng tôi mong muốn thế hệ trẻ hiểu và tiếp nối truyền thống, để nét đẹp này không bị mai một”.
Với sự độc đáo của tục rước 12 ông Voi, lễ hội đã được UBND tỉnh Quảng Ninh công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp tỉnh vào năm 2020. Mỗi năm, lễ hội thu hút khoảng 5.000 lượt khách tham dự, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương. Đây là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa làng chài nơi địa đầu Tổ quốc.
