Cà Mau di dời máy bay MiG-21 trong đêm để tránh ùn tắc và bảo tồn hiện vật lịch sử
Đêm 28.3, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cà Mau đã huy động hàng chục cán bộ, chiến sĩ cùng xe cẩu chuyên dụng và xe siêu trường siêu trọng để di dời chiếc máy bay MiG-21 từ đường Nguyễn Trãi (phường An Xuyên) về trụ sở đơn vị trên đường 3.2 (phường Tân Thành). Quãng đường di chuyển khoảng 4 km, được thực hiện trong điều kiện đêm khuya nhằm đảm bảo an toàn và giảm thiểu tác động đến giao thông địa phương.
Quá trình di dời phức tạp với sự hỗ trợ của lực lượng chuyên nghiệp
Chiếc MiG-21, dù trọng lượng chỉ còn khoảng 1 tấn, nhưng có thân cồng kềnh, gây khó khăn trong việc xoay trở, đặc biệt khi phải đi qua các đoạn có dây điện giăng ngang. Xe cẩu 20 tấn được sử dụng để nhấc máy bay qua cổng cao hơn 5 m, đưa lên xe chuyên dụng. Đúng 23 giờ, đoàn xe bắt đầu lăn bánh, với sự dẫn đường của cảnh sát giao thông và lực lượng kiểm soát quân sự.
Hành trình di chuyển đi qua các tuyến đường Nguyễn Trãi - Phan Ngọc Hiển - cầu Phan Ngọc Hiển - Lý Thường Kiệt - 3.2, thu hút đông đảo người dân đứng xem và dùng điện thoại ghi lại hình ảnh, dù khu vực đã được rào chắn cẩn thận để đảm bảo an toàn.
Lý do chọn di dời ban đêm và tính khẩn cấp của công việc
Theo lãnh đạo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cà Mau, việc di dời ban đêm được lựa chọn để giảm áp lực giao thông, hạn chế rủi ro và tránh tình trạng kẹt xe do người dân hiếu kỳ tập trung đông. Đây là phương án tối ưu nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho cả lực lượng thực hiện và cộng đồng xung quanh.
Ngoài ra, việc di dời mang tính khẩn cấp khi chiếc máy bay đã xuống cấp rõ rệt sau nhiều năm phơi mưa nắng. Mục tiêu chính là đưa về đơn vị để bảo quản, bảo trì, ngăn chặn tình trạng hư hỏng tiếp diễn và bảo vệ hiện vật lịch sử quý giá này.
Lịch sử và tình trạng hiện tại của chiếc MiG-21
MiG-21 là tiêm kích phản lực siêu thanh do Liên Xô thiết kế, được đưa vào sử dụng từ năm 1959 và từng phục vụ trong không quân nhiều nước, bao gồm Việt Nam. Theo khảo sát của Sở Văn hóa - Thể thao - Du lịch Cà Mau, khung máy bay còn tương đối nguyên vẹn, nhưng nhiều vị trí ở cánh, đầu và đuôi đã bị ăn mòn, biến dạng. Lớp sơn bong tróc và một số bộ phận hư hỏng do thời gian dài không được bảo quản đúng cách.
Chiếc máy bay này từng nằm trong số 3 chiếc được tỉnh Minh Hải (nay là Cà Mau) phối hợp với Quân khu 9 đưa về trưng bày trước Bưu điện tỉnh năm 1985, nhân dịp kỷ niệm 10 năm thống nhất đất nước. Sau triển lãm, 2 chiếc được chuyển đi, riêng chiếc MiG-21 được giao lại địa phương quản lý. Tuy nhiên, do thiếu hồ sơ qua các giai đoạn, đến nay vẫn chưa xác định được cơ quan chủ quản cụ thể.
Bối cảnh lịch sử và kế hoạch phục dựng trong tương lai
Theo đại tá Kiều Văn Dũng, nguyên Phó tham mưu trưởng Sư đoàn Không quân 370, trong những năm 1980, khi thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia, Quân chủng Phòng không - Không quân từng thành lập cơ quan đại diện phía nam để phục vụ chỉ huy tác chiến. Thời điểm đó, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy, khi đó là Phó tham mưu trưởng Quân chủng, đã tặng một số máy bay hết niên hạn sử dụng cho các tỉnh phía nam trưng bày, trong đó có tỉnh Minh Hải.
Sau này, cơ quan đại diện giải thể và tỉnh Minh Hải trải qua nhiều lần chia tách, khiến việc quản lý hiện vật bị đứt quãng. Chiếc máy bay MiG-21 tại Cà Mau hiện thuộc thẩm quyền địa phương, không do Quân khu 9 quản lý. Theo kế hoạch, Cà Mau sẽ tiến hành phục dựng chiếc MiG-21 để bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của hiện vật này trong thời gian tới.
