Ngày thứ 77 của cuộc chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, liệt sĩ Lê Văn Huỳnh ngã xuống. Ông viết lá thư "thiêng" khuyên vợ đi bước nữa, nhưng cũng mong hòa bình bà đi tìm ông về. Hơn 50 năm sau, bức thư ấy vẫn được bà Đặng Thị Xơ nâng niu như báu vật.
Cuộc hôn nhân vỏn vẹn 7 ngày
Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh (sinh năm 1949) và bà Đặng Thị Xơ (sinh năm 1950) kết hôn ngày 2/1/1972. Đám cưới đơn sơ: ông mặc áo trắng cũ còn vết cháy ở cổ, bà mặc quần áo lao động, không có ảnh cưới. Sau 7 ngày ngắn ngủi bên nhau, ông lên đường nhập ngũ ngày 26/5/1972. "Chúng tôi chưa có đến 7 ngày bên nhau với tư cách vợ chồng", bà Xơ kể lại.
Bức thư dự cảm hy sinh
Ngày 11/9/1972, dưới bến cầu sắt Thạch Hãn, ông Huỳnh viết một bức thư dài gần 10 trang từ sổ tay. Ông khuyên vợ: "Khi em nhận được thư này hãy đừng buồn nhiều cho đời tươi trẻ. Nếu có điều kiện hãy cứ bước đi bước nữa vì đời còn trẻ lắm". Đồng thời, ông chỉ dẫn tỉ mỉ đường vào Quảng Trị để tìm mộ: "Đi tàu vào thị xã Quảng Trị, qua sông Thạch Hãn... hỏi thăm thôn Nhan Biều... Mộ anh ở đó". Bức thư được phát hiện sau khi ông hy sinh ngày 2/1/1973 – tròn một năm ngày cưới – khi người thân hóa di vật.
29 năm tìm kiếm
Sau chiến tranh, gia đình nhiều lần vào Quảng Trị tìm mộ theo chỉ dẫn nhưng không có kết quả. Năm 2002, bà Xơ tìm được ông Nguyễn Văn Cường – đồng đội từng chôn cất ông Huỳnh. Ông Cường cho biết ông Huỳnh hy sinh ở xóm 2, thôn Thượng Phước, cách thôn Nhan Biều 7 km. Ba liệt sĩ được chôn dưới gốc quế, đánh dấu bằng ba tấm tôn khắc tên. "Mỗi người bị thương một kiểu, nên không sợ bị lẫn. Huỳnh bị gãy xương đùi, hy sinh ngay tại giao thông hào", ông Cường nghẹn giọng.
Đưa chồng về quê
Đoàn 7 người, gồm bà Xơ và ông Cường, tới Quảng Trị. Sau một ngày đào bới vườn sắn, họ tìm thấy hài cốt liệt sĩ. "Tôi mua cho ông một vé tàu và ôm chặt hình hài của ông vào lòng", bà Xơ kể. Hài cốt được an táng tại nghĩa trang xã Hồng Thái, Thái Bình. Bức thư gốc được gia đình trao tặng Bảo tàng Thành Cổ Quảng Trị sau 40 năm. Bà Xơ chỉ giữ bản sao. "Tôi đã giữ trọn với ông ấy hai lời hứa. Một là đưa ông ấy về, hai là sống trọn đời với ông ấy. Giờ tôi mãn nguyện rồi", người phụ nữ 76 tuổi nở nụ cười thanh thản.
